Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Łuszczyca

http-www-shutterstock-com-pic-69235240-stock-photo-mother-treating-daughter-s-hair-against-lice_8cc2.jpg
Zdjęcie kobiet / Shutterstock

Łuszczyca jest jedną z najczęściej występujących chorób skóry o przewlekłym i nawrotowym charakterze. Istnieje wiele różnych obrazów tego schorzenia, jednak cechą łączącą jest zwiększona proliferacja (rozrost) naskórka w wyniku czego, dochodzi do obecności złuszczających się wykwitów grudkowych, ustępujących bez powstawania blizn. Łuszczyca może zajmować ograniczone okolice ciała, objawiając się nielicznymi ogniskami lub może stanowić ciężkie schorzenie zajmujące całą skórę i stawy, prowadząc do kalectwa.

1. Występowanie łuszczycy

Łuszczyca występuje na całym świecie, jednakże większy odsetek zachorowań występuje w krajach rozwiniętych (w Europie i USA choruje około 2 proc. populacji), co można wiązać z wpływem trybu życia i pożywienia na jej genezę. Potwierdzeniem tego, wydaje się być fakt znaczącego wzrostu zachorowań w Japonii po II wojnie światowej, wraz z rozwojem gospodarczym tego kraju.

2. Objawy łuszczycy

Podstawowym objawem łuszczycy są wykwity skórne, które stopniowo ustępują pośrodku, tworząc postacie festonowate. Początkowo zmiany pojawiają się na powierzchniach wyprostowanych (prostowniki kończyn – łokcie, kolana; pośladki; okolice kości krzyżowej), później pojawiają się też na skórze głowy, twarzy, stopach i dłoniach. Najczęściej diagnozuje się łuszczycę zwykłą (psoriasis vulgaris) oraz łuszczycę paznokci (psoriasis unguium), myloną z grzybicą. Na płytce paznokciowej widać poprzeczne rowki i zagłębienia, pod paznokciami powstają żółto-brązowe plamy, następuje znaczne pogrubienie warstwy rogowej naskórka albo dochodzi do odwarstwienia płytki paznokciowej.

Co to jest łuszczyca?

Łuszczyca to częśta choroba skóry, która dotyczy nawet 4% ludzi na całym świecie. Schorzenie wywołuje wiele czynników, ważną rolę odrywają zarówno predyspozycje genetyczne, jak i środowiskowe. Na łuszczycę chorują osoby, u których jedno z rodziców ma to schorzenie...

Zmianą dominującą jest grudka barwy czerwonobrunatnej. Jest ona odgraniczona od zdrowej skóry oraz posiadająca złuszczającą się powierzchnię w postaci srebrzystych łusek, których zdrapanie powoduje powstanie kolejno dwóch objawów:

  • objawu świecy stearynowej – po zdrapaniu powierzchnia staje się błyszcząca, jakby powleczona stearyną,
  • objawu Auspitza – polegającego na pojawieniu się na powierzchni kropelki krwi, w wyniku uszkodzenia naczyń brodawek skórnych.

Wczesne zmiany mają charakter drobnych grudek. Wysiewy tego typu występują na rozległych przestrzeniach skóry, nierzadko po przebytej infekcji. Natomiast zmiany w pełni rozwinięte są dużo większe i sięgają rozmiaru kilku centymetrów, pokrywając się mocno przylegającymi łuskami. Taki twór nazywamy blaszką łuszczycową, mogąca tworzyć „obrączki” z ustępowaniem objawów w ich środkowej części. Dodatkowo, należy wspomnieć o objawie Koebnera polegającego na tworzeniu się zmian łuszczycowych, wzdłuż linii zadrapania naskórka, po upływie 6-12 dni. Występuje on wyłącznie w aktywnej postaci łuszczycy.

Umiejscowienie zmian łuszczycowych może być rozmaite. Dla postaci prostej, charakterystyczna jest lokalizacja w okolicy łokci, kolan i owłosionej skóry głowy, gdzie ogniska mogą się utrzymywać przez wiele lat i być jedynymi objawami choroby. Łuszczyca skóry głowy, może być umiejscowieniem wyprzedzającym pojawienie się ich w innych częściach ciała. Charakteryzuje się zlewnymi ogniskami z grubo nawarstwionymi łuskami. Należy podkreślić, że włosy nie ulegają zmianom chorobowym i z reguły nie dochodzi do wyłysienia, mimo długiego okresu utrzymywania się zmian.

