Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Diagnostyka chorób tarczycy

Zdjęcie kobiety podczas badania u endokrynologa / Shutterstock

Na rzetelną diagnostykę chorób tarczycy składa się rozmowa z lekarzem, badanie przedmiotowe, badania laboratoryjne, obrazowe i ewentualnie biopsja gruczołu. Wczesna diagnostyka chorób tarczycy jest niezwykle ważna. Im wcześniej wykryje się chorobę, tym większe są szanse na jej skuteczne wyleczenie. Dolegliwości te są liczne i wynikają z regulacyjnej funkcji hormonów tarczycy. Nowotwory będą manifestować się poprzez objawy ogólne - utratę masy ciała, gorączkę, ogólne osłabienie.

1. Rola tarczycy

Tarczyca - schemat

Tarczyca produkuje tyroksynę nazywaną również trijodotyroniną.

Tarczyca jest gruczołem wydzielania wewnętrznego o działaniu regulacyjnym w stosunku do przemian metabolicznych i działania innych hormonów. Hormony tarczycy są także konieczne dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego. Niestety, w gruczole tym stosunkowo często występują różne patologie, które nie tylko upośledzają komfort życia pacjenta, ale także mogą stanowić zagrożenie jego zdrowia i życia. Z tego powodu tak ważna jest wczesna diagnostyka jakichkolwiek nieprawidłowości, zachodzących w obrębie tego gruczołu.

2. Objawy chorób tarczycy

Nieprawidłowe wydzielanie hormonów tarczycy powoduje szerokie spektrum objawów, do których należą:

Dolegliwości te są liczne i wynikają z regulacyjnej funkcji hormonów tarczycy. Warto też zauważyć, że nowotwory tarczycy będą manifestować się poprzez objawy ogólne - utratę masy ciała, gorączkę, ogólne osłabienie.

3. Badanie tarczycy

W badaniu tym lekarz bada chorego nie tylko palpacyjnie, macając gruczoł tarczycowy przez powłoki, ale także badając wartość ciśnienia tętniczego, mierząc puls, oceniając stan powłok i innych narządów. W wielu przypadkach wyczuwalne jest powiększenie gruczołu - tzw. wole.

3.1. Badania laboratoryjne w diagnostyce tarczycy

Jeżeli lekarz po przeprowadzeniu wywiadu z pacjentem i zbadaniu go podejrzewa patologię tarczycy, zleca badania laboratoryjne krwi, które są prostym testem, pozwalającym wykryć nieprawidłowości. W skład takiego testu, oprócz morfologii krwi i standardowych badań biochemicznych, wchodzi oznaczenie poziomu hormonów, wpływających na pracę tarczycy - TSH, a także wolnej trójjodotyroniny (FT3) i tyroksyny (FT4).

TSH (hormon tyreotropowy) jest hormonem wydzielanym przez przysadkę, który pobudza tarczycę do wydzielania jej hormonów - T3 i T4. Gdy pojawiają się one we krwi, działają zwrotnie na przysadkę, hamując wydzielanie TSH. Jeżeli z jakiś powodów hormony te nie mogą być wydzielone (np. niedobór jodu, uszkodzenie tarczycy), poziom TSH rośnie. Jeżeli natomiast tarczyca wydziela zbyt dużo hormonów lub są one podawane w postaci leków, poziom TSH spada. Oznaczenie tego hormonu jest stosunkowo tanie i dostępne, a doświadczonemu lekarzowi pozwala na wstępne zdiagnozowanie problemu i dalsze, wybiórcze, rozszerzenie diagnostyki.

Stężenie aktywnych hormonów tarczycy (tzn. niezwiązanych z białkami krwi) FT3 i FT4 oznaczane są w celu precyzyjniejszego określenia funkcji tarczycy, a także przy kontroli jej leczenia (FT4).

3.2. Badania laboratoryjne a przeciwciała przeciwtarczycowe

Na tę grupę parametrów składa się oznaczanie miana trzech rodzajów przeciwciał:

  • przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie,
  • przeciwko peroksydazie tarczycowej,
  • przeciwko receptorom dla TSH.

Służą one pomocniczno do diagnostyki chorób autoimmunologicznych tarczycy (tzn. choroba Gravesa-Basedowa i Hashimoto). Niestety ta grupa badań nie jest powszechnie dostępna, natomiast nie jest ona wymagana do postawienia rozpoznania.

3.3. Badania obrazowe tarczycy

Badanie USG jest standardem przy podejrzeniu jakiejkolwiek patologii tarczycy. Test ten umożliwia określenie rozmiaru gruczołu, jego położenia oraz wykazanie wszelkiego rodzaju niejednorodności struktury miąższu (np. guzki, torbiele). W zależności od wyniku tego badania może być konieczne dodatkowe wykonanie scyntygrafii lub biopsji cienkoigłowej. Scyntygraficzne badanie tarczycy polega na ocenie jej zdolności do wychwytu izotopu jodu jodu 123 lub technetu 99. Scyntygrafia pozwala razem z USG na rozróżnienie pomiędzy cystą a guzem potencjalnie nowotworowym, na wykrycie gruczolaka lub nietypowo położonej tkanki tarczycy.

3.4. Biopsja tarczycy

Biopsja cienkoigłowa pozwala na ostateczne ustalenie, czy nakłuty guzek ma etiologię nowotworową, a jeśli tak, to jaki histologicznie jest to typ nowotworu. Sam zabieg diagnostyczny polega na nakłuciu gruczołu pod kontrolną USG. Następnie pobrany wycinek oceniany jest w pracowni histopatologicznej.

Bibliografia

  • Zgliczyński S. (red.), Choroby tarczycy, Urban & Partner, Wrocław 2001, ISBN 83-85842-38-1
  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
  • Strojek K. Diabetologia, Termedia, Poznań 2008, ISBN 978-83-89825-08-7
  • Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
Piotr Mieszczański,
Komentarze

Zdrowie

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badanie hormonów tarczycy - najnowsze pytania

Artykuły Badanie hormonów tarczycy
Badanie hormonów tarczycy

Badanie na tarczycę

Badania na tarczycę wykonuje się w diagnostyce schorzeń tego gruczołu wewnątrzwydzielniczego. Nadczynność lub niedoczynność tarczycy, choroba Hashimoto – to jedne z najczęściej występujących chorób tarczycy. W celu ich zdiagnozowania, oprócz...

Badanie hormonów tarczycy

Interpretacja wyników oznaczania hormonów tarczycy

Tarczyca to gruczoł, który wydziela i wytwarza do krwi hormony, tj.  tyroksynę - T4 i trójjodotyroninę - T3, i pobudza metabolizm organizmu. Z uwagi na dużą ilość współwystępowania tych hormonów wraz z białkami transportującymi, w organizmie...

Biopsja nadnerczy

Diagnostyka chorób nadnerczy

Diagnostyka chorób nadnerczy

Hormony nadnerczy są odpowiedzialne za wiele procesów fizjologicznych - regulację gospodarki wodno-elektrolitowej, ciśnienia krwi, metabolizmu, poziom cukru czy pracy układu odporn

Prostata

Diagnostyka chorób prostaty

Aby rozpoznać choroby prostaty, urolog musi przeprowadzić szczegółowy wywiad, czyli przeprowadzić z pacjentem rozmowę o jego codziennych kłopotach z oddawaniem moczu. Po zauważeniu jakichkolwiek nieprawidłowości należy jak najszybciej skontaktować sie...

Bezsenność

Diagnostyka bezsenności

Bezsenność należy leczyć, ważne jest zatem poznanie jej przyczyn. W celach diagnostycznych lekarz może zlecić szereg mniej lub bardziej skomplikowanych badań, aby móc skierować pacjenta do odpowiedniego specjalisty. Badanie podmiotowe bezsenności Gdy...

Żylaki

Diagnostyka żylaków

Żylaki są nieestetyczne i niebezpieczne. Spędzają sen z powiek wielu ludziom niezależnie od płci, choć znacznie częściej paniom niż panom. Szansa na ich powstanie zwiększa się wraz z wiekiem. Oczywiście jak zawsze, tak i w tym przypadku sprawdza się przysłowie,...

Jaskra

Diagnostyka jaskry

Jaskra jest chorobą przewlekłą. Przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo. Szacuje się, iż nawet do 80 % osób nią dotkniętych nie wie, że choruje na jaskrę. Badania na jaskrę Niezmiernie istotne są okresowe badania kontrolne oraz niezwłoczne zgłoszenie...

Czerniak

Diagnostyka czerniaka

Czerniak to jeden z groźniejszych nowotworów. Dla wielu osób kojarzy się z wyrokiem. Jednak wcześnie wykryty, może zostać skutecznie wyleczony. Jak wygląda czerniak? Czasami przybi

Zaburzenia erekcji

Diagnostyka impotencji

Zaburzenia erekcji to problem, z którym zmaga się wielu mężczyzn. Badania diagnostyczne mają na celu ustalenie przyczyn choroby. Najważniejszym zadaniem lekarza diagnosty jest zróżnicowanie, czy zaburzenia erekcji mają przyczynę czynnościową (psychologiczną)...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500