Dyspepsja

Dyspepsja, powszechnie nazywana niestrawnością, objawia się bólem podbrzusza, który trwa przynajmniej cztery tygodnie. Jest to znana na całym świecie dolegliwość. Przyjmuje się, że aż 20-25% populacji ma dyspepsję stale lub okresowo. Bardziej narażone na nią są osoby dorosłe niż dzieci.

Przyczyny dyspepsji

W połowie przypadków choroby przyczyna nie jest znana. Takie przypadki określa się dyspepsją czynnościową, nieorganiczną lub idiopatyczną. Jednak gdy mówimy o dyspepsji organicznej, udaje się wskazać obecność procesów chorobowych. Jakie są przyczyny dyspepsji organicznej?

• choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy,
• choroba refluksowa żołądkowo-przełykowa,
• choroba nowotworowa,
• zapalenie żołądka,
• dyspepsja polekowa.

Zespół jelita drażliwego polega na zaburzeniu pracy jelita grubego. Bóle są zlokalizowane w podbrzuszu lub w śródbrzuszu, towarzyszą im: wzdęcia, zaburzenia dotyczące wypróżnień.
Przyczyny dyspepsji czynnościowej nie są łatwe do diagnozowania, jednak osoby z taką dyspepsją stanowią około połowę wszystkich chorych z dyspepsją. Wiadomo, że u chorych występuje szereg dysfunkcji układu pokarmowego: pracy żołądka, który gorzej opróżnia się. U wielu osób przyczyną dyspepsji czynnościowej jest stres, nerwica i depresja.

Objawy i diagnoza dyspepsji

Dolegliwości te można podzielić w zależności od objawów, tzw. objawów dyspeptycznych, na:

• dyspepsję typu refluksowego: zgaga i zwracanie,
• dyspepsję typu wrzodowego: dolegliwości podobne do wrzodów,
• dyspepsję motoryczną układu pokarmowego: wczesne uczucie sytości, nudności oraz słabo zlokalizowane uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej,
• dyspepsję nieklasyfikowaną: objawy niepodobne do powyższych.

Jeśli dyskomfort lub ból w środkowym nadbrzuszu utrzymuje się przez dłuższy czas, warto wybrać się do lekarza rodzinnego.

Z pewnością najczęstszą metodą wykrycia dyspepsji jest gastroskopia. Chorzy z objawami dyspepsji stanowią około 2 do 10% wszystkich chorych przyjmowanych przez lekarzy pierwszego kontaktu. Osoby z dyspepsją czynnościową stanowią około 20-40% pacjentów konsultujących się w gabinecie gastrologicznym. Dyspepsja często przypomina inne dolegliwości, np. chorobę refluksową żołądka. Jednak w przebiegu dyspepsji dochodzi do zwracania drażniącej zawartości żołądka do przełyku.

Leczenie dyspepsji

Nie istnieje jeden ustalony sposób leczenia dyspepsji. Proces leczenia zależy w dużej mierze od przyczyny dolegliwości. Pacjent otrzymuje kilka zaleceń dotyczących odżywiania i trybu życia. Najważniejsze jest spożywanie 3-4 niewielkich posiłków zamiast 1-2 obfitych. Przed posiłkiem warto ogrzać się lub chwilę odpocząć, a podczas jedzenia wskazane jest niespieszne tempo. Warto zrezygnować ze smażonych potraw i jeść kolację przynajmniej trzy godziny przed snem. Oprócz wprowadzenia zmian w sposobie odżywiania pacjent ma za zadanie przyjmować leki, które hamują wydzielanie kwasu solnego, leki prokinetyczne oraz łagodne środki o działaniu przeciwdepresyjnym. Takie leczenie to typowe leczenie objawowe. U niektórych pacjentów jest bardzo skuteczne, u innych dolegliwości nie mijają przez całe życie.