Łuszczyca może lokalizować się także w okolicy narządów płciowych oraz odbytu. Zmiany w tym regionie mają skłonność do zlewania się i objawów wysiękowych – łuszczyca wysiękowa. Zmianom skórnym w łuszczycy mogą towarzyszyć zmiany zlokalizowane na paznokciach, czyli łuszczyca paznokci. Może się także zdarzyć, że jest ona jedynym objawem choroby. Zmienione paznokcie wykazują naparstkowe wgłobienie oraz w przypadku zajęcia łożyska pojawienie się żółtawej zmiany przypominającej krople oleju pod płytka paznokciową. Często występuje podpaznokciowe rogowacenie, zgrubienie i kruchość paznokci.

Łuszczyca może mieć zróżnicowane nasilenie – od nielicznych wykwitów skórnych wielkości łebka od szpilki, po ciężkie postacie chorobowe ze zmianami zapalnymi i wysiękowymi w formie uogólnionej, co określa się mianem erytrodermii łuszczycowatej. U co piątego pacjenta może pojawić się łuszczyca prowadząca do zapalenia stawów.

3. Przyczyny i rodzaje łuszczycy

Wśród przyczyn choroby wymienia się czynniki genetyczne, choć dotychczas nie odkryto genu, który ją powoduje. W mechanizmie patogenezy ujmuje się przede wszystkim czynniki immunologiczne, czyli nieprawidłowe funkcjonowanie limfocytów T i cytokin. Do przyczyn inicjujących manifestację zmian skórnych zalicza się m.in.:

  • infekcje bakteryjne i wirusowe, np. anginę ropną, zakażenia paciorkowcem lub drożdżakami, zapalenie migdałków podniebiennych, różyczkę, odrę, półpasiec;
  • długotrwałe podrażnienia skóry lub uszkodzenia mechaniczne, np. zadrapania, blizny, rany chirurgiczne, oparzenia słoneczne, długotrwały ucisk;
  • niektóre lekarstwa i alkohol, np. sole litu, leki antymalaryczne, interferon,
  • zmiany w gospodarce hormonalnej - czasem łuszczyca uaktywnia się pod wpływem zmian hormonalnych, zachodzących w okresie dojrzewania czy przekwitania,
  • grzybice i drożdżyce – niekorzystnie wpływają na objawy łuszczycy, zwłaszcza u osób z nadwagą, które posiadają uwarunkowania genetyczne do rozwoju łuszczycy,
  • inne choroby – łuszczyca może wystąpić u osób cierpiących na cukrzycę typu II i będących w podeszłym wieku, a także u chorych na dnę moczanową.

Nasilenie objawów łuszczycy mogą powodować: silne wstrząsy psychiczne, stres, nadwaga, deficyt snu, palenie papierosów, ciasne ubrania wykonane ze sztucznych materiałów, brak lub nadmierna higiena oraz stosowanie nieodpowiednich kosmetyków.

Wyróżnia się kilka typów łuszczycy, a najbardziej znane to:

  • łuszczyca pospolita – wypukłe obszary rozognionej skóry pokryte srebrnobiałą łuską;
  • łuszczyca plackowata – duże, zlewające się wykwity;
  • łuszczyca kropelkowata albo grudkowa – liczne, małe, owalne punkciki zmian chorobowych na dużych obszarach skóry, np. tułowiu;
  • łuszczyca uogólniona, czyli erytrodermia łuszczycowa – rozległe zapalenie i łuszczenie się skóry na dużych powierzchniach ciała z cechami współtowarzyszącymi: świądem, gorączką, bólem, obrzękami i zaburzeniami wodno-elektrolitowymi;
  • łuszczyca krostkowa – krosty wypełnione jałową treścią ropną, zmiany rumieniowe, wykwity o charakterze zapalnym najczęściej na dłoniach i stopach, rzadziej w postaci rozlanych „łat”;
  • łuszczyca brodawkująca – nierównomierny przyrost i rogowacenie naskórka;
  • łuszczyca odwrócona – sączące zmiany na powierzchniach zgięciowych (pod kolanami, na łokciach) bez obecności łuski, najczęściej u osób starszych;
  • łuszczyca wysiękowa – cechuje się umiejscowieniem w okolicy fałdów czyli np. wspomnianych narządów płciowych. Może towarzyszyć chorobie reumatologicznej, zwanej łuszczycą stawową. Jej odmianą jest łuszczyca brudźcowa, charakteryzująca się przerosłymi i uwarstwionymi strupami;
  • łuszczyca stawowa – choroba reumatologiczna, zajmująca stawy i mogąca prowadzić do trwałego inwalidztwa.

