Medycyna pracy

Mgr Marta Bednarska
Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Marta Bednarska - absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Choroby zawodowe to poważne zaburzenia stanu zdrowia związane z warunkami pracy zawodowej. Przykładowe dolegliwości to pylica lub rozedma płuc. Kiedy już wiadomo, co to jest choroba zawodowa – warto dowiedzieć się, na czym polega jej rozpoznanie. Do diagnozowania i leczenia doskwierających dolegliwości i chorób dochodzi tylko wtedy, gdy wykaz chorób zawodowych zawiera je w rejestrze. Diagnozą i leczeniem chorób zawodowych zajmuje się medycyna pracy. Jakie są rozpoznane szkodliwości, czyli substancje, pyły i czynniki wpływające na wystąpienie choroby zawodowej?

Rodzaje szkodliwości zawodowych

Zasadniczo szkodliwości zawodowe dzieli się na kilka grup. Są to:

  • czynniki rakotwórcze – 2-5% zachorowań na nowotwory złośliwe ma swoje źródło w środowisku pracy;
  • pyły mineralne o działaniu zwłókniającym – powodują pylicę płuc;
  • czynniki fizyczne – hałas, gorący mikroklimat, wibracja, pole elektromagnetyczne, promienie jonizujące oraz ultra- i infradźwięki;
  • pyły mineralne i organiczne o działaniu drażniącym – wywołują stany zapalne błony śluzowej dróg oddechowych, zwiększają prawdopodobieństwo przewlekłego zapalenia oskrzeli, a także przewlekłej obturacyjnej choroby płuc;
  • czynniki biologiczne – zakaźne i pasożytnicze;
  • substancje chemiczne o działaniu toksycznym, drażniącym lub alergizującym – mają często postać aerozoli, cieczy, par i gazów. Przyczyniają się do ostrych zatruć przemijających lub przewlekłych (często nieodwracalnych);
  • sposób wykonywania pracy – niekiedy dochodzi do zmian przeciążeniowych w układzie ruchu oraz do uszkodzenia nerwów obwodowych;
  • pyły pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego, które wykazują aktywność biologiczną albo działanie alergizujące. Wywołują zapalenia alergiczne błony śluzowej dróg oddechowych i zmiany zapalno-wytwórcze tkanki płucnej.

Rozpoznanie choroby zawodowej

Jak dokonuje się diagnozy choroby zawodowej, np. rozedmy płuc? Pojawia się podejrzenie choroby zawodowej określone przez lekarza, który zajmuje się profilaktyczną opieką nad pracownikami. Pracownik trafia do przychodni lub poradni chorób zawodowych lub na oddział szpitalny, jeśli choroba ma ostry przebieg. Następnie Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdza chorobę zawodową lub jej brak na podstawie orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej. Rozpoznanie choroby zawodowej ma miejsce wtedy, gdy:

  • symptomy wskazują na daną dolegliwość,
  • ryzyko wystąpienia choroby jest dostatecznie wysokie i jest kształtowane przez czynniki szkodliwe i długość narażenia,
  • znany jest czas utajenia (jest to konieczny warunek w przypadku niektórych chorób).

Po diagnozie choroby zawodowej należy przeprowadzić diagnostykę różnicową. Choroby zawodowe, takie jak pylica, rozedma płuc, choroba mikrofalowa lub gorączka metaliczna, pojawiają się po długotrwałym przebywaniu i pracowaniu w warunkach niesprzyjających zdrowiu. Ich przebieg i leczenie także trwają długo, ponieważ są to zwykle choroby przewlekłe. W wielu przypadkach choroby zawodowe mają swój skutek w postaci trwałego uszczerbku na zdrowiu. Warto pamiętać, że tego typu dolegliwości mogą dotykać zarówno wybrane grupy zawodowe, jak i całą populację.

Przypisy
Marek K., (red.), Choroby zawodowe, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ss.18-22, 588-590.
Ustawa z dnia 30 października 2002 roku, O ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (art. 4).

Artykuły Medycyna pracy

Homeopatia jest formą medycyny niekonwencjonalnej . Wykorzystuje środki homeopatyczne, które są sukcesywnie rozcieńczane. W homeopatii chodzi bowiem o to, by pobudzić organizm do samodzielnego ...

Twórcą homeopatii był niemiecki lekarz Samuel Hahnemann (1755–1843). Wprowadził on homeopatyczne lekarstwa, prawa, systematykę chorób oraz używane do dzisiaj określenia: homeopatia i alopatia. Chciał w ten sposób wyróżnić własną koncepcję leczenia.

Medycyna estetyczna to dział medycyny, której zajmuje się „poprawianiem” wyglądu. Najpopularniejsze zabiegi medycyny estetycznej to: usuwanie zmarszczek, usuwanie blizn i redukcja cellulitu.

Zabiegi estetyczne umożliwiają poprawę wyglądu, odmłodzenie ciała i redukcję zmarszczek. Są mniej inwazyjne niż operacje plastyczne. Efekt kuracji jest widoczny bardzo szybko. Skóra zyskuje nowy wygląd i blask. Ich główną zaletą jest bezbolesny sposób wykonywania zabiegu, nie występuje przy nich żadne ryzyko powikłań pooperacyjnych. Do takich zabiegów estetycznych należy wstrzykiwanie botoksu w celu wygładzenia zmarszczek. Rezultat jest widoczny przez ok. pół roku. Botoks świetnie nadaje się na poprawę wyglądu twarzy, redukcję zmarszczek np.: czoła, brwi, oczu i w okolicach warg.<br />
<br />
Zabieg nieoperacyjny ma zastosowanie do wygładzania szyi przy użyciu kwasu hialuronowego. Dzięki wykorzystaniu kwasu hialuronowego można uzyskać efekt gładkiej skóry czy powiększyć niektóre elementy twarzy, np. usta.

Bradykardia to określenie stanu pracy serca, charakteryzującego się niskim tętnem. Normalna praca serca u dorosłego człowieka w spoczynku to od 60 do 100 uderzeń na minutę. O bradykardii mówi się, ...

Czy akupunktura pomaga na niepłodność? Akupunktura to starożytna chińska metoda leczenia, polegająca na nakłuwaniu specjalnymi igłami odpowiednich punktów na ciele. Są to miejsca wzdłuż przebiegu ...

Akupunktura wspomaga leczenie niepłodności.

Chiropraktyka to pewien rodzaj terapii manualnej, który wyłonił się pod koniec XIX wieku, jednak jego korzenie sięgają 400 roku p.n.e. System leczenia opiera się na założeniu, że podstawą dobrego ...

Pomoc chiropraktyków może być stosowana przy różnego rodzaju bólach, m.in.: pleców, szyi, głowy, stóp i kostek, rąk i nóg, przy artretyzmie, rwie kulszowej, wypadnięciu dysku.

Olejek rozmarynowy to naturalna substancja powstała na bazie rozmarynu. Wielość odmian tej rośliny warunkuje różny skład chemiczny olejku. Zastosowanie olejku rozmarynowego jest bardzo szerokie. ...

Coraz więcej osób uskarża się na ból oczu, zaczerwienienie, niewyraźne widzenie i inne dolegliwości spowodowane nadwyrężaniem oczu podczas długotrwałego czytania, pracy przy komputerze lub długiej ...

Kolory nierozerwalnie łączą się z ludzkim życiem i są stałym elementem świata. Przez wieki różne kultury wykorzystywały wiedzę o kolorach do przywracania równowagi i harmonii w organizmie ...

Obserwowanie operacji na monitorze, dzięki wprowadzeniu niewielkiej kamery, jest stosowane coraz częściej. Obecnie naukowcy pracują nad tym, by lekarze mieli również możliwość wirtualnego dotyku.

Wiele zabiegów można obecnie wykonać za pomocą laparoskopu, wprowadzając potrzebne narzędzia przez niewielkie nacięcie skóry. Jest tylko jeden problem – prowadzący taką operację chirurg widzi co prawda pole operacyjne, ale nie może go dotknąć, a więc i ocenić na przykład twardości tkanki czy odczuć jej reakcję na ucisk.

Arytmia polega na zaburzeniach pracy serca objawiających się przyśpieszeniem, zwolnieniem albo nieregularnościami. Czasami arytmia serca jest banalnym problemem, jednak nierzadko jest związana z ...

