Przejdź na WP

Torbiel na jajniku - rodzaje, objawy, diagnostyka, leczenie

Torbiel (cysta) to zamknięta jama wypełniona płynem. To najczęściej spotykany rodzaj łagodnego nowotworu. Może pojawić się w każdym miejscu w ciele człowieka, ale zazwyczaj słyszy się o torbielach jajnika. Jakie są rodzaje torbieli jajnika? Jakie objawy mogą świadczyć o pojawieniu się zmian w obrębie brzucha? Czy torbiel jajnika może wywołać łysienie? Jak wygląda diagnostyka i leczenie cyst? Czy torbiele są dziedziczne z pokolenia na pokolenie?

Zobacz film: "Jak objawia się torbiel jajnika?"

spis treści

1. Torbiel jajnika - rodzaje

Torbiele jajnika dzielą na dwa główne rodzaje. Każdy z nich powstaje i jest leczony w inny sposób.

1.1. Torbiele czynnościowe jajnika

Torbiel pęcherzykowa - w pewnym etapie cyklu miesiączkowego komórka jajowa tworzy pęcherzyk Graafa, który następnie pęka, a komórka może przenieść się jajowodu.

Zaburzenia hormonalne mogą nie spowodować pęknięcia pęcherzyka. Po pewnym czasie wypełnia się płynem i powiększa, tworząc torbiel.

Torbiel ciałka żółtego - pęcherzyk Graafa po pęknięciu zamienia się w ciałko żółte, które znika jeśli nie dojdzie do zapłodnienia. Może się jednak pojawić sytuacja, kiedy ciałko pozostanie mimo braku ciąży i w jego wnętrzu zacznie rosnąć cysta.

1.2. Torbiele nieczynnościowe jajnika

Torbiele endometrialne (czekoladowe) - endometrium to schorzenie, które powoduje że fragmenty błony śluzowej macicy odrywają się i przemieszczają. Często kawałki śluzówki dostają się jajników i powodują wytworzenie torbieli.

Zmiany wypełniają się ciemnobrunatną krwią, dlatego są nazywane czekoladowymi. Pęknięcie torbieli endometrialnych prowadzi do zapalenia otrzewnej. Zazwyczaj zmiany tego typu są usuwane chirurgicznie.

Torbiele dermoidalne (skórzaste) - cysty zwierają tkankę tłuszczową, fragmenty naskórka, włosy, tkankę kostkę, a nawet zęby. Nie wiadomo dokładnie dlaczego powstają, istnieje teoria że z nierozwiniętego płodu.

Inni twierdzą, że komórki macierzyste łączą się w jednym miejscu i zamieniają się w tkanki tłuszczowe lub kostne. Torbiele skórzaste są usuwane operacyjnie.

Zobacz także:

2. Torbiel jajnika - objawy

W większości przypadków torbiele są łagodnymi zmianami nowotworowymi. Symptomy torbieli mogą być różne, ponieważ jest to zależne od ich wielkości lub lokalizacji.

Zazwyczaj nie wywołują żadnych dolegliwości i pacjentka dowiaduje się o ich istnieniu przy okazji badań obrazowych. Pierwsze objawy pojawiają się gdy torbiel jest duży lub uciska sąsiadujące tkanki. Może pojawić się:

2.1. Łysienie spowodowane torbielem jajnika

W przypadku torbieli jajników zazwyczaj mamy do czynienia z łysieniem spowodowanym bliznowaceniem oraz łysieniem pochodzenia androgenowego.

Łysienie bliznowaciejące (bliznowate) jest trwałym i nieodwracalnym uszkodzeniem mieszków włosowych. Ten rodzaj łysienia może wywołać:

Łysienie androgenowe jest najczęściej uwarunkowane genetycznie i zazwyczaj występuje u mężczyzn rasy białej, ale nie tylko. Najbardziej charakterystycznym objawem jest przerzedzanie się włosów. U kobiet prowadzi często do całkowitego wyłysienia.

Od niedawna znane są metody, które pozwalają zahamować proces łysienia, a nawet sprzyjają odrastaniu włosów. Działają one jednak na stosunkowo małą grupę pacjentów. W przypadku obojga płci skuteczne jest stosowanie minoksydilu.

Zaprzestanie terapii skutkuje nawrotem problemu. Tylko i wyłącznie u płci męskiej poprawę przynosi finasteryd. Ponadto u kobiet stosuje się antykoncepcyjne środki o działaniu estrogenowym bądź androgenowym.