4. Rozpoznanie łuszczycy

Rozpoznanie łuszczycy stawia się na podstawie występowania następujących punktów:

  • stwierdzeniem wykwitów grudkowych, odgraniczonych, szerzących się odśrodkowo, pokrytych srebrzystymi łuskami i ustępującymi bez pozostawiania blizn,
  • symetrycznym rozmieszczeniem zmian,
  • zajmowaniem typowych okolic, to jest: kolan, łokci, owłosionej skóry głowy,
  • przewlekłym i nawrotowym charakterze,
  • występowaniem łuszczycy w rodzinie – uwarunkowania genetyczne w łuszczycy odgrywają znaczącą rolę,
  • dobrym stanie ogólnym pacjenta.

5. Leczenie łuszczycy

Stosowane leczenie możemy podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne. Pierwsze z nich jest z reguły wystarczające w postaci zwykłej. Celem leczenia zewnętrznego jest złuszczenie łusek, a następnie zahamowanie nadmiernej proliferacji naskórka. Pierwszy etap osiąga się stosując maści zawierające w sobie kwas salicylowy w stężeniu 5-10%. Do drugiego etapu leczenia zewnętrznego, stosuje się: antralinę, kortykosteroidy (jedynie na zmiany o niewielkich rozmiarach) oraz pochodne witaminy D.

5.1. Leczenie farmakologiczne łuszczycy

Podstawowe metody leczenia łuszczycy obejmują farmakoterapię, fototerapię, fotochemioterapię i fotoforezę. By zahamować nadmierną proliferację naskórka, stosuje się różnego rodzaju maści (np. salicylową, solankową, mocznikową), zawierające także witaminy A i D3, kortykosteroidy, leki immunosupresyjne i cytoksyczne, takie jak: metotreksat, cyklosporyna A czy kwas mykofenolowy, retinoidy (mają działanie między innymi złuszczające) oraz antybiotyki. Podaje się także leki biologiczne. Jest to grupa związków wpływających na układ immunologiczny, inaktywują one działanie przeciwciał związanych z powstawaniem łuszczycy.

W ciężkich przypadkach stosuje się kortykosteroidy w postaci iniekcji doogniskowych. Aplikowanie preparatów z tą grupą leków wykonuje się, gdy zmiany obejmują co najmniej 20-30% ciała, ze względu na silne działania niepożądane kortykosteroidów.

Do metod niekonwencjonalnych zalicza się urynoterapię (leczenie własnym moczem). Ponadto zaleca się dietę bezglutenową, spożywanie oleju rybiego, unikanie urazów skóry oraz dbanie o ogólną higienę.

5.2. Fototerapia łuszczycy

Fototerapia wykorzystuje działanie promieniowania UVA (metoda PUVA) i UVB o długości fal 360-365nm, po uprzednim podaniu związków fotouczulających z grupy psoralenów. Naświetlania przeprowadza się ok. 2-3 razy w tygodniu. Zmiany najczęściej ustępują po około 20 zabiegach,. Światłolecznictwo stosuje się, gdy samo leczenie zewnętrzne nie daje odpowiednich skutków.

Metoda PUVA
Metoda ta polega na naświetlaniu promieniowaniem UVA za pomocą lamp lub w specjalnych kabinach, po wcześniejszym podaniu psolarenów. Związki te podawane są na 1-2 godziny przed rozpoczęciem naświetlania. Psolareny to substancje uczulające na światło, a więc w tym wypadku powodują zwiększony efekt działania promieniowania świetlnego, a także zauważono przedłużenie okresu remisji w porównaniu z samym leczeniem zewnętrznym.
PUVA-bath to odmiana klasycznej metody, różniąca się tym, że psolareny nie są podawane doustnie, lecz aplikowane miejscowo, poprzez kąpiel pacjenta w ich roztworze. Naświetlanie w tym wypadku można zacząć już po 15 minutach od kąpieli.

Stosowanie naświetlania promieniami UVB stosowane jest nieco rzadziej niż metoda PUVA. Czas naświetlania jest dłuższy, ale za to mniejsze działania niepożądane, zaś w wyniku ich stosowania okresy remisji są dłuższe.
Tego typu metody leczenia łuszczycy nie są polecane osobom wrażliwym na promienie słoneczne, podatnym na raka skóry, będącym w ciąży lub cierpiącym na choroby układu krążenia.

Fototeraza łuszczycy
Tego typu leczenie łuszczycy stosowane jest w wypadku ciężkiej postaci choroby. Polega on na wyizolowaniu limfocytów i napromieniowaniu ich promieniami UVA poza ustrojem, a także na jednoczesnym podawaniu psolarenów.

Bibliografia

  • Jabłońska S., Chorzelski T., Choroby skóry, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2430-7.
  • Chorzelski T., Jabłońska S. Choroby skóry, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2430-7
  • Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9

Źródła zewnętrzne

Lekarz Łukasz Galus,
Komentarze (2)
~Lilith
~Lilith

Choruje na łuszczycę skórna i stawową od parunastu lat i do tej pory nie wiadomo co ja wywołało ani jak sie jej pozbyć-wiem wiem nie da się jej wyleczyć tylko podleczyć. Boli mnie gdy ludzie głupio pytają:czy tym mozna sie zarazić,czy to od niedbania o siebie,czy dotykając cie zarażę się...nasze społeczeństwo jets wciąż "do tyłu za murzynami". Niby wszyscy wykształceni w dobie internetu i tv a tu tak naprawdę nawet pielęgniarki w szpitalach sie nas Łuszczyków boją! W programie Wstydliwe choroby na TLC nie raz poruszany był ten temat i tam jakoś ludzie i lekarze umieją się zachować w stosunku do takiego pacjenta...

Odpowiedz
~jan
~jan

przez 34 lata bezskutecznie walczyłem z łuszczycą.z powodu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego mój lekarz przepisał mi azatioprynę.jest to lek osłabiający układ odpornościowy.od 7 lat mam spokój z jelitami a łuszcycy ani śladu.zapalenie jelita jak i łuszczyca jest chrobą z autoagresji więc jak na razie osłabanie układu odpornościowego przynosi efekty.

Odpowiedz

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Łuszczyca - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Łuszczyca
Łuszczyca

Łuszczyca a ciąża

Łuszczyca często dotyka osoby przed 40 rokiem życia, z czego większość stanowią kobiety. Jak pogodzić chorobę z chęcią ... ? Łuszczyca w ciąży sama w sobie nie stanowi zagrożenia ciąży. Uwaga jednak, jeśli cierpicie na reumatyzm łuszczycowy! W tym wypadku ... przebiegać łuszczyca w ciąży? Nie ma na to reguły. Choroba przebiega różnie, w zależności od osoby i przebiegu ciąży. Według ... u nas łuszczyca. Przyczyny tej choroby są różne. Porada: odpoczywajcie i przejdźcie przez te dziewięć miesięcy z...

Łuszczyca

Terapia biologiczna na łuszczycę plackowatą

Resort zdrowia wprowadza zmiany w leczeniu najcięższych postaci łuszczycy plackowatej. Zdaniem lekarzy nie wpłyną one korzystnie na dostęp pacjentów do leczenia biologicznego. Spis treści Łuszczyca Łuszczyca jest przewlekłą chorobą zapalną, która dotyka głównie skórę, a niekiedy również inne narządy. Może stać się przyczyną niepełnosprawności w młodym wieku, gdyż zdarza się, że najcięższe postacie schorzenia zajmują stawy. Łuszczyca znacznie obniża jakość życia chorych,...

Łuszczyca

Program terapeutyczny łuszczycy

(...) Łuszczyca Łuszczyca jest schorzeniem dermatologicznym, dlatego też przez wielu postrzegana jest jako defekt estetyczny, a nie choroba ... na zwolnieniach i pobierania zasiłków chorobowych. Łuszczyca może mieć wpływ na rozwój chorób serca, alergii ... , a biorąc pod uwagę fakt, iż łuszczyca jest chorobą przewlekłą należy koszty te rozpatrywać w kategoriach 60 tys. zł na...

