Naukowcy badali stulatków przez 55 lat. Poznali sekret długowieczności

Zespół kierowany przez farmakolożkę Shaimę Ibrahim z Uniwersytetu Amerykańskiego w Kairze przeanalizował 124 badania nad stulatkami i superstulatkami (osobami mającymi 110 lat i więcej), które publikowano na przestrzeni ostatnich 55 lat. Wnioski zamieszczone w czasopiśmie Discover Public Health są takie, że nie istnieje żadna pojedyncza, magiczna formuła na dożycie setki. 

Długowieczność to efekt mozaiki niezliczonych czynników – od genów, przez dietę i aktywność fizyczną, aż po zdrowie, więzi społeczne i zwykłe, życiowe szczęście. Osoby świętujące setne urodziny nie zawdzięczają tego jednej strategii, lecz wielu drobnym codziennym nawykom.

Badając wyłącznie osoby, które osiągnęły ten wiek, nie bierzemy pod uwagę ogromnej większości tych, którym się to nie udało. Trudno więc jednoznacznie stwierdzić, czy konkretna cecha charakteru lub zachowanie faktycznie wydłużyły im życie, czy po prostu losowo występowały u tych, którzy akurat dożyli takiego wieku.

Zespół Ibrahim pogrupował wnioski z tysięcy przeanalizowanych prac w dwie główne kategorie: uwarunkowania genetyczne oraz styl życia.

Badania biologiczne sugerują, że u osób wyjątkowo długowiecznych proces starzenia przebiega zupełnie inaczej na poziomie komórkowym.

Naukowcy w swoich pracach regularnie znajdowali dowody na znacznie wydajniejszą pracę mechanizmów naprawy DNA oraz zdecydowanie lepszą kondycję mitochondriów, czyli centrów energetycznych naszych komórek. Organizmy stulatków wykazują się również sprawniejszą kontrolą stanów zapalnych oraz specyficznymi różnicami metabolicznymi, które w naturalny sposób mogą chronić przed poważnymi chorobami wieku podeszłego.

Genetyka bez wątpienia odgrywa tu istotną rolę, choć autorzy analizy mocno podkreślają, że nie istnieje jeden konkretny "gen długowieczności". Wyjątkowy wiek to cecha poligeniczna, co oznacza, że zależy od wielu różnych wariantów genetycznych – każdy z nich ma niewielki wpływ, ale wspólnie dają one potężny efekt ochronny.

Czynniki środowiskowe i codzienne nawyki okazały się w toku analizy równie decydujące co biologia. W skrajnie różnych populacjach stulatków na całym świecie regularnie powtarzały się te same, zdrowe wzorce zachowań.

Ludzie ci najczęściej wybierali dietę opartą w przeważającej mierze na produktach roślinnych oraz pozostawali aktywni fizycznie poprzez zwykłe, codzienne czynności, takie jak regularne spacery czy praca w przydomowym ogródku. Nie ma długowieczności bez ograniczenia lub wręcz unikania używek oraz utrzymywania silnych, bliskich więzi rodzinnych i społecznych. Co ciekawe, ogromne znaczenie w procesie starzenia ma ludzka psychika, ponieważ stulatków bardzo często łączą te same cechy osobowości, ze szczególnym uwzględnieniem wysokiej odporności psychicznej oraz naturalnie niskiego poziomu neurotyczności.

Jednym z najciekawszych wniosków z analizy jest to, jak stulatkowie przechodzili choroby. Ludzie ci nie unikają problemów zdrowotnych całkowicie, ale potrafią opóźnić ich wystąpienie o wiele lat. Zjawisko to naukowcy nazywają "kompresją chorobowości", czyli maksymalnym skróceniem czasu trwania ciężkich schorzeń przed śmiercią.

Nie każdy jednak starzeje się według tego samego schematu, dlatego badacze podzielili stulatków na trzy wyraźne grupy w zależności od tego, jak radzą sobie z upływającym czasem. Pierwszą z nich stanowią tak zwani "uciekinierzy", którzy całkowicie unikają poważnych chorób związanych z wiekiem. Drugą grupą są "spóźnialscy", u których schorzenia te rozwijają się znacznie później, niż wynosi średnia dla reszty populacji. Ostatnią kategorię tworzą "weterani" – osoby, które na przewlekłe choroby zapadają stosunkowo wcześnie, ale dzięki specyficznym uwarunkowaniom potrafią z nimi żyć w dobrym zdrowiu przez całe dekady.

Źródło: sciencealert.com