Migotanie komór jest częstą przyczyną zgonów.

Rażenie piorunem najczęściej następuje, gdy podczas burzy człowiek chowa się pod samotnym i wysokim drzewem. Podczas burzy nie wolno przebywać blisko słupów telegraficznych, metalowych masztów i ...

Oparzenia chemiczne powstają w momencie kontaktu skóry bądź błony śluzowej człowieka ze środkami chemicznymi o żrącym działaniu – kwasami, zasadami (ługami), solami metali ciężkich. Podrażnienia ...

Zespół Cushinga wywołany jest przez nadmierną hormonalną czynność kory nadnerczy i wzmożone wydzielanie glikokortykosteroidów. Nadnercze to niewielki, parzysty gruczoł, położony na górnej ...

Kortyzol wywiera znaczny wpływ na metabolizm, bywa nazywany hormonem stresowym na równi z adrenaliną.

Dobowe zmiany akcji serca, w tym nocne spowolnienie częstości skurczów mięśnia sercowego, są niegroźne dla zdrowia, a w granicach normy są fizjologią. Jednak duże i przewlekłe spowolnienie akcji ...

Rozrusznik elektrycznie pobudza rytm serca pacjenta.

Kurcze cieplne mięśni są to mimowolne, nadmierne skurcze mięśni, powodujące często uczucie bólu. Powstają zazwyczaj na skutek nadmiernego wysiłku lub odwodnienia . Następuje wtedy nadmierna utraty ...

Zwykłe badanie EKG trwa kilka minut i przez ten czas rejestruje się pracę serca. Nie zawsze jednak w tak krótkim czasie udaje się zarejestrować pojawiające się okresowo w ciągu dnia zaburzenia. ...

Holter EKG rejestruje pracę serca przez całą dobę w celu późniejszej, szczegółowej analizy.

Niedocukrzenie krwi, zwane inaczej hipoglikemią, może objawiać się nieznaczną sennością, ogólnym osłabieniem, silnymi potami. Niedocukrzenie pojawia się wówczas, gdy poziom cukru we krwi spada ...

Pełnoobjawowa hipoglikemia występuje zwykle przy stężeniu poniżej 2,2 mmol/l (40 mg/dl), jednak pierwsze objawy rozpoczynają się zazwyczaj przy stężeniu poniżej 2,8 mmol/l (50 mg/dl), a u cukrzyków nawet przy wyższych wartościach.

Liposukcja laserowa, określana także jako lipoliza laserowa, jest nieinwazyjnym zabiegiem odsysania tłuszczu z okolic, z którymi dotychczas tradycyjna chirurgia nie dawała sobie rady.

Udar cieplny, inaczej porażenie cieplne, powstaje wskutek przegrzania organizmu. Organizm ma trudności z oddawaniem nadmiaru ciepła. Jego rodzajem jest udar słoneczny, czyli przegrzanie w wyniku ...

Prawidłowa temperatura ciała człowieka wynosi 36,6 stopni C i ulega znacznym zmianom w ciągu całego dnia. Najmniejsza jest zdecydowanie rano – wynosi 36,0 stopni C, a najwyższa w godzinach popołudniowych – 37,2 stopnie C. Ponadto zwiększa się po wysiłku fizycznym, a u kobiet zawsze jest wyższa w momencie owulacji.<br />
<br />
Pomiar gorączki można dokonać poprzez zmierzenie temperatury w jamie ustnej, w odbytnicy oraz pod pachą. Na rynku dostępne są specjalne aparaty cyfrowe, które przykłada się do ucha, aby zmierzyć temperaturę.<br />
<br />
Jeśli temperatura ciała przekracza 37,1 stopni C, to można mówić o stanie podgorączkowym. Jest to objaw działania na organizm jakiegoś szkodliwego czynnika, np. przeziębienia, udaru słonecznego i innych infekcji wirusowych.

Wszczepialny defibrylator serca to małe, elektroniczne urządzenie umieszczane w klatce piersiowej, by zapobiec nagłej śmierci z powodu zatrzymania akcji serca lub niezwykle szybkiego rytmu serca ( ...

Przykład zapisu EKG.

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

absolwentka II Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »