Ta witamina zapobiega uszkodzeniom komórek w mózgu. Seniorzy muszą to wiedzieć

Badanie opublikowane w czerwcu 2026 r. na łamach czasopisma "PLOS One" objęło 2044 seniorów. Naukowcy przeanalizowali próbki krwi uczestników oraz wyniki badań rezonansem magnetycznym (MRI), aby sprawdzić, czy poziom witaminy C może mieć związek ze zmianami zachodzącymi w mózgu.

Wyniki wskazały, że osoby z wyższym stężeniem witaminy C we krwi częściej miały większą objętość istoty szarej oraz lepszą łączność tzw. sieci stanu domyślnego (default mode network). Zależność utrzymywała się nawet po uwzględnieniu takich czynników jak wiek, płeć, palenie papierosów czy spożywanie alkoholu.

– Istota szara to część mózgu odpowiedzialna za większość procesów myślowych – wyjaśnia neurolog dr Alexander Y. Zubkov cytowany przez "Prevention". – To właśnie tam znajdują się ciała komórek nerwowych oraz połączenia wspierające pamięć, uwagę, zdolności językowe i podejmowanie decyzji.

Jak podkreśla ekspert, większa objętość istoty szarej jest jednym z sygnałów świadczących o lepiej zachowanej strukturze mózgu. Z kolei jej stopniowy zanik obserwowany jest m.in. wraz z wiekiem, a także w przebiegu niektórych chorób neurologicznych.

Badacze zwrócili uwagę również na lepsze funkcjonowanie sieci stanu domyślnego, która odgrywa istotną rolę w procesach pamięciowych oraz regulacji emocji.

Autorzy badania zaznaczają, że ich analiza nie dowodzi związku przyczynowo-skutkowego. Oznacza to, że nie można jednoznacznie stwierdzić, iż wyższy poziom witaminy C bezpośrednio poprawia stan mózgu.

Eksperci przypominają jednak, że witamina C jest jednym z najważniejszych przeciwutleniaczy obecnych w organizmie. – Witamina C jest jednym z kluczowych przeciwutleniaczy dla mózgu – mówi dr Zubkov. – Komórki nerwowe są bardzo aktywne metabolicznie i produkują wiele produktów ubocznych, które mogą uszkadzać komórki, jeśli nie zostaną odpowiednio usunięte. Witamina C pomaga neutralizować te substancje.

Dodatkowo bierze udział w produkcji neuroprzekaźników oraz wspiera utrzymanie prawidłowej struktury błon komórkowych. Co ciekawe, mózg magazynuje tę witaminę w wyższym stężeniu niż pozostałe tkanki organizmu. – To pokazuje, jak ważna jest ona dla jego funkcjonowania – podkreśla neurolog.

Jak zaznacza Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej w swojej publikacji, witamina C występuje przede wszystkim w warzywach, owocach i ziołach. Wbrew popularnemu przekonaniu jej najlepszym źródłem nie jest cytryna, lecz rokitnik, a także owoce dzikiej róży i czarna porzeczka. Duże ilości tej witaminy zawierają również nać pietruszki, papryka, brokuły i brukselka.

Eksperci zwracają uwagę, że witamina C jest bardzo wrażliwa na wysoką temperaturę – podczas gotowania czy krojenia jej straty mogą sięgać nawet 50 proc. Dlatego najkorzystniej spożywać warzywa i owoce na surowo lub przygotowywać je na parze. Co ważne, również kiszenie i mrożenie pomagają zachować wysoką zawartość tej cennej witaminy.

Źródła:

• Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
• Prevention
• PLOS One