Leczenie torbieli na jajniku uzależnione jest od jej przyczyny i lokalizacji
Leczenie torbieli na jajniku uzależnione jest od jej przyczyny i lokalizacji (123rf.com)
Torbiel jajnika – zdjęcia
Torbiel jajnika – zdjęcia

Torbiele mogą przyjąć charakter złośliwy – wtedy mówi się o raku jajnika.

zobacz galerię

3. Torbiel jajnika - diagnostyka

Torbiele występują zazwyczaj u kobiet miesiączkujących. Mogą pojawić się na zewnątrz jajnika, w jego wnętrzu lub ulokować się w jego ścianie. Zmiana może być pojedyncza lub mnoga. Niebezpieczne są liczne cysty na obu jajnikach, ponieważ mogą doprowadzić do bezpłodności.

Nie istnieją metody, które chronią przed pojawieniem się torbieli jajników. Najważniejsze są regularne badania i obserwowanie przebiegu cyklu menstruacyjnego. Około 95% torbieli jajników ma charakter łagodny, ale w przypadku 5% szybkie wykrycie i wdrożenie odpowiedniego leczenia może uratować życie.

Kluczowe jest systematyczne USG przezpochwowe. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne wydało zalecenia, by raz w roku robiła je każda kobieta po 35. roku życia. Lekarze twierdzą jednak, że kobiety bez względu na wiek powinny regularnie wykonywać USG.

Pierwsze powinno odbywać się przed rozpoczęciem stosowania antykoncepcji hormonalnej. Natomiast później ważna jest kontrola stanu jajników, ponieważ tabletki hormonalne mogą sprzyjać pojawianiu się niektórych zmian.

Zdarza się, że lekarz ginekolog wyczuje torbiel już w trakcie badania, ale zawsze USG transvaginalne jest stosowane do określenia cech narośli (kształtu, rozmiaru, lokalizacji oraz zawartości cysty). Często pacjentka musi wykonać także test ciążowy by wykluczyć ewentualną ciążę.

Kolejne etapy diagnostyki zmian torbielowato-guzowatych to sprawdzenie poziomu estrogenów, progesteronu, LH oraz FSH. Bardzo ważne jest także oznaczenie markerów nowotworowych CA 125 oraz CA 199. Wykonuje się również badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny.

Cechy torbieli, które mogą świadczyć o bardziej agresywnym charakterze cyst to:

  • duża grubość ścian,
  • nieregularna budowa ścian,
  • zmiany lite,
  • wielokomorowość cysty,
  • duże unaczynienie cysty.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

4. Torbiel jajnika - leczenie

Torbiele jajnika o niewielkich rozmiarach i bezobjawowym przebiegu najczęściej są poddawane regularnej obserwacji. Pacjentki wykonują w tym celu USG w 5-7 dniu cyklu. Zmian można się też pozbyć za pomocą leczenia hormonalnego w postaci tabletek.

Duży torbiel najczęściej jest usuwany chirurgicznie, ponieważ uciska inne tkanki lub może pęknąć. W tym celu stosuje się metodę klasyczną lub metodę laparoskopową u młodych kobiet. Istnieje też możliwość odciągnięcia płynu z wnętrza cysty za pomocą strzykawki lub cewnika.

Jeśli istnieje podejrzenie, że torbiel jest zmianą złośliwą, konieczne jest jej chirurgiczne usunięcie lub wykonanie biopsji w celu potwierdzenia lub wykluczenia tego podejrzenia. Zdarza się, że mnogie torbiele doprowadzają do konieczności usunięcia jajnika.

Należy pamiętać, że kobieta, która ma jeden zdrowy jajnik może zajść w ciążę. Ważne by nie zwlekać z operacją, gdy lekarz ją zasugeruje. Nowotwory jajników mogą mieć formę cyst. Ponadto, torbiel może się skręcić, wywołać krwotok do otrzewnej lub uszkodzić jajnik.

Kobieta, która miała torbiel i zmiana została wyleczona musi regularnie pojawiać się u lekarza. Mogą pojawiać się nowe cysty i regularna obserwacja stanu jajników jest bardzo ważna.

Torbiel włosowa
Torbiel włosowa

Torbiel pinoidalna ma postać pęcherza znajdującego się w okolicy kości ogonowej.

zobacz galerię

5. Torbiel jajnika - dziedziczenie

Lekarze są zgodni, że torbiele jajników nie są dziedziczne. Udowodniono jednak, że zaburzenia hormonalne mają wpływ na powstawanie zmian. Wahania hormonalne pojawiają się u wielu członków rodziny, czasami z pokolenia na pokolenie. Brak równowagi w organizmie sprzyja rozwijaniu się cyst. Również nieregularne cykle menstruacyjne powinny być powodem regularnych wizyt u lekarza.

Torbiel Nabotha
Torbiel Nabotha

Torbiele Nabotha powstają w wyniku niedrożności ujścia gruczołów produkujących śluz.

zobacz galerię

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy