Ostra reakcja na stres

Stres - karta SCORE

Karty ryzyka SCORE pozwalają określić lekarzom, czy dana osoba może być podatna na wystąpienie chorób układu sercowo-naczyniowego czy też nie. Wynik jest...

Stres towarzyszy nam od momentu narodzin do śmierci. Nie można go uniknąć. Czasami jednak trudne sytuacje życiowe znacznie przekraczają zdolności adaptacyjne jednostki i jej wrażliwość na frustracje. W przypadku wyjątkowo silnych stresorów może rozwinąć się ostra reakcja na stres – jest to zaburzenie z grupy nerwic, które znajduje się w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych pod kodem F43.0. Jak objawia się ostra reakcja na stres? Jak wzmocnić odporność na stres? Jak pomagać osobom w skrajnie trudnych okolicznościach życiowych?

Polecane wideo:

Przyczyny ostrej reakcji na stres

Podobnie, jak w przypadku zaburzeń adaptacyjnych czy zespołu stresu pourazowego PTSD, ostra reakcja na strespojawia się wskutek czynnika przyczynowego, jakim jest wyjątkowo stresujące wydarzenie życiowe, które znacznie przekracza możliwość radzenia sobie ze stresem i zasoby psychiczne, jakimi dysponuje człowiek. Do skrajnie stresujących doświadczeń można zaliczyć m.in.: wojny, rozboje, napady, katastrofy lotnicze, wypadki samochodowe, pożary, katastrofy żywiołowe, powodzie, gwałt, nagłą, znaczną zmianę społecznego układu odniesienia danej osoby, wielokrotne osierocenie (śmierć kilku bliskich osób w jednym czasie), itp.

W przypadku ostrej reakcji na stres, stresory mają charakter druzgocących przeżyć, pociągających za sobą poważne zagrożenie dla nienaruszalności fizycznej danej osoby lub osób jej bliskich, jak i ryzyko utraty bezpieczeństwa. Prawdopodobieństwo wystąpienia tego rodzaju zaburzenia nerwicowego wzrasta wraz z współwystępowaniem wyczerpania fizycznego lub czynników organicznych (np. starszy wiek). Ponadto ostra reakcja na stres zależy od indywidualnej wrażliwości emocjonalnej osoby, umiejętności radzenia sobie ze stresem (ang. coping), wsparcia społecznego i odporności na frustracje.

Objawy ostrej reakcji na stres

Ostra reakcja na stres to zaburzenie przejściowe w odpowiedzi na silny stres psychiczny lub fizyczny u osoby, która nie wykazuje innego zaburzenia psychicznego. Obraz kliniczny ostrej reakcji na stres cechuje znaczna zmienność i różnorodność. Do typowych objawów tego zaburzenia zalicza się:

  • oszołomienie, szok psychiczny,
  • zawężenie pola świadomości,
  • zawężenie uwagi,
  • zaburzenia orientacji,
  • niezdolność rozumienia bodźców (człowiek nie wie, co się do niego mówi),
  • wyłączenie się z sytuacji traumatyzującej,
  • rozpacz i gniew,
  • niepokój i nastrój depresyjny,
  • stupor dysocjacyjny,
  • pobudzenie emocjonalne i psychoruchowe,
  • nadmierną aktywność (reakcja ucieczki lub fugi),
  • ograniczoną poczytalność umysłową (agresywność),
  • wegetatywne znamiona panicznego lęku, np. kołatanie serca, pocenie się, zaczerwienienie, szybkie tętno, uczucie duszności.

Objawy uzewnętrzniają się w ciągu kilku minut od zadziałania stresora czy traumatycznego wydarzenia i zanikają w ciągu dwóch-trzech dni (często nawet w okresie kilku godzin). Cały epizod może być pokryty częściową lub całkowitą amnezją.

Diagnoza i leczenie ostrej reakcji na stres

Ostrą reakcję na stres określa się synonimicznie jako ostrą reakcję kryzysową, stan kryzysu, szok psychiczny czy wyczerpanie walką (ang. combat fatigue). Kryteria diagnostyczne, według ICD-10, do rozpoznania ostrej reakcji na stres, są następujące:

  • bezpośredni i wyraźny związek przyczynowo-skutkowy między wydarzeniem stresującym a wystąpieniem symptomów zaburzenia;
  • zmienny obraz kliniczny – stan oszołomienia, rozpaczy, lęku, złości, depresji, wyłączania się i pobudzenia, ale bez dominacji jakiegokolwiek z objawów;
  • szybki zanik symptomów w przypadku wycofania pacjenta ze stresującego otoczenia (np. z miejsca wypadku) od kilku godzin do kilku dni.

