Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zaburzenia adaptacyjne

Fakty o zdrowiu - Oburęczne dzieci bardziej nadpobudliwe to rodzaj zaburzeń nerwicowych, które zostały umieszczone w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych pod kodem F43.2. Zaburzenia adaptacyjne pojawiają się w następstwie stresującego wydarzenia życiowego lub w przypadku konieczności przystosowania się do znacznych zmian życiowych. Długotrwały i silny stres może wynikać z różnych traumatyzujących sytuacji, jak: rozwód, żałoba, ciężka choroba, emigracja, bezrobocie itp. Jak manifestują się problemy emocjonalne w przypadku zaburzeń adaptacyjnych i jak sobie z nimi radzić?

1. Przyczyny zaburzeń adaptacyjnych

Każdy człowiek prezentuje pewne trudności przystosowawcze w nowych i nieznanych sobie okolicznościach.

Zaburzenia adaptacyjne to rodzaj subiektywnego dyskomfortu psychicznego (distresu) i zaburzeń emocjonalnych, które przeszkadzają w codziennym funkcjonowaniu społecznym czy zawodowym. Zaburzenia adaptacyjne pojawiają się wskutek znaczących zmian życiowych lub z powodu stresującego wydarzenia życiowego, które utrudnia efektywne działanie. Człowiek narażony na zaburzenia adaptacyjne znajduje się w nowych, dotąd sobie nieznanych okolicznościach, stoi przed życiowym wyzwaniem albo przechodzi przez kryzysy rozwojowe.

Jakie stresory mogą inicjować zaburzenia adaptacyjne? Wśród najbardziej trudnych wyzwań życiowych wymienia się m.in.:

  • śmierć kogoś bliskiego,
  • osierocenie,
  • żałobę,
  • rozwód,
  • przeżycia związane z separacją,
  • długotrwałą rozłąkę,
  • konieczność migracji,
  • status uchodźcy,
  • ciążę, rodzicielstwo,
  • pójście do szkoły (w przypadku dzieci),
  • przejście na emeryturę,
  • utratę pracy,
  • poważną chorobę lub ryzyko zachorowania na nią, np. nowotwór,
  • niemożność osiągnięcia ważnych celów osobistych.

Stresory mogą destabilizować integralność społecznego usytuowania jednostki, jej systemu wartości lub szerszego systemu wsparcia społecznego. Stresory wywołujące zaburzenia przystosowawcze mogą mieć również charakter pewnego etapu rozwoju lub kryzysu rozwojowego albo być bezpośrednim skutkiem silnego stresu czy skrajnie przykrego wydarzenia losowego (np. pożar, wypadek samochodowy).

2. Objawy zaburzeń adaptacyjnych

Konieczność „odnalezienia się” w nowych warunkach życiowych może nastręczać wiele trudności. Niektórzy mają wyższy próg tolerancji na frustrację i są bardziej odporni na stres, inni gorzej radzą sobie w sytuacji traumy (ekstremalnego stresu) ze względu na indywidualne predyspozycje i wrażliwość emocjonalną. Obraz kliniczny zaburzeń adaptacyjnych jest bardzo niejednorodny i może objawiać się różnie u poszczególnych pacjentów. Wśród charakterystycznych symptomów chorobowych wymienia się:

  • nastrój depresyjny, lęk i niepokój,
  • zamartwianie się,
  • skłonność do dramatyzowania,
  • wybuchy gniewu,
  • drażliwość,
  • podenerwowanie,
  • poczucie bycia w sytuacji bez wyjścia, poczucie bezradności,
  • ograniczoną zdolność radzenia sobie z codziennymi obowiązkami,
  • permanentny stres,
  • napięcie psychiczne,
  • rozstrój emocjonalny,
  • przygnębienie, smutek,
  • poczucie niepewności przyszłości,
  • niezdolność planowania,
  • zaburzenia snu, bezsenność,
  • spadek apetytu.

Dzieci i młodzież trochę inaczej reagują na wyzwania życiowe. Mogą pojawić się u nich zaburzenia zachowania, np. zachowania dyssocjalne czy agresywne, takie jak awantury, bójki, wagary, rozboje, kradzieże, reakcje zaczepne i prowokacyjne. Młodsze dzieci w sytuacjach skrajnie stresujących mogą cofnąć się do niższego etapu rozwoju, co określa się w psychologii mianem regresji. Mogą zacząć ssać kciuk, domagać się karmienia, mimo zdolności jedzenia samodzielnie, moczyć się w nocy, przyjąć dziecinny sposób mówienia.

