Dieta w chorobie refluksowej

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Aneta Kościołek - dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Najczęstszą przyczyną refluksu jest nieprawidłowe działanie dolnego zwieracza przełyku. Osoby, u których występuje refluks, powinny wprowadzić do swojej diety i stylu życia zmiany, które złagodzą objawy choroby. Najważniejsze w diecie jest ograniczenie ilości spożywanych tłuszczów, ponieważ nasilają objawy choroby. Istotne jest także zgubienie nadwagi, ponieważ bardzo często choroba refluksowa występuje u osób z nadwagą lub otyłością. Odpowiednia dieta korzystnie wpływa na proces leczenia tej dolegliwości.

Zasady diety przy refluksie

Na początku należy zmienić nawyki żywieniowe, ponieważ rezygnacja z niektórych produktów pozytywnie wpływa na samopoczucie osób z refluksem. Nie oznacza to jednak, że osoby te są skazane na monotonną i nudną dietę. Wręcz przeciwnie, z zalecanych produktów można przyrządzić pyszne i sycące dania. Wprowadzenie w życie diety jest szczególnie istotne w przypadku osób, które – jak na przykład kobiety w ciąży – nie mogą stosować leczenia farmakologicznego. Zmiana sposobu odżywiania jest ważna także dla chorych, którym tradycyjne metody leczenia nie pomagają w zwalczeniu refluksu. Jakie produkty powinny znaleźć się w menu osób cierpiących na tę dolegliwość? Dozwolone, a wręcz wskazane są:

• chude wędliny i mięsa (kurczak, indyk, cielęcina),
• łuskany biały ryż, kasza manna i jęczmienna, kluski i makaron nitki,
• chudy nabiał (twaróg, mleko, śmietana, jogurty, serki homogenizowane, kefir i białe serki),
• buraki, gotowane ziemniaki, marchew, szpinak, kabaczki, szparagi, jabłka bez skórki, banany, morele, winogrona oraz kalafior,
• chude ryby (pstrąg, dorsz i sandacz),
• jaja na miękko, lekko ścięta jajecznica bez dodatku tłuszczu do smażenia,
• używanie świeżej bazylii, oregano oraz przypraw ziołowych,
• gotowanie na parze, pieczenie, duszenie i smażenie bez użycia tłuszczu,
• masło i oleje roślinne,
• picie wody mineralnej i herbat ziołowych,
• łagodne przyprawy, a także cynamon, cukier i wanilia,
• na deser niewielka porcja ciasta drożdżowego lub biszkoptowego, ewentualnie owocowe musy, galaretki i budynie.

Czego unikać przy refluksie?

Z diety osób z refluksem powinny zniknąć różne produkty. Na początku rozstanie się z ulubionymi przysmakami może być trudne, ale z czasem nawyki żywieniowe zmieniają się i łatwiej jest wytrwać przy swoich postanowieniach, zwłaszcza jeśli objawy refluksu uległy złagodzeniu. Lista niedozwolonych rzeczy jest, niestety, dość długa. Z czego należy zrezygnować, by symptomy refluksu nie były tak dokuczliwe? W nowej diecie nie powinny się znaleźć następujące produkty:

• tłuste wędliny, pasztety i mięsa (przede wszystkim wieprzowina, wołowina, gęś, kaczka i dziczyzna),
• smażone i grillowane potrawy,
• mocna kawa i herbata, alkohol, napoje gazowane i niegazowane – powodują większą produkcję kwasu solnego,
• tłuste ryby, na przykład łosoś, halibut, węgorz, a także przetwory z ryb,
• dania typu fast food,
• tłusty nabiał, w szczególności sery żółte, pleśniowe, topione,
• jaja na twardo,
• pieczywo razowe, żytnie i chrupkie,
• owoce cytrusowe i soki z tych owoców – przyczyniają się do zgagi i podrażniają przełyk,
• owoce kandyzowane i pestkowe, a także gruszki,
• orzechy,
• słodycze z czekoladą,
• pomidory, ogórki, papryka, cebula, kapusta, fasola, groch, rzodkiewka, por, czosnek,
• dania i produkty z octem,
• gumy do żucia,
• ryż brązowy,
• ostre przyprawy,
• keczup, musztarda, sosy w proszku,
• dania typu instant.

Zalecenia dla osób z refluksem

W przypadku refluksu ważne są nie tylko produkty i dania, ale sposób, w jaki są spożywane. Posiłki należy spożywać w regularnych odstępach czasu, powinny być niewielkej objętości, aby nie powodować nadmiernego wydzielania soków żołądkowych. Nawet ubrania mogą nasilać chorobę. Obcisłe ubrania i paski są niewskazane po jedzeniu. Ponadto warto wprowadzić w życie kilka zmian, które zaowocują złagodzeniem nieprzyjemnych dolegliwości. Jak poczuć się lepiej mimo refluksu?

• Jeśli masz nadwagę, pozbądź się zbędnych kilogramów.
• Rzucenie palenia korzystnie wpłynie na samopoczucie, dlatego – jeżeli jeszcze tego nie zrobiłeś – nie zwlekaj i zerwij z tytoniowym nałogiem.
• W nocy śpij na dodatkowej poduszce lub – jeśli masz taką możliwość – podnieś łóżko u wezgłowia.
• Pamiętaj o tym, że leżąc na lewym boku, będziesz znajdował się w anatomicznej pozycji antyrefluksowej.
• Zamiast trzech dużych posiłków spożywaj 5-6 mniejszych. Większe porcje jedzenia są dla żołądka zbyt dużym obciążeniem, ponieważ obniżają napięcie dolnego zwieracza przełyku.
• Jedz kolację nie później niż 2-3 godziny przed położeniem się do łóżka.
• Jeśli po posiłku lubisz położyć się na kwadrans, koniecznie zmień nawyki. Pozycja leżąca po jedzeniu to nie najlepszy pomysł, ponieważ może wówczas dojść do zwrócenia treści żołądkowej do przełyku.

Choroba refluksowa jest nieprzyjemną dolegliwością, ale stosując się do wyżej wymienionych zaleceń, można złagodzić jej objawy. Początki mogą być trudne. Ciężko jest po wielu latach zmieniać nawyki żywieniowe, ale wysiłek naprawdę się opłaci. Jednak zmiany w diecie to nie wszystko, aby objawy refluksu nie były tak dokuczliwe - warto wziąć pod uwagę także inne wskazówki.