Mogą zmniejszyć ryzyko udaru. Naukowcy wskazali, co naprawdę działa

Jedno z badań, opublikowane w czasopiśmie "Neurology Open Access", objęło ponad 105 tys. osób. Naukowcy analizowali sposób odżywiania uczestników, przyznając im punkty za stopień przestrzegania zasad diety śródziemnomorskiej. Wyniki pokazały, że osoby, których jadłospis był najbardziej zbliżony do tego modelu żywienia, rzadziej doświadczały zarówno udaru niedokrwiennego, jak i krwotocznego.

Dieta śródziemnomorska opiera się przede wszystkim na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych, orzechach, nasionach, oliwie z oliwek oraz rybach bogatych w kwasy omega-3. Taki sposób odżywiania sprzyja utrzymaniu prawidłowego ciśnienia tętniczego, poprawia profil lipidowy i pomaga ograniczać przewlekły stan zapalny - czynniki, które mają istotny wpływ na ryzyko udaru.

Drugie badanie dotyczyło szczepionki przeciw półpaścowi. Analiza objęła ponad 550 tys. osób, z czego połowa była zaszczepiona. Badacze zaobserwowali, że osoby po szczepieniu rzadziej doświadczały poważnych incydentów sercowo-naczyniowych, w tym udaru. Dotyczyło to zwłaszcza pacjentów z miażdżycową chorobą układu sercowo-naczyniowego.

Naukowcy zaznaczają jednak, że było to badanie obserwacyjne. Oznacza to, że wykazano zależność między szczepieniem a niższym ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych, ale nie można jeszcze stwierdzić, że to właśnie szczepionka była bezpośrednią przyczyną tego efektu. Wyniki nie zostały również jeszcze opublikowane w recenzowanym czasopiśmie naukowym.

Kolejne badanie, opublikowane w kwietniu 2026 roku na łamach "The New England Journal of Medicine", dotyczyło leku o nazwie asundeksian (asundexian). Preparat przeznaczony jest dla osób, które przebyły udar niedokrwienny lub przemijający atak niedokrwienny (TIA), nazywany często "miniudarem". To właśnie ta grupa jest szczególnie narażona na kolejny udar.

Lek działa poprzez hamowanie czynnika XIa, jednego z białek uczestniczących w procesie krzepnięcia krwi. Dzięki temu może ograniczać powstawanie zakrzepów odpowiedzialnych za ponowne zablokowanie naczyń krwionośnych w mózgu. Eksperci podkreślają, że jest to jedno z najważniejszych osiągnięć w profilaktyce wtórnej udaru od wielu lat.

Specjaliści przypominają jednak, że największym czynnikiem ryzyka udaru pozostaje nadciśnienie tętnicze. Znaczenie mają jednak również codzienne nawyki, takie jak sposób odżywiania, aktywność fizyczna, utrzymanie prawidłowej masy ciała, niepalenie papierosów oraz kontrola poziomu cholesterolu i glukozy.

Źródło: The New England Journal of Medicine