Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Grupa krwi

Badanie grupy krwi polega na ocenie zachowania się badanych krwinek czerwonych w obecności surowicy wzorcowej, zawierającej określone przeciwciała albo na zachowaniu się badanej surowicy w obecności krwinek wzorcowych, zawierających znane antygeny. Podczas wykonywania oznaczania grupy krwi obserwuje się, czy nałożona na szklaną płytkę kropla surowicy powoduje aglutynację (sklejanie się) kropli dodanych krwinek.

1. Aglutynacja

Pobieranie krwi

Badania krwi mogą wykryć wiele nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu.

Aglutynacja to zlepianie się krwinek czerwonych pod wpływem przeciwciał zawartych w surowicy w duże, widoczne gołym okiem skupiska krwinek. Rutynowe oznaczenie grupy krwi dotyczy układu grupowego AB0 i Rh. Dysponując wzorcowymi krwinkami czerwonymi i wzorcowymi surowicami, można ustalić grupę krwi u badanej osoby. Badanie grupy krwi wykonuje się na płytce szklanej, oceniając obecność lub brak aglutynacji między kroplą krwinek a kroplą surowicy.

Pojawienie się aglutynacji badanych krwinek czerwonych z surowicą krwi, zawierającą przeciwciała przeciwko antygenowi A (przeciwciała anty-A) albo przeciwciała przeciwko antygenowi B (przeciwciała anty-B), albo przeciwciała zarówno przeciwko antygenowi A, jak i B (przeciwciała anty-A+B) wskazuje, które z antygenów układu AB0 są obecne na krwinkach. Brak aglutynacji oznacza brak danego antygenu na krwinkach. W ten sposób określa się jedną z czterech głównych grup krwi:

  • grupę krwi A – jeżeli zaszła reakcja aglutynacji badanych krwinek tylko z surowicami zawierającymi przeciwciała anty-A;
  • grupę krwi B – jeżeli zaszła reakcja aglutynacji badanych krwinek tylko z surowicami zawierającymi przeciwciała anty-B;
  • grupę krwi AB – jeżeli zaszła reakcja aglutynacji badanych krwinek z surowicami zawierającymi przeciwciała anty-A i anty-B;
  • grupę krwi 0 – jeżeli nie doszło do aglutynacji z żadną z surowic wzorcowych.

Wykrycie regularnych przeciwciał anty-A lub anty-B w badanej surowicy za pomocą krwinek wzorcowych grupy krwi A lub grupy krwi B potwierdza wynik oznaczenia. Rutynowe oznaczenie grupy krwi w układzie Rh sprowadza się do wykazania obecności bądź braku antygenu D w badanych krwinkach czerwonych za pomocą surowicy wzorcowej, zawierającej przeciwciała anty-D. Badanie grupy krwi u noworodka z krwi pępowinowej wymaga powtórnego oznaczenia z krwi pobranej z żyły, jeżeli wynik badania ma być wpisany do książeczki zdrowia dziecka.

2. Cel i przebieg badania grupy krwi

Badanie grupy krwi wykonuje się po to, by mieć możliwość dobrania odpowiedniego dawcy przy konieczności przetaczania krwi. Potencjalny dawca krwi musi mieć taką samą grupę krwi w układzie AB0, co biorca krwi. Nie oznacza to jeszcze, że krew dawcy jest zgodna do przetoczenia z krwią biorcy. Biorca może bowiem mieć w osoczu krwi inne przeciwciała skierowane przeciwko krwinkom czerwonym dawcy, co mogłoby wywołać niekorzystne reakcje poprzetoczeniowe – groźne dla życia biorcy. O zgodności krwi dawcy z krwią biorcy decyduje ostatecznie tzw. próba krzyżowa.

Wskazania do wykonania badania grupy krwi:

  • konieczność przetoczenia krwi z powodu nagłej utraty krwi;
  • konieczność przetoczenia krwi w celu leczenia niedokrwistości;
  • przed każdym zabiegiem chirurgicznym, jeśli przewiduje się utratę krwi podczas zabiegu;
  • przewidywanie grupy krwi potomstwa;
  • chęć zaspokojenia własnej ciekawości.

Badanie grupy krwi może być wykonywane bez zlecenia lekarza.Przed często zaleca się wykonanie morfologii krwi (przede wszystkim hematokryt i stężenie hemoglobiny). Przed pobraniem krwi osoba badana powinna poinformować lekarza o ewentualnej skłonności do krwawień. Pobiera się około 5-10 ml krwi żylnej. U noworodków krew do badania pobiera się z pępowiny. Przy konieczności jednoczesnego ustalenia grupy krwi i wykonania próby krzyżowej badanemu pobiera się krew do wykonania tych badań dwa razy. Wynik badania przekazywany jest w formie opisu. Badanie nie jest obciążone żadnym ryzykiem powikłań. Może się ewentualnie pojawić niewielkie krwawienie lub krwiak w miejscu wkłucia igły.

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Mariańska B., Fabijańska-Mitek B., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2758-6
  • Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W., Stokłosa T., Immunologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, ISBN 978-83-01-15154-6

Źródła zewnętrzne

Redakcja abcZdrowie.pl,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Grupa krwi - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Grupa krwi
Dieta dla różnych grup krwi

Dieta dla osób z grupą krwi 0

Dieta dla osób z grupą krwi 0

Grupa 0 to najstarsza i najbardziej rozpowszechniona grupa krwi. Jej posiadacze żyli przeszło 40 tysięcy lat p.n.e., a żywili się upolowaną zwierzyną i roślinami. Ponieważ współcześni posiadacze grupy krwi 0 odziedziczyli po przodkach sprawny układ...

Niewydolność nerek

Grupa ryzyka chorób nerek

Grupa ryzyka chorób nerek Odtwórz wideo

Zmniejszenie się liczby czynnych nefronów prowadzi do przewlekłej niewydolności nerek. Innymi przyczynami takiej przypadłości są także takie czynniki jak: cewkowo-śródmiąższowe choroby (np. odmiedniczkowe zapalenie nerek) nerek oraz wielotorbielowate...

Zaćma

Grupa wiekowa zaćmy

Grupa wiekowa zaćmy Odtwórz wideo

Zaćma to inaczej zmętnienie soczewki oka. Objawia się zaburzeniami ostrości widzenia, szybkim męczeniem się oczu, widzeniem "za mgłą", zniekształconym widzeniem przedmiotów oraz widocznie zmętniałą, białawą źrenicą. Choroba przebiega bezboleśnie. Zaćma...

Rak prostaty

Grupa ryzyka zachorowania na raka prostaty

Rak prostaty to groźne schorzenie, które atakuje układ rozrodczy mężczyzny. Aby leczenie prostaty było skuteczne, konieczna jest szybka diagnoza, która umożliwi lekarzowi wybranie odpowiedniego leczenia. Bardzo ważne jest, by osoby, które...

Badania

Badanie krwi

Badanie krwi

Badania krwi są bardzo popularnym narzędziem diagnostycznym. Zarówno morfologia krwi, jak i pomiar cholesterolu czy glukozy może dać wiele informacji o tym, co dzieje się wewnątrz organizmu, a nawet co może się stać (np. podniesiony poziom glukozy...

Krew i naczynia krwionośne

Niedocukrzenie krwi

Niedocukrzenie krwi

Niedocukrzenie krwi, zwane inaczej hipoglikemią, może objawiać się nieznaczną sennością, ogólnym osłabieniem, silnymi potami. Niedocukrzenie pojawia się wówczas, gdy mamy do czynienia z niskim poziomem cukru we krwi. W przypadku chorych...

Badania

Osmolalność krwi

Badanie na osmolalność krwi ma na celu zidentyfikowanie stopnia zagęszczenia krwi. Badanie to pozwala ocenić poziom nawodnienia organizmu, kiedy u badanego występują objawy hiponatremii (niedoboru sodu we krwi), utraty wody lub zatrucia etanolem, metanolem...

Normy laboratoryjne

Posiewy z krwi

Posiewy z krwi wykonuje się, aby zdiagnozować obecne we krwi bakterie i drożdżaki. Próbki do badania pobierane są najczęściej z kilku miejsc, aby zwiększyć prawdopodobieństwo wykrycia drobnoustrojów. Posiew z krwi przeprowadza się głównie,...

Normy laboratoryjne

Potas we krwi

Potas we krwi ma duże znaczenie w organizmie, gdyż jest elektrolitem śródkomórkowym. Potas odpowiedzialny jest za prawidłowe funkcjonowanie układu mięśniowego oraz nerwowego, wpływa na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Reguluje gospodarkę...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500