Bladość skóry i twarzy – o czym świadczy? Przyczyny i leczenie

Bladość to nienaturalnie jasne zabarwienie skóry, które zwykle najbardziej widoczne jest na twarzy oraz dłoniach. Ten niespecyficzny objaw może mieć różne podłoże. Zwykle świadczy o zmniejszonym ukrwieniu skóry i związany jest z niedoborem hemoglobiny lub czerwonych krwinek.

W zależności od podłoża wyróżnia się następujące rodzaje bladości:

• bladość konstytucjonalna – za jej przyczynę uważa się wrodzone głębsze umiejscowienie naczyń, jest to cecha wrodzona,
• bladość napadowa – u chorych z guzem chromochłonnym,
• bladość krótkotrwała – wywołana zimnem, szokiem, atakiem paniki oraz towarzysząca omdleniom i wymiotom,
• bladość towarzysząca obrzękom.

Bladość skóry może mieć różne przyczyny. Jedną z częstszych przyczyn jest anemia (niedokrwistość). Jest to stan, w którym liczba krwinek czerwonych i ilość krążącej hemoglobiny nie jest wystarczająca do prawidłowego utlenowania tkanek obwodowych.

Inne możliwe przyczyny bladej twarzy i skóry to:

• niedożywienie, nieodpowiednia dieta, zaburzenia odżywiania (bulimia, anoreksja),
• przemęczenie, brak dostatecznej ilości snu,
• hipoglikemia,
• napady migrenowe, bóle głowy,
• wady serca, zawał serca,
• przemarznięcie, wyziębienie, odmrożenie, wyczerpanie cieplne,
• utrata krwi,
• niedoczynność tarczycy,
• szkorbut,
• owsica,
• gruźlica,
• zażycie niektórych narkotyków (np. marihuany), zatrucie ołowiem,
• choroba lokomocyjna,
• białaczka i inne nowotwory, leczenie przeciwnowotworowe,
• duszność i problemy z oddychaniem,
• brak ekspozycji na słońce, niedobór witaminy D.

Najczęściej bladość wiąże się z dolegliwościami zdrowotnymi, jednak nie zawsze wskazuje na patologię. Czasem może pojawiać się, chociażby pod wpływem silnych emocji, szoku, czy stresu.

O bladości mówi się wtedy, kiedy naturalny kolor skóry staje się jaśniejszy niż zwykle. Objaw ten może być zlokalizowany tylko w jednym miejscu lub być uogólniony (obejmować zarówno powłoki skórne, jak i błony śluzowe). Może pojawić się też nagle lub stopniowo.

Bladość najczęściej można zauważyć na twarzy. Ponadto pojawia się ona także m.in. na języku, wargach, dłoniach i paznokciach, powiekach, w błonach śluzowych jamy ustnej i innych okolicach błon śluzowych.

W zależności od przyczyny podstawowej mogą towarzyszyć jej także inne symptomy. Jedną z częstszych przyczyn bladości jest, chociażby anemia. Wygląd twarzy chorego jest wówczas bardzo charakterystyczny – skóra jest blada, zmęczona i ziemista. Pojawiają się także sińce pod oczami, bladość spojówek i inne objawy, takie jak ogólne osłabienie.

Bladość to niespecyficzny objaw, który jest wynikiem zmniejszonego ukrwienia skóry lub zmniejszonej liczby czerwonych krwinek. Nie jest, więc chorobą, ale może być symptomem choroby.

Warto zaznaczyć, że bladość nie jest tym samym, co utrata pigmentu skóry. Utrata pigmentu skóry jest rodzajem zaburzenia barwnikowego i spowodowana jest brakiem lub nieprawidłowym działaniem melanocytów.

Jak już zostało wspomniane, bladość skóry może wskazywać na pewne schorzenia, w tym niektóre choroby hematologiczne. Jest ona, chociażby jednym z najczęściej spotykanych fizycznych objawów niedokrwistości.

Największe znaczenie kliniczne ma bladość uogólniona, która występuje nie tylko na skórze, ale i błonach śluzowych.

Blada twarz jednak nie zawsze jest objawem choroby. Czasem jest to po prostu wynik unikania światła słonecznego. Może wiązać się też ze zmianami fizjologicznymi, takimi jak ciąża czy menopauza.

Bladość nie jest jednostką chorobową, a skutkiem zmniejszenia ilości oksyhemoglobiny w naczyniach krwionośnych skóry, czy błon śluzowych. Jako objaw nie wpływa, więc bezpośrednio na zdrowie.

Jednak zaburzenia i choroby, z których wynika, mogą już wpływać na funkcjonowanie organizmu. Przy anemii, chociażby oprócz jasnej skóry, u pacjentów obserwuje się także osłabienie, problemy z koncentracją, czasem duszność, łatwą męczliwość, łamliwość paznokci, bóle i zawroty głowy.

Niektóre schorzenia, będące przyczyną bladości, mogą być dziedziczne. Do chorób dziedzicznych zalicza się, chociażby anemię sierpowatą, która jak każdy rodzaj niedokrwistości, objawia się ogólną bladością skóry i błon śluzowych.

By zdiagnozować przyczynę bladości, lekarz przeprowadza wywiad z pacjentem oraz badanie fizykalne. Wykonuje zwykle także pomiar ciśnienia. W zależności od rozpoznania i objawów towarzyszących może skierować pacjenta m.in. na następujące badania:

• pełna morfologia krwi, poziom glukozy, wskaźników gospodarki żelazowej,
• krew utajona w kale,
• EKG serca (elektrokardiografia),
• oznaczenie stężenia hormonów tarczycy,
• badanie ogólne moczu,
• badania kontrolujące czynność nerek,
• wymaz z okolicy odbytu (badanie na owsiki).

Bladość na twarzy, przy ogólnym dobrym samopoczuciu pacjenta, nie musi oznaczać niczego poważnego. Może być to pojedynczy incydent, będący reakcją np. na silne emocje, czy stres.

Z kolei, jeśli cera zawsze była różowawa lub rumiana, a w pewnym momencie pojawiła się bladość twarzy i sińce pod oczami, może to wskazywać na anemię lub inne choroby, najczęściej związane z zaburzeniami krążenia.

W pewnych przypadkach bladość może wskazywać też na poważne problemy zdrowotne, które wymagają niezwłocznej konsultacji z lekarzem. Niepokojące są zwłaszcza nagła bladość twarzy i:

• osłabienie, zawroty głowy,
• zimne poty,
• problemy z oddychaniem,
• słaby, czy niewyczuwalny puls.

Z lekarzem warto skonsultować także bladość pojawiającą się u dziecka. Blada cera w tym przypadku może wynikać z istotnych problemów zdrowotnych.

Niektóre przyczyny bladości nie są poważne i nie powodują groźnych dla zdrowia skutków. Jednak zdarzają się też takie, które wymagają leczenia, gdyż mogą prowadzić do wielu powikłań.

Nieleczona anemia może być, chociażby przyczyną przewlekłego zmęczenia, bólów głowy czy niewydolności serca. U dziecka bladość skóry, za którą odpowiada anemia, może wpływać na zaburzenia rozwoju, zmniejszoną aktywność ruchową, pogorszenie pamięci, czy większą podatność na infekcje bakteryjne i wirusowe.

Z kolei blada twarz u dziecka, przyczyną której jest niedobór witaminy D, może prowadzić m.in. do krzywicy, zaburzeń wzrostu, wad rozwojowych kości, częstych infekcji, osłabienia mięśni, czy wypadania włosów.

Warto wspomnieć o tym, że istnieją też bardzo poważne przyczyny bladości (zawał serca), które mogą stanowić nawet zagrożenie dla życia pacjenta. W takich przypadkach konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna.

Często blada skóra jest tylko tymczasowym stanem, który można łatwo poddać leczeniu. Leczenie uzależnione jest jednak zawsze od podstawowej przyczyny problemu. O metodach terapii decyduje lekarz na podstawie przeprowadzonego z pacjentem wywiadu oraz wyników badań.

W przypadku bladości skóry, która wynika z niedokrwistości z niedoboru żelaza, specjalista może zalecić stosowanie preparatów żelaza. Najczęściej podawane są one w formie doustnej, ale w niektórych przypadkach konieczne może być leczenie dożylne.

Bardzo ważnym elementem terapii jest także prawidłowa dieta, która powinna obfitować w produkty bogate w żelazo i witaminę C, a ograniczać te, które utrudniają wchłanianie żelaza.

Bladość skóry, która nie jest wywołana poważnymi schorzeniami zdrowotnymi, można wyleczyć samodzielnie. Aby poprawić krążenie krwi w skórze, należy zadbać o:

• regularny ruch, sport,
• urozmaiconą i zróżnicowaną dietę bogatą w żelazo (np. czerwone mięso) i spore ilości beta-karotenu,
• odpoczynek, ograniczenie źródeł stresu,
• unikanie palenia papierosów i alkoholu,
• stosowanie kremów, zawierających hydroksykwasy, pozyskiwane z owoców.

W przypadku, jeśli bladość pojawia się ze zmęczenia i towarzyszą jej lekkie zawroty głowy, należy usiąść i opuścić głowę między kolana. To zwiększa dopływ krwi do mózgu i poprawia ukrwienie twarzy.

Źródła

1. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
2. Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
3. Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6
4. Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3