Diagnostyka chorób tarczycy

Na rzetelną diagnostykę chorób tarczycy składa się rozmowa z lekarzem, badanie przedmiotowe, badania laboratoryjne, obrazowe i ewentualnie biopsja gruczołu. Wczesna diagnostyka chorób tarczycy jest niezwykle ważna. Im wcześniej wykryje się chorobę, tym większe są szanse na jej skuteczne wyleczenie. Dolegliwości te są liczne i wynikają z regulacyjnej funkcji hormonów tarczycy. Nowotwory będą manifestować się poprzez objawy ogólne - utratę masy ciała, gorączkę, ogólne osłabienie.

Spis treści:
  1. 1. Rola tarczycy
  2. 2. Objawy chorób tarczycy
  3. 3. Badanie tarczycy
    1. 3.1. Badania laboratoryjne w diagnostyce tarczycy
    2. 3.2. Badania laboratoryjne a przeciwciała przeciwtarczycowe
    3. 3.3. Badania obrazowe tarczycy
    4. 3.4. Biopsja tarczycy

1. Rola tarczycy

Tarczyca - schemat
Tarczyca - schemat Tarczyca produkuje tyroksynę nazywaną również trijodotyroniną.

Tarczyca jest gruczołem wydzielania wewnętrznego o działaniu regulacyjnym w stosunku do przemian metabolicznych i działania innych hormonów. Hormony tarczycy są także konieczne dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego. Niestety, w gruczole tym stosunkowo często występują różne patologie, które nie tylko upośledzają komfort życia pacjenta, ale także mogą stanowić zagrożenie jego zdrowia i życia. Z tego powodu tak ważna jest wczesna diagnostyka jakichkolwiek nieprawidłowości, zachodzących w obrębie tego gruczołu.

2. Objawy chorób tarczycy

Nieprawidłowe wydzielanie hormonów tarczycy powoduje szerokie spektrum objawów, do których należą:

Dolegliwości te są liczne i wynikają z regulacyjnej funkcji hormonów tarczycy. Warto też zauważyć, że nowotwory tarczycy będą manifestować się poprzez objawy ogólne - utratę masy ciała, gorączkę, ogólne osłabienie.

3. Badanie tarczycy

W badaniu tym lekarz bada chorego nie tylko palpacyjnie, macając gruczoł tarczycowy przez powłoki, ale także badając wartość ciśnienia tętniczego, mierząc puls, oceniając stan powłok i innych narządów. W wielu przypadkach wyczuwalne jest powiększenie gruczołu - tzw. wole.

3.1. Badania laboratoryjne w diagnostyce tarczycy

Jeżeli lekarz po przeprowadzeniu wywiadu z pacjentem i zbadaniu go podejrzewa patologię tarczycy, zleca badania laboratoryjne krwi, które są prostym testem, pozwalającym wykryć nieprawidłowości. W skład takiego testu, oprócz morfologii krwi i standardowych badań biochemicznych, wchodzi oznaczenie poziomu hormonów, wpływających na pracę tarczycy - TSH, a także wolnej trójjodotyroniny (FT3) i tyroksyny (FT4).

TSH (hormon tyreotropowy) jest hormonem wydzielanym przez przysadkę, który pobudza tarczycę do wydzielania jej hormonów - T3 i T4. Gdy pojawiają się one we krwi, działają zwrotnie na przysadkę, hamując wydzielanie TSH. Jeżeli z jakiś powodów hormony te nie mogą być wydzielone (np. niedobór jodu, uszkodzenie tarczycy), poziom TSH rośnie. Jeżeli natomiast tarczyca wydziela zbyt dużo hormonów lub są one podawane w postaci leków, poziom TSH spada. Oznaczenie tego hormonu jest stosunkowo tanie i dostępne, a doświadczonemu lekarzowi pozwala na wstępne zdiagnozowanie problemu i dalsze, wybiórcze, rozszerzenie diagnostyki.

Stężenie aktywnych hormonów tarczycy (tzn. niezwiązanych z białkami krwi) FT3 i FT4 oznaczane są w celu precyzyjniejszego określenia funkcji tarczycy, a także przy kontroli jej leczenia (FT4).

3.2. Badania laboratoryjne a przeciwciała przeciwtarczycowe

Na tę grupę parametrów składa się oznaczanie miana trzech rodzajów przeciwciał:

  • przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie,
  • przeciwko peroksydazie tarczycowej,
  • przeciwko receptorom dla TSH.

Służą one pomocniczno do diagnostyki chorób autoimmunologicznych tarczycy (tzn. choroba Gravesa-Basedowa i Hashimoto). Niestety ta grupa badań nie jest powszechnie dostępna, natomiast nie jest ona wymagana do postawienia rozpoznania.

3.3. Badania obrazowe tarczycy

Badanie USG jest standardem przy podejrzeniu jakiejkolwiek patologii tarczycy. Test ten umożliwia określenie rozmiaru gruczołu, jego położenia oraz wykazanie wszelkiego rodzaju niejednorodności struktury miąższu (np. guzki, torbiele). W zależności od wyniku tego badania może być konieczne dodatkowe wykonanie scyntygrafii lub biopsji cienkoigłowej. Scyntygraficzne badanie tarczycy polega na ocenie jej zdolności do wychwytu izotopu jodu jodu 123 lub technetu 99. Scyntygrafia pozwala razem z USG na rozróżnienie pomiędzy cystą a guzem potencjalnie nowotworowym, na wykrycie gruczolaka lub nietypowo położonej tkanki tarczycy.

3.4. Biopsja tarczycy

Biopsja cienkoigłowa pozwala na ostateczne ustalenie, czy nakłuty guzek ma etiologię nowotworową, a jeśli tak, to jaki histologicznie jest to typ nowotworu. Sam zabieg diagnostyczny polega na nakłuciu gruczołu pod kontrolną USG. Następnie pobrany wycinek oceniany jest w pracowni histopatologicznej.

Bibliografia

  • Zgliczyński S. (red.), Choroby tarczycy, Urban & Partner, Wrocław 2001, ISBN 83-85842-38-1
  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
  • Strojek K. Diabetologia, Termedia, Poznań 2008, ISBN 978-83-89825-08-7
  • Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

pokaż 5 następnych

Artykuły Badanie hormonów tarczycy

Interpretacja wyników oznaczania hormonów tarczycy
Badanie hormonów tarczycy Interpretacja wyników oznaczania hormonów tarczycy

Tarczyca to gruczoł, który wydziela i wytwarza do krwi hormony, tj.  tyroksynę – T4 i trójjodotyroninę – T3, i pobudza metabolizm organizmu. Z uwagi na dużą ilość współwystępowania tych hormonów wraz z...

Badanie na tarczycę
Badanie hormonów tarczycy Badanie na tarczycę

Badania na tarczycę wykonuje się w diagnostyce schorzeń tego gruczołu wewnątrzwydzielniczego. Nadczynność lub niedoczynność tarczycy, choroba Hashimoto – to jedne z najczęściej występujących chorób tarczycy. W celu ich zdiagnozowania,...

Prostata Diagnostyka chorób prostaty

Aby rozpoznać choroby prostaty, urolog musi przeprowadzić szczegółowy wywiad, czyli przeprowadzić z pacjentem rozmowę o jego codziennych kłopotach z oddawaniem moczu. Po zauważeniu jakichkolwiek nieprawidłowości należy jak najszybciej skontaktować...

Diagnostyka chorób nadnerczy
Biopsja nadnerczy Diagnostyka chorób nadnerczy

Hormony nadnerczy są odpowiedzialne za wiele procesów fizjologicznych - regulację gospodarki wodno-elektrolitowej, ciśnienia krwi, metabolizmu, poziom cukru czy pracy układu odpornościowego. Na skuteczną diagnostykę chorób nadnerczy składa...

Chora wątroba Diagnostyka laboratoryjna chorób wątroby i trzustki

Diagnostyka laboratoryjna chorób wątroby i trzustki polega głównie na badaniu próbek krwi i moczu. Takie analizy laboratoryjne pozwalają wykryć wiele zmian i chorób, często we wczesnym stadium. Krew jest pobierana z żyły łokciowej,...

Diagnostyka niepłodności
Niepłodność Diagnostyka niepłodności

Problemy z zajściem w ciążę ma co szósta para na świecie. Niepłodność dotyczy około 16% związków w wieku reprodukcyjnym. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) traktuje niepłodność jako chorobę, a ze względu na jej duży zasięg - nawet za chorobę...

Diagnostyka grzybicy
Grzybica Diagnostyka grzybicy

W czasach, gdy liczba zakażeń grzybiczych systematycznie rośnie, diagnostyka mykologiczna odgrywa coraz istotniejszą rolę. Wzrost częstości zakażeń grzybiczych jest już faktem. Przyczynił się do tego ogólno populacyjny spadek odporności związany...

Bezsenność Diagnostyka bezsenności

Bezsenność należy leczyć, ważne jest zatem poznanie jej przyczyn. W celach diagnostycznych lekarz może zlecić szereg mniej lub bardziej skomplikowanych badań, aby móc skierować pacjenta do odpowiedniego specjalisty. Badanie podmiotowe bezsenności Gdy...

Alergia Diagnostyka alergii

Gdy obserwujmy u siebie lub swoich bliskich objawy, które mogą być alergią, należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu lub dermatologa (w przypadku gdy objawami są reakcje skórne). Do leczenia u specjalisty alergologa potrzebne jest...

Osteoporoza Diagnostyka osteoporozy

Według wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) rozpoznanie osteoporozy możemy postawić na podstawie: złamania niskoenergetycznego bez względu na BMD (czyli gęstość mineralną kości którą można zmierzyć w badaniu jakim jest densytometria)...

pokaż 10 następnych