Zaburzenie odżywiania

Zaburzenia odżywiania to ryzyko, jakie za sobą niosą niewłaściwe odżywianie i źle dobrane diety. Choć większość problemów z odżywianiem ma swoje podłoże w psychice, to nieprawidłowo zbilansowany jadłospis może prowadzić do groźnych powikłań. Jedzenie, w tym przypadku, staje się obsesją i nie pozwala na normalne funkcjonowanie w społeczeństwie.

Anoreksja

Według ICD-10, czyli Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych, o anoreksji możemy mówić, gdy występują wszystkie cztery następujące objawy:

Zobacz film: "Jak nie dać się oszukać i kupić dobrą żywność?"

  • Spadek wagi (u dzieci brak wzrostu wagi) do wartości co najmniej 15 proc. poniżej prawidłowej masy ciała, to znaczy, gdy BMI wynosi poniżej 17,5 kg/m2.
  • Spadek wagi spowodowany świadomym odchudzaniem oraz co najmniej jednym z tych czynników: zmuszanie się do wymiotów, stosowanie leków przeczyszczających, tłumiących apetyt lub moczopędnych, wyczerpujące ćwiczenia fizyczne.
  • Ocenianie siebie jako osoby otyłej mimo BMI mniejszego niż 17,5 i obsesyjny strach przed przytyciem.
  • Tzw. zaburzenia endokrynne: zanik miesiączki u kobiet, utrata zainteresowań seksualnych i impotencja u mężczyzn, wzrost poziomu hormonu wzrostu i kortyzolu, zmiany metabolizmu hormonu tarczycy i zaburzenia wydzielania insuliny.

U dzieci anoreksję stwierdza się, gdy poza tymi czterema objawami występuje też piąty, czyli opóźnienie albo zahamowanie dojrzewania.

Rodzaje anoreksji

Jadłowstręt psychiczny atypowy – to odmiana anoreksji, w której niektóre z powyższych objawów nie występują lub gdy któryś z nich jest łagodny.

Typ restrykcyjny anoreksji – gdy wszystkie cztery objawy występują, a ponadto głównym sposobem odchudzania jest głodzenie się.

Typ bulimiczny – gdy wszystkie cztery objawy występują, a ponadto chory (a przeważnie chora) zmusza się dodatkowo do wymiotów.

Skutki anoreksji: obniżenie poziomu cukru we krwi, spadek tętna, ciśnienia i temperatury ciała, bóle brzucha Mogą wystąpić zaburzenia pracy nerek i zaburzenia równowagi elektrolitowej, a ponadto zanik miesiączki, utrata zainteresowań seksualnych. W skrajnych przypadkach anoreksja może prowadzić do śmierci z powodu wyniszczenia organizmu.

Bulimia

Anoreksja nazywana jest jadłowstrętem psychicznym, a bulimia żarłocznością psychiczną. Charakterystyczną cechą bulimii są napady obżarstwa, po których następują wyrzuty sumienia i zmuszanie się do wymiotów. Według ICD-10, czyli Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych, o bulimii możemy mówić, gdy występują wszystkie następujące objawy:

  • Ciągła koncentracja na jedzeniu.
  • Niepowstrzymana chęć i przymus jedzenia.
  • Powracające epizody obżarstwa, polegające na pochłanianiu olbrzymich ilości jedzenia w krótkich odstępach (co najmniej 2 razy tygodniowo w ciągu 3 miesięcy). Chorzy mogą zjeść naraz nawet 10-20 tys. kcal.
  • Obżarstwu towarzyszy jednak obsesja na punkcie wagi. Żeby nie przytyć, mimo objadania się, bulimicy zmuszają się do wymiotów, stosują środki przeczyszczające. Epizody obżarstwa mogą przeplatać się z głodówkami.
  • Często bulimik był w przeszłości (parę miesięcy lub nawet lat wcześniej) anorektykiem.

Częste wymiotowanie może doprowadzić do odwodnienia, zaburzenia równowagi elektrolitowej, uszkodzenia nerek, zaburzenia pracy serca, chorób dziąseł i wypadania zębów. W skrajnych przypadkach pojawia się arytmia pracy serca, która może zagrażać życiu.

Ortoreksja

Ortoreksja to zespół zaburzeń w odżywianiu, mający, podobnie jak bulimia i anoreksja, podłoże psychiczne. Choroba polega na przesadnej dbałości o przestrzeganie zasad zdrowego żywienia. Od anoreksji różni się tym, że chory niekoniecznie chce po prostu schudnąć – chodzi mu raczej o zdrowe odżywianie, na którego punkcie ma narastającą obsesję. Wszystko może zacząć się niewinnie. Nie ma w tym nic złego, że interesujemy się zdrowiem, różnymi dietami, że mamy jakieś swoje zasady żywieniowe, np. unikamy konserwantów. Choroba zaczyna się, kiedy koncentrujemy się na regułach odżywiania tak bardzo, że utrudnia nam to życie, a najdrobniejsze odstępstwo zaczynamy postrzegać jako katastrofę. Zasady te zresztą mogą być zupełnie absurdalne lub w sumie dobre, ale przerysowane.