Często zaburzenia adaptacyjne mijają bez żadnej pomocy psychiatrycznej czy psychologicznej. Człowiek z czasem przystosowuje się do istotnej zmiany życiowej i uczy się żyć w nowych okolicznościach. Zaburzenia adaptacyjne rozpoczynają się zwykle w ciągu pierwszego miesiąca od wystąpienia stresującego wydarzenia lub zmiany życiowej, a objawy przejawiają nie dłużej niż sześć miesięcy. Nasilone reakcje na stres, trwające dłużej niż pół roku, należy diagnozować jako przedłużoną reakcję depresyjną. Zaburzenia adaptacyjne zawsze muszą być poprzedzone obecnością wydarzenia stresowego lub kryzysem życiowym. Trudności przystosowawcze w stopniu klinicznie istotnym obejmują także reakcję żałoby, szok kulturowy i hospitalizm u dzieci. Zaburzenia adaptacyjne należy różnicować z PTSD, ostrą reakcją na stres, zespołem depresyjnym i dystymią. W przypadku dłużej utrzymujących się objawów zaburzeń adaptacyjnych chory wymaga wsparcia psychologicznego w formie psychoterapii podtrzymującej, jak i leczenia farmakologicznego w celu stabilizacji nastroju i stopniowej akceptacji nowej sytuacji, w jakiej się znalazł.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Nerwica i lęki - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Nerwica i lęki
Nerwica i lęki

Strach i lęk

Zaburzenia somatyczne w rozumieniu potocznym traktuje się synonimicznie i używa do określenia sytuacji, w której człowiek się czegoś boi. W terminologii psychologicznej uczucie lęku i strachu to odmienne stany emocjonalne. Strach pojawia się w obliczu...

Nerwica i lęki

Ćwiczenia chronią przed paniką

Niektórzy ludzie wpadają w przerażenie w momencie, gdy pod wpływem stresu, kofeiny lub nawet ćwiczeń mocniej uderza im serce, mają zawroty głowy, ból brzucha, mokre dłonie lub brakuje im tchu. Właśnie u osób z takim zaburzeniem lękowym istnieje największe...

Nerwica i lęki

Zespół Briqueta

Zespół Briqueta to dawna nazwa zaburzeń somatyzacyjnych. Zespół ten należy do zaburzeń nerwicowych występujących pod postacią somatyczną (ang. somatoform disorder), które zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10...

Nerwica i lęki

Psychalgia

Psychalgia to somatoformiczne zaburzenia bólowe (ang. somatoform pain disorder) albo inaczej bóle psychogenne. Występujące objawy bólowe nie dają się wyjaśnić, niestety, przyczynami somatycznymi i nie znajdują odzwierciedlenia w dysfunkcjach organizmu.

Nerwica i lęki

Ostra reakcja na stres

Strestowarzyszy nam od momentu narodzin do śmierci. Nie można go uniknąć. Czasami jednak trudne sytuacje życiowe znacznie przekraczają zdolności adaptacyjne jednostki i jej wrażliwość na frustracje. W przypadku wyjątkowo silnych stresorów może rozwinąć...

Nerwica i lęki

Lęk separacyjny

Lęk separacyjny pojawia się u dzieci w okolicach ósmego miesiąca życia. Niemowlęta reagują niepokojem w sytuacji rozłąki z matką, która stanowi dla nich „przedłużenie” własnej osoby. Małe dzieci myślą, że istnieją tylko dzięki mamie i tylko...

Nerwica i lęki

Gry komputerowe wyleczą nas z lęków

Stres i presja, jakim jesteśmy poddawani każdego dnia, często ujawniają się w postaci różnorodnych lęków i nerwic. Leczy się je przeważnie psychoterapią, lub, w bardziej zaawansowanych przypadkach, farmakologicznie. Nowatorskie metody terapii korzystać...

Nerwica i lęki

Zaburzenia lękowe w depresji

Antoni Kępiński, znany psychiatra i autor wielu książek, pisał, że obniżenie nastroju często łączy się z lękiem przed życiem. Lekarze przyznają, że czasem trudno jest oddzielić zaburzenia lękowe od depresyjnych i trudno jest wskazać pacjentów, którzy...

Nerwica i lęki

Leki przeciwlękowe

Leki przeciwlękowe określa się zamiennie jako leki anksjolityczne, anksjolityki lub trankwilizatory. Ich działanie polega na redukcji uczucia lęku, niepokoju i napięcia psychicznego oraz objawów somatycznych, które towarzyszą tym stanom. Stosuje się je w...

Nerwica i lęki

Zaburzenia depresyjno-lękowe

Jednoznaczna diagnoza zaburzeń psychicznych czasem bywa trudna. Dzieje się tak w przypadku mieszanych zaburzeń lękowo-depresyjnych. Problemy, z jakimi zgłasza się do specjalisty osoba cierpiąca na te zaburzenia mogą przypominać zarówno depresję, jak i...