Łuszczyca

Erytrodermia łuszczycowa

Erytrodermia łuszczycowa to łuszczyca skóry, której oznaki są widoczne na całej lub na znacznej większości ... z poważnymi komplikacjami. Łuszczyca tego typu może być śmiertelna. Spis treści Co wpływa na wystąpienie erytrodermii łuszczycowej ... poziom wapnia w organizmie, preparaty ze smołą węglową. Objawy erytrodermii łuszczycowej Ta łuszczyca skóry obejmuje ... u lekarza i rozpoczęcie leczenia są niezbędne. Łuszczyca sama nie zniknie, a nieleczona może stanowić zagrożenie dla życia...

Łuszczyca

Łuszczyca stawowa

Łuszczyca stawowa, czyli tak zwane łuszczycowe zapalenie stawów, to choroba stawów, która występuje ... ów najpierw pojawia się łuszczyca zwyczajna, a następnie łuszczycowe zapalenie stawów, choć bywa odwrotnie. Jakie są objawy ... łuszczyca stawowa stóp i dłoni typu reumatoidalnego (bardzo rzadko występująca), Typ III - symetryczne zapalenie wielu staw ... poprzedza inny rodzaj łuszczycy, najczęściej jednak jest to łuszczyca zwyczajna. Natomiast w około 30% łuszczyca pojawia...

Łuszczyca

Łuszczyca paznokci

Łuszczyca paznokci pojawia się najczęściej wraz z innymi zmianami łuszczycowymi na skórze ciała. Pacjenci z reguły wiedzą, że cierpią na łuszczycę, choć zdarzają się przypadki mylenia łuszczycy z grzybicą. Łuszczyca jest chorobą uwarunkowaną ... ówią, że łuszczyca jest związana ze złym funkcjonowaniem układu odpornościowego (wpływa na to stan śluzówki jelita oraz mikroflora ... w okolicach wałów okołopaznokciowych. Łuszczyca paznokci może być także poprzedzona występowaniem zanokcicy.

Łuszczyca

Rodzaje łuszczycy

(...) Niektóre odmiany choroby skóry są często spotykane, a inne rzadziej. Łuszczyca może występować u osób w r ... , że termin „łuszczyca” obejmuje sześć lub siedem różnych dolegliwości, które być może w przyszłości będą leczone oddzielnie. Łuszczyca zwyczajna Łuszczyca zwyczajna jest klinicznym terminem określającym łuszczycę plackowatą ... . Najczęściej jednak są to: owłosiona skóra głowy, kolana, łokcie i okolica krzyżowa. Łuszczyca ma różną wielkość i...

Łuszczyca

Znaczenie emolientów w leczeniu łuszczycy

Łuszczyca to jedna z najpopularniejszych chorób dermatologicznych występująca zarówno w Polsce ... przez wiele lat i stanowią jedyny objaw chorobowy. Łuszczyca na skórze owłosionej głowy tworzy zlewne ogniska pokryte grubą warstwą ... i nie dochodzi do uszkodzenia włosów, a tym samym do wyłysienia. Łuszczyca paznokci zazwyczaj ogranicza się do płytek ... . Rodzaje łuszczycy Występuje pięć odmian łuszczycy. Pierwsza, zwana łuszczycą wysiękową, cechuje się umiejscowieniem...

Problemy skórne

Jak postępować w przypadku stanów zapalnych skóry?

(...) ób tych należą między innymi choroby wypryskowe, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, trądzik, łojotokowe zapalenie sk ... też regenerująco na zmieniony chorobowo naskórek oraz zmniejsza stan zapalny i podrażnienia skóry. Łuszczyca Kolejną powszechną chorobą skóry, która ma między innymi podłoże zapalne, jest łuszczyca. Choroba ta występuje na wszystkich szerokościach geograficznych i u wszystkich ras, zapada na nią 1-3% populacji. Łuszczyca jest chorobą o przewlekłym i...

Grzybica stóp

Ochrona stóp przed grzybicą

(...) pocenie, przez co skóra jest bardziej wilgotna i podatna na rozwój grzybów. Łuszczyca stóp Okolice...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500