Chemioterapia w leczeniu raka piersi

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Chemioterapia to jeden ze sposobów leczenia nowotworów, w którym wykorzystuje się leki, aby zniszczyć lub spowolnić wzrost komórek nowotworowych. Chemioterapia oznacza zazwyczaj kombinację kilku leków, przez co uzyskuje się lepsze efekty niż przez podawanie tylko jednego preparatu. W leczeniu raka piersi wykorzystuje się różne ich zestawienia. Leki są podawane dożylnie lub doustnie. Gdy dostaną się do systemu krwionośnego docierają do każdego zakamarka ciała, dlatego też chemioterapia nazywana jest leczeniem systemowym raka piersi. Chemioterapia podawana jest w cyklach i zwykle trwa od trzech do sześciu miesięcy, w zależności od rodzaju i stopnia zaawansowania nowotworu.

Kiedy chemioterapia i jak działa?

Leki stosowane w chemioterapii

Sześć różnych leków stosowanych w chemioterapii, od lewej: DTIC-Dome,... »

Stosowanie chemioterapii:

gdy nowotwór obejmuje tylko pierś lub węzły chłonne, chemioterapia może być podawana po mastektomii lub lumpektomii, wtedy zapobiega nawrotom choroby,
czasem chemioterapię stosuje się przed operacją, by zmniejszyć guz i usunąć samą zmienioną tkankę, bez konieczności usuwania całej piersi,
chemioterapia może także stanowić podstawę leczenia, jeśli nowotwór znajduje się także w innych częściach ciała, czyli gdy doszło do przerzutów raka piersi. Zdarza się tak w nielicznych przypadkach, np. gdy pojawiają się nawroty choroby. Większość osób jest w stanie pracować podczas przyjmowania chemioterapii.

Działania chemioterapii nie można określić na podstawie wystąpienia efektów ubocznych leczenia lub ich braku. Jednakże w badaniach dowiedziono jej skuteczność u kobiet, które otrzymywały chemię po operacji. Po zakończeniu przyjmowania leków wykonuje się następujące badania:

badania fizykalne,
mammografię,
badania krwi,
prześwietlenia i obrazowanie rezonansem magnetycznym.

Skutki uboczne chemioterapii

Odczuwalne skutki chemioterapii zależą od pacjenta i rodzaju jego choroby. Najczęściej spotykane to:

nudności i wymioty,
utrata apetytu,
wypadanie włosów,
zmiany w cyklu menstruacyjnym,
wysokie ryzyko infekcji,
krwawienia,
zmęczenie.

Naukowcy nie wyjaśnili do końca wszystkich efektów, jakie wywiera chemioterapia na układ rozrodczy kobiety. Chemioterapia może spowodować następujące zmiany w cyklu menstruacyjnym:

zahamowanie owulacji,
miesiączki staną się nieregularne,
czasowo zanikną miesiączki,
pojawią się objawy menopauzy, gdy dojdzie do uszkodzenia jajników.

Menopauza wywoływana przez chemioterapię może pojawić się od razu lub odsunąć się w czasie, może również być czasowa lub stała. Jednakże zdarza się ona rzadko, częściej mogą pojawić się jej symptomy, które po kilku miesiącach przechodzą.

Menopauza i miesiączka podczas chemioterapii

Najczęstsze objawy menopauzy wywołanej chemioterapią to:

uderzenia gorąca,
zmiany nastrojów,
zmiany w pochwie,
zmiany w zachowaniach seksualnych,
wahania wagi.

U niektórych kobiet menstruacja może pojawiać się rzadziej niż przed leczeniem. U innych może wydłużyć się lub skrócić czas pomiędzy kolejnymi krwawieniami. Czasami kobiety nie odczuwają zmian w długości cyklu, ale krwawienie może być większe. Niekiedy kobiety mają krótszą miesiączkę z większymi krwawieniami lub występuje ona rzadziej, ale ilość dni krwawienia jest większa. Po zakończeniu leczenia chemioterapią u wielu kobiet wraca naturalna funkcja jajników i regularne cykle.

W trakcie chemioterapii cykle są nieregularne i gdy wystąpi owulacja, kobieta może łatwiej zajść w ciążę. Dlatego też powinna stosować skuteczną antykoncepcję, gdyż może to spowodować pewne komplikacje w rozwoju płodu. Najlepszym środkiem w takiej sytuacji jest prezerwatywa, nie zaleca się bowiem doustnych środków antykoncepcyjnych. Po zakończeniu leczenia można starać się o poczęcie, jednak powinno być ona planowane w porozumieniu z onkologiem, istnieje bowiem ryzyko, że u dziecka pojawią się zmiany chromosomalne.