Rozpoznanie ostrej reakcji na stres należy różnicować z zaburzeniami adaptacyjnymi, PTSD i zaburzeniem lękowym z napadami lęku. W przypadku ostrej reakcji na stres trzeba otoczyć osobę cierpiącą wsparciem, opieką, zapewnić spokój i bezpieczeństwo. Doraźnie lekarz na miejscu zdarzenia zwykle podaje leki uspokajające. W perspektywie długofalowej konieczna może być pomoc psychologiczna.

Nerwica i lęki

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Nerwica i lęki
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Co to jest

~AgaAgnieszka • ostatni post 9 godzin temu

1

Pomocni lekarze

Artykuły Nerwica i lęki
Nerwica i lęki

Ćwiczenia a napady paniki

Ćwiczenia a napady paniki

Regularne ćwiczenia mogą być alternatywą lub pomocniczą strategią w terapii farmakologicznej, a także psychoterapii, mających na celu zwalczanie niekontrolowanych napadów strachu. Już w tym momencie wiadomo, że ćwiczenia są pomocne w leczeniu osób cierpiących...

Nerwica i lęki

Gry terapeutyczne

Gry terapeutyczne

Naukowcy wymyślili nową generację gier komputerowych, które znajdą zastosowanie w terapii lękowej.

Nerwica i lęki

Leczenie depresji u dzieci

Leczenie depresji u dzieci Odtwórz wideo

, które są zauważalne u dorosłych. Typowe zachowania u dzieci z zaburzeniami psychicznymi, to: problemy w szkole, fobie i lęki, niechęć do zabawy i przebywania

Nerwica i lęki

Nerwica - kiedy warto udać się do specjalisty

Nerwica - kiedy warto udać się do specjalisty Odtwórz wideo

Osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne przez bardzo długi okres rozwoju swojej choroby może nie zdawać sobie sprawy z istnienia nieprawidłowości w swoim zachowaniu i stara się bądź znaleźć usprawiedliwienie dla swoich poczynań, lub uważa, że to osoby...

Nerwica i lęki

Leki uspokajające

Leki uspokajające Odtwórz wideo

Leki uspokajające, które wraz z lekami przeciwlękowymi zwane są anksjolitykami, zmniejszają lęk, niepokój, napięcie emocjonalne oraz objawy

Nerwica i lęki

Co wpływa na pewność siebie

Co wpływa na pewność siebie Odtwórz wideo

Pewność siebie jest bardzo ważnym elementem naszej osobowości. Odgrywa ważną rolę w nawiązywaniu kontaktów społecznych, podejmowaniu aktywności oraz pracy zawodowej. Każdy z nas ma swój indywidualny „poziom" pewności siebie. Niektóre osoby jawią nam...

Nerwica i lęki

Diagnoza nerwicy

Diagnoza nerwicy Odtwórz wideo

Zaburzenie lękowe często są określane mianem nerwicy. Takie emocje powstały po to, aby organizm był w stanie rozpoznawać zagrożenie i właściwie (...) na nie reagować. Takie pierwotne instynkty i zakodowane cechy bardzo wolno ewoluowały,...

Nerwica i lęki

Fobie (prezentacja edukacyjna)

Fobie (prezentacja edukacyjna)

Co to jest fobia? Fobia to silny lęk występujący w jakiejś sytuacji, która z obiektywnego punktu widzenia wcale nie jest taka straszna. Człowiek (...) cierpiący na fobię zdaje sobie sprawę, że właściwie nie ma czego się bać, ale...

Nerwica i lęki

Strach i lęk

psychopatologiczny. Występuje w nerwicach, psychozach i zaburzeniach nastroju. Jak zdefiniować lęk, a jak - strach? Jakie są podobieństwa, a jakie różnice między (...) . W terminologii psychologicznej uczucie lęku...