Amniopunkcja

Badania w ciąży są konieczne do monitorowania rozwoju płodu. Amniopunkcja (amniocenteza) to badanie prenatalne, które polega na pobraniu małej ilości płynu owodniowego z pęcherza płodowego otaczającego dziecko. Płyn zostaje następnie zbadany na obecność wad wrodzonych i problemów z chromosomami, np. na występowanie zespołu Downa. Ponadto amniopunkcja w ciąży służy do sprawdzenia, czy nie występuje infekcja lub czy istnieje ryzyko spowodowane konfliktem serologicznym, a także czy płuca dziecka są dobrze rozwinięte.

Wskazania i przebieg amniopunkcji

Pobranie płynu owodniowego

Pęcherz płodowy zostaje nakłuty w miejscu najbardziej oddalonym od... »

• potrzebne jest określenie stopnia rozwoju płodu,
• występuje podejrzenie wady wrodzonej,
• możliwe jest wystąpienie konfliktu serologicznego pomiędzy matką a płodem.

Przed amniopunkcją pacjentka powinna się odpowiednio przygotować do badania. Należy skorzystać z łazienki i pozbyć się moczu z pęcherza moczowego. Badanie nie musi być wykonywane na czczo, tak więc nie ma ograniczeń odnośnie do spożywanych produktów i napojów.

Badanie trwa kilka minut. Kobieta zajmuje miejsce na fotelu ginekologicznym lub kozetce, a skóra jej brzucha zostaje odkażona. Podany jest miejscowy środek znieczulający. Za pomocą ultrasonografu następuje dokładna lokalizacja płodu. Lekarz wybiera miejsce nakłucia oddalone od płodu i wprowadza długą, cienką igłę poprzez powłoki brzuszne do macicy. Wówczas pobierany jest w małej ilości płyn owodniowy, zwraca się szczególną uwagę na to, by do strzykawki nie dostała się krew. Podczas pobierania płynu, niektóre kobiety czują nacisk w dolnej części brzucha. Po wyjęciu igły, do miejsca nakłucia przykłada się jałowy opatrunek. Po badaniu prenatalnym należy przez kilka godzin być pod opieką lekarską.

Kobieta powinna poinformować lekarza o skłonności do krwawień, a w czasie badania powiedzieć, jeśli nagle poczuje ból lub jeśli będą jej dokuczać inne dolegliwości. Czasami badanie trzeba powtórzyć.

Cel i powikłania amniopunkcji

Niektóre badania w ciąży niosą ryzyko skutków ubocznych. W przypadku amniopunkcji możliwe jest krwawienie po badaniu, infekcja lub uszkodzenie płodu, a w skrajnych przypadkach poronienie.

Inwazyjne badania prenatalne mają swoich przeciwników, ale ich przydatność jest ogromna. Pozwalają wcześnie wykryć wady wrodzone i przygotować rodziców na ewentualną konieczność leczenia dziecka.

Amniocenteza pozwala wykryć u dziecka:

• zaburzenia chromosomalne (zespól Downa, trisomia 13. lub 18. chromosomu) oraz nieprawidłowości chromosomów płci (m.in. Zespół Turnera, zespół Klinefeltera) w 99%;
• choroby genetyczne (mukowiscydoza, anemia sierpowata, choroby Taya-Sachsa), badanie na obecność tych chorób stosowane jest w przypadku, gdy dziecko jest w grupie ryzyka pojawienia się jednej z nich;
• wady cewy nerwowej, takie jak rozszczep kręgosłupa czy bezmózgowie, w pobranym płynie owodniowym oceniany jest poziom alfa-fetoproteiny (AFP).

Amniopunkcja nie jest w stanie niestety wykryć innych wad wrodzonych, takich jak wady serca, rozszczep wargi czy podniebienia. Badania w ciąży bardzo rzadko prowadzą do komplikacji, dlatego warto je wykonywać.