Monika Miedzwiecka

Przypisy

Brużewicz S., Wronkowski Z., Chemioterapia i radioterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3273-4

Pawlicki M. Rak piersi - nowe nadzieje i możliwości leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-067-4

Pieńkowski T. Rak Piersi. Leczenie ogólnoustrojowe., Medipage, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62875-03-0

Linki zewnętrzne

Leczenie wczesnego raka piersi

Artykuły Chemioterapia w leczeniu raka piersi

Radioterapia w leczeniu raka piersi

Radioterapia wykorzystuje promieniowanie do niszczenia komórek nowotworowych i zahamowania ich wzrostu oraz podziału, przy jak najmniejszym uszkodzeniu zdrowych komórek. Przy raku piersi ...

Rak piersi

Nowotwór piersi to najczęściej występujący w Polsce nowotwór wśród kobiet. Najczęściej rozwija się u kobiet między 50. a 70. rokiem życia i to one są w grupie największego ryzyka zachorowania. Aby ...

Na raka sutka zdecydowanie bardziej narażone są kobiety. U mężczyzn jest to niezwykle rzadki nowotwór.

Rak jelita grubego to częsty nowotwór przewodu pokarmowego. Wczesne jego wykrycie i prawidłowe leczenie pozwala na całkowite wyleczenie jelita grubego.

Rak jelita grubego jest jednym z najczęściej wykrywanych chorób układu pokarmowego.

Przeszczepienie szpiku kostnego w leczeniu raka piersi

Przeszczepu szpiku kostnego można dokonać u pacjentów z pewnymi typami nowotworów - białaczką , chłoniakiem , rakiem piersi . Celem przeszczepu u kobiet z rakiem piersi jest umożliwienie im ...

W czasie zabiegu choremu zostanie zaaplikowany preparat komórki regenerujący układ krwionośny.

Chemioterapia dotętnicza wątroby i chemoembolizacja

Dotętnicza chemioterapia wątroby i chemoembolizacja dotętnicza wątroby to podobne zabiegi, które wykorzystywane są w leczeniu nowotworów wątroby. W obu przypadkach chemioterapeutyki podawane są do ...

Choroby jamy ustnej

Do chorób jamy ustnej można zaliczyć m.in. afty, zapalenie dziąseł czy grzybicę jamy ustnej. Najczęstszymi symptomami tych chorób jest obrzęk śluzówki, jej rozpulchnienie, ból i zaczerwienienie.

Chirurdzy stomatologiczni leczą operacyjnie jamę ustną i okolice przyległe.

Onkologia

Onkologia (gr. onkos – guz) jest gałęzią medycyny, która zajmuje się nowotworami, ich rozpoznawaniem i leczeniem. Badania onkologiczne mają na celu ustalenie przyczyn występowania i mechanizmów ...

Czynniki rakotwórcze są podstawą do oceny raka piersi. Określane one są także mianem czynników prognostycznych. Każdy z nich jest inny, dlatego można je podzielić pod względem istotności dla grupy.<br />
<br />
Najważniejszym z nich jest stopień zaawansowania choroby. Stosuje się tutaj klasyfikację TNT, gdzie T  - oznacza cechy guza pierwotnego, N – zajęcie regionalnych węzłów chłonnych, a M – obecność przerzutów odległych. Raki ocenia się także pod względem stopnia zaawansowania. Można je więc podzielić na: wczesne (prawdopodobieństwo wyleczenia wynosi 90%) bardziej zaawansowane (70%), miejscowo zaawansowane (40%) i rozsiane (10%).<br />
<br />
Innymi czynnikami rokowniczymi są: wiek, nadekspresja receptora HER2, stopień złośliwości histologicznej raka, obecność receptorów dla hormonów steroidowych oraz typ histologiczny raka.<br />
<br />
Zagadnienia związanie z rakiem pogłębia wypowiedź Dr hab. Tadeusza Pieńkowskiego, kierownika Kliniki Nowotworów Piersi w Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.<br />

Rak sutka

Rak sutka jest główną przyczyną umieralności kobiet z powodu nowotworów złośliwych. Szacuje się, że na raka sutka choruje co dziesiąta kobieta, a tylko co druga będzie miała szansę wyleczenia. ...

Mastektomia

Mastektomia, czyli amputacja piersi, to operacja usunięcia całej piersi, zwykle także brodawki i otoczki. Mastektomię zwykle wykonuje się w ramach leczenia raka piersi. Wskazaniami do amputacji ...

Nowotwory skóry

Nowotwory skóry są stosunkowo powszechne. Najczęściej diagnozowany rak skóry to rak podstawnokomórkowy. Dość częsty jest rak płaskonabłonkowy. Rzadszy, ale bardziej niebezpieczny, jest czerniak.