Oto kilka charakterystycznych cech ortorektyka. Jeśli masz kilka z nich, być może chorujesz na ortoreksję:

  • Zawsze dąży do perfekcji.
  • Bardzo dużo myśli na temat jedzenia, zbiera książki na ten temat, analizuje jadłospisy i coraz bardziej go to pochłania.
  • Uważa, że jedzenie sprzedawane w sklepach jest niezdrowe i zaczyna coraz częściej sam np. hodować warzywa.
  • Stopniowo zaczyna rezygnować z kolejnych grup pokarmów.
  • Odstępstwo od diety uznawanej przez siebie za właściwą wywołuje u niego wielkie poczucie winy.
  • Zaczyna unikać spotkań towarzyskich w obawie przed tym, że zostanie poczęstowany czymś niezdrowym.
  • Unika wyjazdów w obawie przed odcięciem od zdrowej żywności.
  • Jedzenie przestało być dla niego przyjemnością, zwraca uwagę tylko na to, czy coś jest zdrowe.

Dysmorfofobia

Dysmorfofobia sama w sobie nie należy do zaburzeń odżywiania, ale często jest z nimi ściśle powiązana. Współcześnie zalicza się ją przeważnie do z**aburzeń nerwicowych** z grupy natręctw. Choroba objawia się nadmierną koncentracją na wymyślonym lub bardzo wyolbrzymionym defekcie własnego wyglądu, może to być też urojona nadwaga. Przeważnie jednak chodzi o twarz – np. niewielka, praktycznie niewidoczna blizna może być przez chorego uznawana za przyczynę wszelkich życiowych niepowodzeń. Dysmorfobicy często przeglądają się w lustrze, sprawdzają, czy rzekoma wada jest wystarczająco dobrze ukryta. Nawet jeśli decydują się na operacje plastyczne (75 proc. osób), nie powodują one żadnej ulgi. Na dysmorfobię cierpi ok. 1 proc. ludzi, przeważnie są to kobiety.

Zofia Dąbrowska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10.
  • Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. (1997) Kraków – Warszawa, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”
  • Dysmorfobia – dr Stanisław Porczyk: HYPERLINK "http://www.synapsis.pl" www.synapsis.pl

Zaburzenia odżywiania

Komentarze (1)
~sss
~sss ponad rok temu

"Uważa, że jedzenie sprzedawane w sklepach jest niezdrowe i zaczyna coraz częściej sam np. hodować warzywa." . No bo w zdecydowanej większości jedzenie produkowane przemysłowo JEST niezdrowe. To nie ortoreksja lecz wysoka świadomość konsumenta.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia odżywiania
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Zaburzenia odżywiania
Zaburzenia odżywiania

Obsesja na punkcie własnego ciała

Obsesja na punkcie własnego ciała

Początkowo zaburzenia w postrzeganiu własnej wagi niczym nie przypominają problemu. Przecież każdy z nas mniej lub bardziej interesuje się swoim

Zaburzenia odżywiania

Te gwiazdy zmagały się z zaburzeniami jedzenia

Te gwiazdy zmagały się z zaburzeniami jedzenia

Zaburzenia odżywiania W dzisiejszych czasach presja posiadania nienagannej sylwetki jest tak wielka, że u wielu osób prowadzi ona do zaburzeń (...) odżywiania. Dotyczy to również celebrytów,...

Zaburzenia odżywiania

Anoreksja

Anoreksja

wśród dziewcząt pomiędzy 13. a 25. rokiem życia. Coraz częściej zapadają na tę chorobę również chłopcy. Zaburzenia odżywiania to powszechny problem (...) , występowanie zaburzeń odżywiania,...

Zaburzenia odżywiania

Co się dzieję w mózgu po odstawieniu słodyczy?

Co się dzieję w mózgu po odstawieniu słodyczy?

Cukier - słodkie uzależnienie Dopada cię ogromny głód zjedzenia czegoś słodkiego? Uważaj to może być uzależnienie. Nie żartuję. Słodkości potrafią wywołać nie tylko uzależnienie psychiczne, objawiające się po prostu ochotą na ciastko, batona lub lody....

Zaburzenia odżywiania

Głód o tej porze nam nie służy

Głód o tej porze nam nie służy

). To skomplikowana dolegliwość, której nie należy bagatelizować. U jej podłoża leżą zaburzenia hormonalne. U osób cierpiących na ZNJ kilka razy w tygodniu pojawia

Zaburzenia odżywiania

Neofobia żywieniowa

Neofobia żywieniowa to zaburzenie polegające na unikaniu spożywania nowych produktów. Główna trudność dziecka z neofobią żywieniową nie polega (...) , to stanowi ogromną przeszkodę w nabieraniu przez dziecko samoakceptacji i poczucia...

Zaburzenia odżywiania

Niedożywienie organizmu

Niedożywienie organizmu w Polsce i na świecie wbrew pozorom nie dotyczy tylko dziewcząt chorych na anoreksję czy bulimię. Często niedożywieni są rekonwalescenci, osoby hospitalizowane i cierpiące na choroby nowotworowe. Przyczyną niedożywienia osób starszych...