Kwasy EPA – występowanie, działanie i zapotrzebowanie

Kwasy EPA (kwas eikozapentaenowy), DHA (kwas dokozaheksaenowy) oraz ALA (kwas alfalinolenowy) to dobrze wszystkim znane kwasy omega-3, czyli nienasycone kwasy tłuszczowe (w skrócie NNKT).

Nienasycone kwasy tłuszczowe zawierają w swojej budowie więcej niż jedno wiązanie podwójne. Znajduje się ono przy trzecim węglu, licząc od metylowego końca łańcucha, stąd nazwa omega-3. Jeśli chodzi o budowę poszczególnych kwasów, to EPA zawiera 20 atomów węgla i 5 wiązań podwójnych. DHA ma 22 atomy węgla i 6 wiązań podwójnych.

Właściwości kwasów EPA, DHA i ALA

Warto pamiętać, że kwasy ALA należą do grupy kwasów pierwotnych. Oznacza to, że organizm nie potrafi wytworzyć ich z innych kwasów. Po ich przyjęciu dochodzi do przekonwertowania ich do form wtórnych, to jest EPA i DHA.

Jeśli chodzi o kwas eikozapentaenowy, jest on produkowany przez organizm w niewielkich ilościach. Ponieważ jego niedobory mogą przyczyniać się do powstania wielu różnych schorzeń, warto pamiętać o konieczności dostarczania go do organizmu zarówno wraz z dietą, jak i z suplementacją.

Utrzymanie odpowiedniego poziomu kwasów tłuszczowych EPA jest kluczowe i bardzo ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.

DHA i EPA wpływają pozytywnie na układ krwionośny, trawienny, nerwowy oraz immunologiczny. Jak działają? Przede wszystkim:

• normalizują ciśnienie tętnicze, dzięki czemu zapobiegają nadciśnieniu,
• działają przeciwzakrzepowo, co może hamować rozwój choroby niedokrwiennej i wieńcowej serca,
• warunkują prawidłowe widzenie nocne oraz barwne,
• mogą wpływać na wzrost neuronów,
• hamują stany zapalne, przez co są pomocne przy chorobach autoimmunologicznych,
• wpływają pozytywnie na pamięć referencyjną oraz zdolność uczenia się,
• poprawiają samopoczucie, zmniejszają stany gniewu, lęku czy depresji.

To jednak nie wszystko. Okazuje się bowiem, że kwas EPA:

• reguluje gospodarkę hormonalną, reguluje cykl menstruacyjny,
• zmniejsza ryzyko wystąpienia alergii,
• obniża poziom cholesterolu, reguluje poziom krzepliwości krwi,
• łagodzi stany zapalne,
• ma korzystny wpływ na stan włosów, paznokci i skóry,
• umożliwia prawidłowy rozwój płodu,
• ogranicza ilość „złego” cholesterolu w organizmie,
• wykazuje działanie antyoksydacyjne,
• obniża krzepliwość krwi,
• przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego u niemowląt i dzieci,
• chroni przed cukrzycą typu II oraz przed insulinoopornością,
• wspiera procesy pamięciowe i zdolności poznawcze,
• może zapobiegać demencji w starszym wieku.

Kwasy omega-3, w tym DHA i EPA, należą do grupy niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, które muszą być dostarczane z pokarmem, ponieważ nie są wytwarzane w wystarczających ilościach przez organizm człowieka.

Gdzie występuje kwas EPA? Jego najlepszym źródłem są:

• tłuste ryby morskie, takie jak łosoś, sardynka, tuńczyk czy makrela,
• owoce morza,
• oleje roślinne, np. olej lniany oraz olej rzepakowy,
• orzechy, np. orzechy włoskie,
• pestki dyni, nasiona konopi, słonecznika.

Aby w naturalny sposób uzupełnić poziom EPA w organizmie, warto zwiększyć przede wszystkim spożycie ryb. Należy je jeść co najmniej 2-3 razy w tygodniu.

Kiedy warto pomyśleć o suplementacji EPA i innych kwasów omega-3? To ważne zwłaszcza w przypadku:

• diety ubogiej w kwasy omega-3,
• niedoborów odporności,
• profilaktyki i terapii chorób sercowo-naczyniowych,
• alergii.

Kwasy EPA i DHA – suplementy diety

Preparaty na rynku polskim zawierające kwasy tłuszczowe omega-3, w tym EPA, to:

• Bio-Omega 3 Natural (kapsułki),
• Bivanol (kapsułki),
• Cormega 1000 (kapsułki),
• Eye Q (kapsułki), Eye Q (kapsułki do żucia), Eye Q (płyn),
• Galomega (kapsułki elastyczne), Galomega Formuła IQ (kapsułki elastyczne),
• Gold Omega 3 (kapsułki),
• Naturell Omega-3 Baby (krople wyciskane z kapsułki twist-off), Naturell Omega-3 (kapsułki), Naturell Omega-3 1000 (kapsułki),
• Norsan Omega-3 Vegan Kapsułki (kapsułki), Norsan Omega-3 Arktis (płyn doustny), Norsan Omega-3 Arktis Kapsułki (kapsułki), Norsan Omega-3 Kapsułki (kapsułki), Norsan Omega-3 Kids (płyn doustny), Norsan Omega-3 KIDS Jelly (żelki), Norsan Omega-3 Total (płyn doustny), Norsan Omega-3 Vegan (płyn doustny),
• NucleVital Q10 Complex (kapsułki),
• Omacor (kapsułki miękkie),
• Omecardin (kapsułki miękkie),
• Omega-3 500 mg APTEO (kapsułki), Omega-3 Forte 1000 mg APTEO (kapsułki), Omega-3 Forte Naturkaps (kapsułki elastyczne), Omega 3 Forte (kapsułki), Omega 3-6-9 (kapsułki), Omega Cardio (kapsułki), Omega-3 370 DHA/700 EPA (płyn),
• Omegamed Baby (krople wyciskane z kapsułki twist-off), Omegamed Pregna (kapsułki).

Zapotrzebowanie organizmu na EPA, tak jaki DHA, zależy od kilku czynników, między innymi wieku, poziomu aktywności oraz stanu zdrowia. Co to znaczy?

W przypadku osób dorosłych zapotrzebowanie organizmu wynosi od 8 do 10 g kwasu dziennie, przy czym w przypadku kobiet w ciąży zalecane dawki są nawet dwa razy większe. Z kolei osoby z podwyższonym poziomem trójglicerydów we krwi powinny zażywać od 2 do 4 g kwasów EPA i DHA na dobę.