Mimo że istnieje wiele metod wspomagających leczenie nowotworów, to operacja chirurgiczna jest nadal najważniejszą metodą postępowania w takim przypadku. Ma ona przy tym różne zastosowania: diagnostyczne, lecznicze, rekonstrukcyjne czy paliatywne.<br />
<br />
W chirurgii onkologicznej wyznaje się zasadę doszczętności, która polega na tym, że guz usuwa się do granicy zdrowych tkanek, eliminując komórki nowotworowe, jednocześnie poszerzając zabieg o odpowiedni margines zdrowych tkanek. Ma to na celu zapobiegnięcie sytuacji, w której dojdzie do wznowy miejscowej, czyli odrastania guza.<br />
<br />
Dzięki węzłowi wartowniczemu możliwa jest ocena stopnia zaawansowania regionalnego nowotworu. Przez analizę histopatologiczną można doprecyzować rozległość procesu chorobowego i zakwalifikować osobę do przeprowadzenia zabiegu.<br />
<br />
Temat raka rozwija dr hab. Tadeusz Pieńkowski, Kierownik Kliniki Nowotworów Piersi w Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Rak prącia

Rak prącia należy do najczęstszych chorób prącia. Występuje głównie u mężczyzn w starszym wieku lub tych, którzy byli obrzezani w dzieciństwie. W Europie i Ameryce Północnej jest on bardzo rzadki, ...

Rak endometrium

Rak endometrium to złośliwa zmiana nowotworowa trzonu macicy. Poprzedza go nieprawidłowy rozrost błony śluzowej trzonu macicy, a także nieregularność miesiączkowania, niepłodność, opóźnienie ...

Rak trzustki

Rak trzustki stanowi pierwotną chorobę albo jest wtórnym rozrostem nowotworowych ognisk przerzutowych z innych narządów. Choroba może pojawić się w każdym miejscu trzustki. Do tej pory nie ...

Rak jądra

Rak jąder zdarza się dość rzadko. Mimo iż stanowi tylko 1% spośród wszystkich nowotworów u mężczyzn, jest najczęściej występującym nowotworem u mężczyzn pomiędzy 20 a 34 rokiem życia. Prawie 75% ...

Guz o rozmiarach 7,4 x 5,5 cm. Według krajowego rejestru nowotworów zgony z powodu raka jądra stanowią 14,9% przypadków.

Menopauza

Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety. W mowie potocznej terminu tego używa się wymiennie z terminem przekwitanie. Typowe objawy menopauzy, poza nieregularnym miesiączkowaniem, a w ...

Rekonstrukcja brodawki

Rekonstrukcja brodawki to zabieg medycyny estetycznej przeprowadzany po mastektomii i rekonstrukcji piersi. Ta dodatkowa operacja piersi poprawia wygląd zrekonstruowanego gruczołu piersiowego.

Osteoporoza a HTZ

Korzystny wpływ hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) na budowę kości został potwierdzony. Zapobiega ona ubytkowi kości po menopauzie i zmniejsza ryzyko złamań nadgarstka, kręgów i biodra. Warto ...

Usunięcie prostaty

Prostata jest gruczołem występującym tylko u mężczyzn. Znajduje się pod pęcherzem moczowym, a przed odbytnicą. U dorosłego mężczyzny gruczoł krokowy jest mniej więcej wielkości orzecha włoskiego. ...

W profilaktyce przeciwnowotworowej bardzo istotną rolę ma uświadamianie społeczeństwa. Jak wyglądają objawy choroby? Jakie są metody leczenia? Kto zalicza się do grup zwiększonego ryzyka? Wszystkie te aspekty powinny być ludziom znane. Z tego powodu coraz częściej powstają różnego rodzaju kampanie społeczne, które oprócz kształtowania wiedzy uświadamiają jak należy postępować, kiedy zauważy się jakieś niepokojące dolegliwości. Takie postępowanie nosi miano „czujności onkologicznej” i zobowiązani są do niej także lekarze.<br />
<br />
Wymienione działania mają jeden cel: wczesne wykrycie nowotworu i szybkie podjęcie leczenia. Rak w początkowym stadium choroby może bowiem nie powodować żadnych objawów klinicznych lub pojawiające się symptomy mogą nie być na tyle charakterystyczne, aby chory mógł je bez problemu rozpoznać. Zgłoszenie się do lekarza „w porę” eliminuje ryzyko poważnych konsekwencji i umożliwia nawet pełne wyleczenie bez potrzeby stosowania inwazyjnych zabiegów.<br />
<br />
Jaka jest rola kampanii społecznych w profilaktyce przeciwnowotworowej? Na to pytanie odpowie Jerzy Toczyński, GlaxoSmithKline.

Terapia protonowa wątroby

Terapia protonowa to jedna z form radioterapii , która może być wykorzystywana w leczeniu różnych litych guzów, włączając w to nowotwory wątroby . W tym zabiegu radiologicznym wykorzystywana jest ...

Antygen nowotworowy CA 15-3

Antygen nowotworowy CA 15-3 należy do grupy, tzw. markerów nowotworowych, czyli substancji, których obecność we krwi w podwyższonych stężeniach może świadczyć o wystąpieniu określonego rodzaju ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin