Dur brzuszny - przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, profilaktyka, szczepienia

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi). Dolegliwość ta jest wrażliwa na działanie środków odkażających, promienie słoneczne, ciepło. Podobnie jak paradury, rzadko występuje w Europie Środkowej. W Afryce Północnej i Środkowej łatwo się nią jednak zarazić, tak samo jak paradurem w Azji Południowo-Wschodniej i na Dalekim Wschodzie. Są to kraje rozwijające się, o niskim poziomie higieny w przygotowywaniu i podawaniu posiłków.

Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków

Dur brzuszny - przyczyny i objawy

Zachorowanie na dur brzuszny odbywa się poprzez różnoraki kontakt z pałeczką duru. Chorobą tą można zarazić się poprzez:

Pałeczki salmonelli

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi).

  • wodę – zakażone źródła zaopatrzenia w wodę mogą przyczynić się do wybuchu epidemii;
  • zakażone produkty spożywcze – lody, sałatki, mleko;
  • owady;
  • bezpośredni kontakt z chorym lub nosicielem - w wypadku braku przestrzegania zasad higieny (kontakt z kałem bądź moczem).

Pałeczki duru brzusznego dostają się do przewodu pokarmowego, umiejscawiają w tzw. jelicie krętym i stamtąd przenikają do układu limfatycznego.

Wyróżnia się 3 fazy choroby:

W ciągu 4-6 dni objawy nasilają się. Gorączka dochodzi do 39-40 stopni i rozpoczyna się okres pełnego rozwoju choroby, który trwa 2-3 tygodnie. Chory staje się apatyczny, odurzony, zamroczony. Język jest na środku pokryty suchym, brunatnym nalotem, na krawędziach żywoczerwony. Wątroba i śledziona ulegają powiększeniu. Brzuch jest wzdęty, bolesny. Początkowo objawami duru brzusznegozaparcia, następnie biegunka i częste oddawanie grochowatych stolców. Około 10 dnia choroby na skórze dolnej części klatki piersiowej i brzucha pojawia się charakterystyczna wysypka, tzw. różyczka durowa. Są to drobne, bladoróżowe plamki, nieznacznie uniesione ponad otaczającą skórę, znikające przy ucisku i rozciąganiu skóry. Wysypka utrzymuje się kilka dni, po czym znika, pozostawiając lekkie przebarwienie skóry. Około 4 tygodnia choroby temperatura zaczyna ulegać wahaniom i w końcu normalizuje się. Następujący okres zdrowienia cechuje znacznie wzmożone łaknienie, chwiejność usposobienia, drażliwość oraz zmiany troficzne skóry, włosów i paznokci.

Dur brzuszny - rozpoznanie i leczenie

W celu rozpoznania duru brzusznego wykonuje się posiew krwi na obecność pałeczek Salmonella typhi, a także pomocniczo posiew w kierunku tej bakterii moczu, kału, czasami plwociny.

Leczenie duru brzusznego opiera się głównie na zwalczaniu gorączki poprzez podawanie antybiotyków, głównie ampicyliny w okresie występowania gorączki oraz kilka dni po jej ustąpieniu. Ważne jest także odpowiednie nawadnianie pacjenta i wprowadzanie elektrolitów.

Dur brzuszny - powikłania i profilaktyka

Konsekwencją choroby może być zapalenie jelit, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego. Aby zapobiec zachorowaniu na dur brzuszny, należy przestrzegać ściśle zasad higieny osobistej, jak również szczepić się, szczególnie przy planowaniu wyjazdu w rejony, gdzie choroba występuje często.

Jak podczas egzotycznych wycieczek uniknąć zakażenia durem brzusznym? Objawem zdrowego rozsądku jest zastosowanie się do poniższych wskazówek:

  • picie butelkowanej, gazowanej wody; jeśli nie jest w butelce, należy gotować ją przez minutę;
  • unikanie drinków z lodem, chyba że kostki są zrobione z przegotowanej wody lub butelkowanej, na wszelki wypadek nie jeść także lodów wodnych;
  • spożywanie tylko tego, co zostało dokładnie ugotowane i jest podane na gorąco;
  • niejadanie surowych warzyw i owoców, których nie można obrać; warzywa, takie jak sałata, łatwo ulegają zanieczyszczeniu i ciężko je dokładnie umyć;
  • owoce i warzywa, które da się obrać, należy pozbawić skórki, wcześniej jednak warto umyć ręce wodą z mydłem;
  • niekupowanie jedzenia i picia od ulicznych sprzedawców.

Nie tylko unikanie jedzenia i picia z niewiadomych źródeł jest istotne w zapobieganiu zarażeniu. Najważniejsze w tej kwestii jest uprzednie zaszczepienie się.

Dur brzuszny - szczepienia

Szczepienia przed podróżą w kraje endemiczne powinny przewidywać szczepionkę na dur brzuszny.

Szczepienie przeciwko durowi brzusznemu jest dostępne pod trzema postaciami:

  • doustna atenuowana szczepionka żywa,
  • szczepionka monowalentna, zawierająca zabite ciepłem pałeczki Salmonella typhi,
  • szczepionka na dur brzuszny VI, która zawiera antygen polisacharydowy otoczki bakteryjnej.

Według niektórych specjalistów szczepionka doustna jest najmniej efektywna spośród wymienionych. Pozostałe dwie zabezpieczają na okres 3 lat.

Redakcja abcZdrowie, 11 miesięcy temu

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Boroń-Kaczmarska A. Choroby zakaźne w zarysie, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-35-0
  • Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
  • Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A., Choroby zakaźne i pasożytnicze - epidemiologia i profilaktyka, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-010-0

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Dur brzuszny - przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, profilaktyka, szczepienia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Dur brzuszny - przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, profilaktyka, szczepienia
Dur brzuszny - przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, profilaktyka, szczepienia

Pałeczki salmonelli

Pałeczki salmonelli

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi).

Dur brzuszny - przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, profilaktyka, szczepienia

Nowy antybiotyk na dur brzuszny

Wyniki przeprowadzonych na szeroką skalę badań klinicznych wskazują, iż najlepszym lekarstwem na dur brzuszny jest niedrogi antybiotyk nowej (...) generacji. Czym jest dur brzuszny? Dur...

WZW typu B (wirusowe zapalenie wątroby typu B) - przyczyny, zakażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Szczepienia na WZW B (WIDEO)

Szczepienia na WZW B (WIDEO) Odtwórz wideo

do śmierci i wywoływać powikłania prowadzące do marskości wątroby lub raka wątroby. Do zakażenia tym wirusem dochodzi poprzez kontakt z zakażoną (...) . Wirusowemu zapaleniu wątroby typu B może zapobiec, dzięki szczepieniom...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Ebola objawy - symptomy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Ebola objawy - symptomy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

chorobami zakaźnymi, takimi jak malaria czy dur brzuszny. Aby potwierdzić diagnozę jest konieczne wykonanie specjalistycznych badań, m.in. testu (...) laboratoryjne są przeprowadzone w maksymalnie sterylnych warunkach...

Dur wysypkowy

Mężczyzna chory na dur brzuszny

Mężczyzna chory na dur brzuszny

Źródłem choroby może być brudna woda, niedokładnie nieumyte owoce, a także nieczystości zawierające w sobie pałeczki Salmonelli.

Świńska grypa - charakterystyka, historia, objawy, leczenie, profilaktyka, powikłania

Wirus AH1N1 znowu w Polsce (WIDEO)

Wirus AH1N1 znowu w Polsce (WIDEO) Odtwórz wideo

Świńska grypa znów wróciła do Polski. Maria Włodkowska ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie mówi o stanie pacjentów, u których stwierdzono zachorowania z powodu tego wirusa. Zostały zdiagnozowane cztery nowe przypadki tej choroby. Wszyscy chorzy są...

Zdrowie w podróży

Szczepienie na dur brzuszny

przestrzegania higieny osobistej (mycie rąk przed jedzeniem, gotowanie wody pitnej). 
 Objawy i powikłania duru brzusznego Początkowe objawy duru (...) się do nich...

Ból brzucha - przyczyny, diagnostyka, leczenie

Powiększona śledziona - objawy, torbiele, nowotwory, autoagresja

Powiększona śledziona to objaw choroby. Przyczyny powiększonej śledziony bywają zatem różne. Jakie są najczęstsze objawy powiększonej śledziony (...) , mononukleoza zakaźna, różyczka, cytomegalia, gruźlica, kiła, dur...

Próchnica - klasyfikacja, przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka

Próchnica zęba

Próchnica zęba

Przed próchnicą może uchronić nas lakowanie zębów.