Progesteron

Progesteron to hormon wydzielany przez jajniki, a także ciałko żółte i łożysko w trakcie ciąży. Jego głównym zadaniem jest przygotowanie błony śluzowej macicy do przyjęcia zapłodnionej komórki jajowej. Badanie stężenia progesteronu jest wykonywane w rozpoznawaniu i leczeniu niektórych przyczyn niepłodności. Stężenie progesteronu zmienia się w sposób przewidywalny w ciągu całego cyklu miesiączkowego. Może być również brane pod uwagę przy ocenie, kiedy wystąpi owulacja. We wczesnej ciąży wykonuje się pomiar stężenia progesteronu w celu rozpoznania ciąży pozamacicznej czy utraty ciąży.

Kiedy stężenie progesteronu jest oznaczane?

Poziom progesteronu jest oznaczany:

  • podczas diagnostyki niepłodności;
  • przy ocenie wystąpienia owulacji po zastosowanym leczeniu;
  • podczas objawów, takich jak bóle brzucha, krwawienia z dróg rodnych;
  • w celu oceny skuteczności leczenia, gdy kobieta w ciąży wymaga podania progesteronu;
  • w celu monitorowania rozwoju łożyska;
  • w celu monitorowania rozwoju płodu przy ciąży zagrożonej.


Stężenie progesteronu odgrywa ważną rolę podczas ciąży, pozwala na ocenę funkcji łożyska i dorastania płodu. Niedobór progesteronu może prowadzić do poronień. U kobiet, które nie są w ciąży, zbadanie stężenia progesteronu i innych hormonów może być pomocne w celu ustalenia nieregularnej i nieprawidłowej menstruacji. Lekarz zleca również badanie progesteronu, w przypadku, gdy u kobiety występują problemy z zajściem w ciążę, a badanie to umożliwia ocenę czy występuje prawidłowa owulacja. Badanie wykonywane jest także w celu znalezienia przyczyny nieprawidłowych krwawień z macicy u kobiet, które nie są w ciąży. Poziom progesteronu, łącznie z gonadotropina kosmówkową, oznaczany jest w przypadku diagnozowania ciąży pozamacicznej lub w celu rozpoznania utraty ciąży.

Wyniki badania progesteronu

Wartość referencyjna zależy od wielu czynników, m.in. od:

  • wieku;
  • płci;
  • badanej populacji;
  • metody oznaczania.


Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Interpretacja wyników na stężenie progesteronu zależy od fazy cyklu miesiączkowego oraz od tego, czy kobieta jest w ciąży. Stężenie progesteronu wzrasta w momencie uwolnienia komórki jajowej z jajnika oraz we wczesnej ciąży.

Normy progesteronu

  • po owulacji 1 - 28 ng/ml;
  • do 12. tygodnia ciąży 9 - 47 ng/ml;
  • 12.-28. tydzień ciąży 17 - 146 ng/ml;
  • powyżej 28. tygodnia ciąży 55 - 200 ng/ ml.

Wysoki progesteron

Fizjologicznie w ciążach mnogich stężenie progesteronu jest wyższe niż w ciążach pojedynczych. Podwyższenie progesteronu obserwuje się także w przypadku torbieli jajników, ciąży powikłanej zaśniadem groniastym oraz w rzadkich przypadkach raka jajników. Progesteron wytwarzany jest w niewielkiej ilości przez nadnercza, dlatego czasami wzrost stężenia progesteronu ponad normę może być związany z zaburzeniami w tym narządzie.

Niski progesteron

Jeśli w czasie ciąży progesteron jest niski, może to wskazywać na ciążę pozamaciczną lub na utratę ciąży. Brak typowych zmian stężenia progesteronu podczas cyklu miesiączkowego wskazuje na brak owulacji. W przypadku badań wielokrotnych podczas ciąży brak wzrostu jego stężenia może sugerować zaburzenia funkcji łożyska. Niski poziom progesteronu w późnej ciąży może wynikać z zatrucia ciążowego lub być związany z stanem przedrzucawkowym.

Przypisy
Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
Kaleta M. (red.), Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 978-83-7609-254-6
Berek J.S., Novak E. Ginekologia, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-46-6

Artykuły Progesteron

Krwawienie miesiączkowe trwa tylko kilka dni, ale u wielu kobiet nieregularny cykl owulacyjny , obfite miesiączkowanie i uciążliwy PMS to powód do narzekań. Jednak zamiast skupiać się na ...

Organizm kobiety zależny jest od cyklicznych zmian, które związane są z cyklem miesiączkowym. Zmienność hormonalna wraz z prawidłową budową narządów rozrodczych umożliwiają spełnianie biologicznych funkcji rozrodczych.

HCG beta (B-HCG), gonadotropina kosmówkowa, to hormon produkowany przez kobiecy organizm. Odpowiednie stężenie tego hormonu pozwala wykryć wczesną ciążę. Testy ciążowe wykorzystują obecność ...

Spirale antykoncepcyjne to inwazyjne metody zapobiegania ciąży . Lekarze uważają, że mogą je stosować kobiety, które już rodziły i takie, które nie planują w najbliższej przyszłości mieć dziecka. ...

Hormonalna terapia zastępcza stosowana jest w okresie przekwitania, w celu zniwelowania przykrych objawów klimakterium. Menopauza to okres w życiu kobiety, gdy przestaje miesiączkować i nie może ...

Hormonalna terapia zastępcza polega na uzupełnieniu niedoboru hormonów produkowanych przez jajniki w okresie menopauzalnym. Powinna być rozpoczęta jak najwcześniej, jak tylko pojawią się pierwsze objawy przekwitania. Terapię stosuje się przez około 8 lat, najczęściej trwa 3 lata i nie powoduje żadnych skutków ubocznych.<br />
<br />
HTZ wpływa korzystnie na układ kostny (chroni przed osteoporozą), minimalizuje ryzyko nieprawidłowego krwawienia oraz chroni śluzówkę macicy przed przerostem. Preparaty zawierające estrogeny są skuteczne w leczeniu objawów psychogennych i naczynioruchowych. Występują w formie doustnej, żelowej i plastrach. Alternatywą dla HTZ są substancje ziołowe, np. fitoestrogeny.<br />
<br />
Jednak nie wszystkie kobiety mogą być poddawane HTZ. Jakie są przeciwwskazania do hormonalnej terapii zastępczej?

Witamina B5 reguluje wiele procesów metabolicznych. Niedobór witaminy B5 powoduje zmiany skórne – trądzik, odbarwienia skóry. Najwięcej witaminy B5 znajduje się w drożdżach, bananach oraz kaszach.

Tłuszcze muszą być dostarczane z pożywieniem, gdyż warunkują prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Zapotrzebowanie na tłuszcz jest uzależnione od wieku oraz niezbędnej do życia energii.

Zapotrzebowanie na tłuszcz

Kąpiel błotna pomaga w walce z cellulitem, ujędrnia i uelastycznia skórę. Główną substancją wykorzystywaną w kąpielach jest borowina. Kąpiele z borowiną robią ogromną karierę w kosmetologii.

Lecznicze i relaksujące kąpiele błotne można zażywać w specjalnych gabinetach kosmetycznych, sanatoriach, salonach SPA lub farmach piękności.

Mammoplastyka to operacja biustu, której celem jest zmniejszenie piersi. Wykonuje się ją, gdy kobieta narzeka na zbyt duży biust, utrudniający uprawianie sportu czy wykonywanie codziennych czynności.

Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest złożonym zaburzeniem endokrynologicznym, którego najbardziej charakterystycznym elementem jest dysfunkcja jajników, a w efekcie zaburzenia ...

Powodem zachorowania jest m.in. nadmierna ilość męskich hormonów.

Witamina PP warunkuje prawidłowe funkcjonowanie organizmu, a zwłaszcza układu nerwowego. Niedobór witamy PP wysteruje u kobiet przyjmujących leki antykoncepcyjne.

Osoby z wysokim poziomem cholesterolu powinny odpowiednio się odżywiać, by obniżyć poziom złego cholesterolu i nie dopuścić do jego podwyższenia.

Zioła na niepłodność kobiecą to naturalna metoda zwiększająca szanse na zajście w ciążę . W większości ich stosowanie zwiększa szanse na ciążę, ale równocześnie może zagrażać płodowi, jeśli już ...

Zioła na niepłodność

Wkładka domaciczna to jedna z najskuteczniejszych metod antykoncepcji . Jednak wiele kobiet poszukujących metody antykoncepcji dla siebie, nie ma pewności co do bezpieczeństwa tej metody ...

Wkładkę domaciczną można umieścić nawet na okres 5 lat.

Skąpe miesiączki powinny zaniepokoić kobietę, tak samo jak zbyt częste czy zbyt obfite miesiączki. Fizjologicznie kobieta powinna utracić pewną ilość krwi podczas krwawienia miesiączkowego. Zbyt ...

Rodzaje otyłości wskazują, jaka jest jej przyczyna. Bez poznania powodów nadmiernego przyrostu na wadze nie jest możliwe skuteczne leczenie otyłości. Czym różni się otyłość pierwotna od wtórnej?

Pękające naczynka, czyli pajączki na nogach, to zmora wielu kobiet. Pękające naczynka pojawiające się na łydkach, udach, a nawet na twarzy, zazwyczaj nie powodują objawów bólowych - są przede ...

Kiedy na nogach pojawiają się żylaki, trzeba zacząć je jak najszybciej leczyć. Jedną z form jest ucisk, czyli kompresoterapia. Taką metodę stosuje się w przypadku osób, u których niewydolność kończyn dolnych nie jest zbyt zaawansowana. Na czym polega to leczenie?<br />
<br />
Otóż w celu pozbycia się żylaków stosuje się opaski oraz pończochy i rajstopy elastyczne, które należy dopasowywać indywidualnie do rozmiaru nogi pacjenta i dobrać w zależności od stopnia zaawansowania zmian. Poza tym należy pamiętać, iż należy je nosić w ciągu dnia, ale zdejmować na czas snu. Taka metoda jest łatwa do stosowania, jednak ważne jest przeszkolenie osoby, która będzie je nosiła. Dlatego dobrze jest, aby lekarz zlecający stosowanie kompresoterapii dokładnie wytłumaczył w jaki sposób prawidłowo zakładać pończochy. Od tego bowiem zależą wyniki leczenia.<br />
<br />
Zaletą takiego rozwiązania jest także to, że nie jest ono inwazyjną metodą leczenia, więc nie powoduje też powikłań. Czy taki rodzaj leczenia zachowawczego daje dobre efekty?

Pokrzywka przewlekła to dość rzadko występująca postać pokrzywki . Pojawia się najczęściej u osób dorosłych. O jej charakterze decyduje czas trwania objawów klinicznych. Granicą między pokrzywką ...

Opóźnione dojrzewanie płciowe to termin, jakiego używa się, gdy u dziewcząt po 13. roku życia i u chłopców po 14. roku życia nie wystąpią pierwsze objawy pokwitania. Dojrzewanie to okres, kiedy ...

Hipogonadyzm to niewydolność hormonalna jąder lub jajników i związane z nią objawy. Chorobę wywołują zaburzenia pracy jąder, komórek Leydiga i komórek Sertoliego lub zaburzenia pracy jajników w ...

Na odchudzanie dobre jest jedzenie... tłuszczów. W ostatnich czasach półki w sklepach zapełniają produkty typu light i jedzenie niskotłuszczowe. W większości poradników na odchudzanie jest ...

Normy laboratoryjne

Zdrowie

Pytania do eksperta

Jak interpretować wynik progesteronu?

Dzień dobry, mam pytanie. Jestem po laparoskopii cztery miesiące, cykle mam nieregularne. Wcześniej stwierdzono u mnie PCOS i (niepłodność pierwotna) - to było argumentem do laparoskopii. Po zabiegu okazało się, że jest wszystko ok, jajowody drożne itd. W 13 dc miałam usg i było widoczne ciałko żółte, a w 20 dc robiłam progesteron i wynik był 26,3 ng. Moje pytanie - jak interpretować ten ...
Odpowiada: lek. Joanna Gładczak
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »