Dur brzuszny - przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, profilaktyka, szczepienia

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi). Dolegliwość ta jest wrażliwa na działanie środków odkażających, promienie słoneczne, ciepło. Podobnie jak paradury, rzadko występuje w Europie Środkowej. W Afryce Północnej i Środkowej łatwo się nią jednak zarazić, tak samo jak paradurem w Azji Południowo-Wschodniej i na Dalekim Wschodzie. Są to kraje rozwijające się, o niskim poziomie higieny w przygotowywaniu i podawaniu posiłków.

spis treści

Zobacz film: "Klątwa faraona [Specjalista radzi]"

1. Dur brzuszny - przyczyny i objawy

Zachorowanie na dur brzuszny odbywa się poprzez różnoraki kontakt z pałeczką duru. Chorobą tą można zarazić się poprzez:

  • wodę – zakażone źródła zaopatrzenia w wodę mogą przyczynić się do wybuchu epidemii;
  • zakażone produkty spożywcze – lody, sałatki, mleko;
  • owady;
  • bezpośredni kontakt z chorym lub nosicielem - w wypadku braku przestrzegania zasad higieny (kontakt z kałem bądź moczem).
Pałeczki salmonelli
Pałeczki salmonelli

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi).

zobacz galerię

Pałeczki duru brzusznego dostają się do przewodu pokarmowego, umiejscawiają w tzw. jelicie krętym i stamtąd przenikają do układu limfatycznego.

Wyróżnia się 3 fazy choroby:

W ciągu 4-6 dni objawy nasilają się. Gorączka dochodzi do 39-40 stopni i rozpoczyna się okres pełnego rozwoju choroby, który trwa 2-3 tygodnie. Chory staje się apatyczny, odurzony, zamroczony. Język jest na środku pokryty suchym, brunatnym nalotem, na krawędziach żywoczerwony. Wątroba i śledziona ulegają powiększeniu. Brzuch jest wzdęty, bolesny. Początkowo objawami duru brzusznegozaparcia, następnie biegunka i częste oddawanie grochowatych stolców. Około 10 dnia choroby na skórze dolnej części klatki piersiowej i brzucha pojawia się charakterystyczna wysypka, tzw. różyczka durowa. Są to drobne, bladoróżowe plamki, nieznacznie uniesione ponad otaczającą skórę, znikające przy ucisku i rozciąganiu skóry. Wysypka utrzymuje się kilka dni, po czym znika, pozostawiając lekkie przebarwienie skóry. Około 4 tygodnia choroby temperatura zaczyna ulegać wahaniom i w końcu normalizuje się. Następujący okres zdrowienia cechuje znacznie wzmożone łaknienie, chwiejność usposobienia, drażliwość oraz zmiany troficzne skóry, włosów i paznokci.

2. Dur brzuszny - rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie duru brzusznego można zdjagnozować wykonując posiew krwi na obecność pałeczek Salmonella typhi, a także pomocniczo posiew w kierunku tej bakterii moczu, kału, czasami plwociny.

Leczenie duru brzusznego opiera się głównie na zwalczaniu gorączki poprzez podawanie antybiotyków, głównie ampicyliny w okresie występowania gorączki oraz kilka dni po jej ustąpieniu. Ważne jest także odpowiednie nawadnianie pacjenta i wprowadzanie elektrolitów.

3. Dur brzuszny - powikłania i profilaktyka

Konsekwencją choroby może być zapalenie jelit, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego. Aby zapobiec zachorowaniu na dur brzuszny, należy przestrzegać ściśle zasad higieny osobistej, jak również szczepić się, szczególnie przy planowaniu wyjazdu w rejony, gdzie choroba występuje często.

Jak podczas egzotycznych wycieczek uniknąć zakażenia durem brzusznym? Objawem zdrowego rozsądku jest zastosowanie się do poniższych wskazówek:

  • picie butelkowanej, gazowanej wody; jeśli nie jest w butelce, należy gotować ją przez minutę;
  • unikanie drinków z lodem, chyba że kostki są zrobione z przegotowanej wody lub butelkowanej, na wszelki wypadek nie jeść także lodów wodnych;
  • spożywanie tylko tego, co zostało dokładnie ugotowane i jest podane na gorąco;
  • niejadanie surowych warzyw i owoców, których nie można obrać; warzywa, takie jak sałata, łatwo ulegają zanieczyszczeniu i ciężko je dokładnie umyć;
  • owoce i warzywa, które da się obrać, należy pozbawić skórki, wcześniej jednak warto umyć ręce wodą z mydłem;
  • niekupowanie jedzenia i picia od ulicznych sprzedawców.

Nie tylko unikanie jedzenia i picia z niewiadomych źródeł jest istotne w zapobieganiu zarażeniu. Najważniejsze w tej kwestii jest uprzednie zaszczepienie się.

Zobacz także:

4. Dur brzuszny - szczepienia

Szczepienia przed podróżą w kraje endemiczne powinny przewidywać szczepionkę na dur brzuszny.

Szczepienie przeciwko durowi brzusznemu jest dostępne pod trzema postaciami:

  • doustna atenuowana szczepionka żywa,
  • szczepionka monowalentna, zawierająca zabite ciepłem pałeczki Salmonella typhi,
  • szczepionka na dur brzuszny VI, która zawiera antygen polisacharydowy otoczki bakteryjnej.

Według niektórych specjalistów szczepionka doustna jest najmniej efektywna spośród wymienionych. Pozostałe dwie zabezpieczają na okres 3 lat.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy