Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu

Lato to okres, kiedy częściej spędzamy czas na wycieczkach na wieś, spacerujemy po lasach i łąkach. Tam możemy się natknąć na kleszcze. Te małe, aczkolwiek niebezpieczne stworzenia coraz częściej pojawiają się także w parkach czy na miejskich skwerach w mieście. Przenoszą one chorobę zwaną kleszczowym zapaleniem mózgu. Skuteczną ochronę przeciw niej daje szczepienie ochronne.

Spis treści:
  1. 1. Kleszczowe zapalenie mózgu
  2. 2. Szczepienie przeciw kzm i powikłania poszczepienne

1. Kleszczowe zapalenie mózgu

Jest to wirusowa choroba, która atakuje nasz układ nerwowy. Czasami ma ona łagodny przebieg, jednak w skrajnych wypadkach (około 1%) może doprowadzić do śmierci chorej osoby. Choroba ta występuje w 27 europejskich krajach, a w ciągu ostatnich lat coraz więcej osób choruje na nią.

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest przenoszone przez kleszcze. Jednak nie każdy kleszcz jest zarażony wirusem KZM. Nosicielem choroby może być wiele odmian kleszczy, ale w naszych warunkach klimatycznych chorobą można zarazić się głownie przez kontakt z kleszczem pospolitym (Ixodes ricinus). Jego aktywność przypada na okres maja i czerwca oraz września i października. Ukłucie kleszcza jest niebezpieczne, gdyż często nie jesteśmy świadomi, że do takiego wydarzenia doszło. Ponadto zakazić można się również, pijąc mleko od zakażonego zwierzęcia – krowy czy kozy.

Typowymi miejscami ukąszeń kleszczy są:

  • uszy,
  • głowa,
  • zgięcia dużych stawów,
  • ręce,
  • nogi.

Kleszczowe zapalenie mózgu objawia się w dwóch fazach. Pierwsze objawy pojawiają się po 2-28 dniach okresu wylęgania. Jest to gorączka i objawy podobne do tych występujących przy przeziębieniu lub grypie. Te pierwsze objawy same ustępują. Po kolejnych 2-8 dniach ponownie pojawia się gorączka i objawy zajęcia ośrodkowego układu nerwowego. Pozostałe objawy kleszczowego zapalenia mózgu są różne:

W lekkiej chorobie jest możliwe całkowite wyleczenie pacjenta, w ciężkiej mogą pojawić się trwałe następstwa w postaci niedowładów, porażenia, zaników mięśniowych. Kleszczowe zapalenie opon mózgowych może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia, w sktajnych przypadkach może skończyć się śmiercią.

Leczenie odkleszczowego zapalenia mózgu polega na podawaniu leków przeciwzapalnych, przeciwgorączkowych, przeciwdrgawkowych, rehabilitacji.

2. Szczepienie przeciw kzm i powikłania poszczepienne

Zapobieganie zachorowaniu na kleszczowe zapalenie mózgu może polegać na unikaniu miejsc, w których zwykle występują kleszcze, noszeniu ubrań z długimi rękawami i nogawkami, nakryć głowy. Można również stosować odstraszające środki. Jednak jedynym skutecznym sposobem jest szczepionka. Podanie szczepionki powoduje wytworzenie przeciwciał w organizmie, co skutkuje tym, że w przypadku ugryzienia przez kleszcza przeciwciała zapobiegają rozwojowi choroby.

Szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu jest szczepieniem zalecanym. Szczepionka może być stosowana u dzieci powyżej 2 roku życia. Podaje się ją domięśniowo w ramię. Pełną ochronę dają dwie dawki, jednak by mieć trwałą odporność, warto przyjmować dawkę przypominającą. Pierwszą dawkę przyjmuje się w dowolnym momencie, drugą 1-3 miesięcy po pierwszej, trzecią 5-12 miesięcy po drugiej. Konieczne są również dawki przypominające po 3 latach, a później co 5 lat.

Szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu zalecane jest osobom przebywającym na terenach endemicznych, czyli takich, na których występuje stałe zagrożenie zapadnięcia na daną chorobę. Do grupy osób zagrożonych kleszczowym zapaleniem mózgu należą:

  • osoby zatrudnione przy wyrębie lasu,
  • rolnicy,
  • wojska stacjonujące na terenach leśnych,
  • osoby przebywające przez dłuższy czas na terenach leśnych (młodzież odbywająca praktyki, dzieci z kolonii i obozów).

W grupie osób, które powinny wykonać szczepionkę przeciw kleszczowemu zapaleniu opon mózgowych, znajdują się również kobiety w ciąży, gdyż szczepienie stanowi ochronę dla przyszłej matki i dziecka.

Szczepionki są bezpieczne. Może pojawić się miejscowe zaczerwienienie, ból, obrzęk w miejscu wstrzykiwania. Czasami występuje gorączka, ból głowy, zmęczenie, złe samopoczucie, obniżone łaknienie. Są one łagodne i szybko mijają.

Szczepienie jest przeciwwskazane u osób, które są uczulone na którykolwiek składnik szczepionki lub na białko jaja kurzego. Przy chorobach autoimmunologicznych szczepienie może zaostrzyć ich przebieg.

Jak uważają specjaliści najlepszą porą, by zaszczepić się przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu jest zima. Wtedy można wykonać szczepionkę ochronną w trzech etapach. Jeśli jednak osoba wyjeżdżająca w rejony endemiczne nie zaszczepiła się zimą, zalecane jest, by zrobiła to przed planowanym wyjazdem. Badania potwierdzają wysoką skuteczność także przyspieszonego trybu szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu.

Skuteczność szczepionki jest oceniana na podstawie serokonwersji. Serokonwersja to rozwój przeciwciał w surowicy krwi, powstałych na skutek zakażenia lub szczepienia. Po dwóch dawkach wynosi ona 88-96%, a po trzech 96-100%. Natomiast bezpośrednią skuteczność w zapobieganiu KZM w rzeczywistych warunkach oceniono w Austrii na 99%.

Porozmawiaj o tym na Forum Ciąża i dziecko »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Artykuły Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienia obowiązkowe i zalecane Szczepienie na meningokoki

Zakażenia wywołane przez bakterie z gatunku Neisseria meningitidis grupy C (meningokoki), przebiegające jako ropne zapalenie opon mózgowych lub zakażenie krwi (posocznica, sepsa), mogą powodować powstanie trwałych uszkodzeń mózgu oraz...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane Szczepienie na ospę

Ospa wietrzna to choroba wirusowa o pozornie łagodnym przebiegu, charakteryzująca się niezwykle dużą zaraźliwością. Ocenia się, że przed wprowadzeniem na rynek szczepionki, zachorowalność  wynosiła nawet 95% u osób mających kontakt z...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane Szczepienie na pneumokoki

Pneumokoki wzbudzają w każdym rodzicu strach o zdrowie swojego dziecka. Obecnie zakażonych pneumokokami jest ok. 2 mln dzieci i 1 mln dorosłych. Zakażenie jest niebezpieczne, ponieważ może spowodować wiele różnych niebezpiecznych chorób,...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane Szczepienie na rotawirusy

Rotawirusy są groźne szczególnie dla najmłodszych dzieci. Głównym zagrożeniem dla dziecka jest ryzyko szybkiego odwodnienia spowodowanego wymiotami i gwałtowną biegunką. W Polsce szacuje się, że co roku na zakażenia rotawirusami cierpi ponad...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane Szczepienie przeciwko HPV

Istnieje wiele typów wirusa HPV (brodawczaka ludzkiego). Większość nie wywołuje raka szyjki macicy. Jednak typy wysokiego ryzyka mogą powodować rozwój nieprawidłowych komórek, prowadzący do powstania raka szyjki macicy. Pomimo faktu,...

Szczepionka na pneumokoki Odtwórz wideo
Szczepienia obowiązkowe i zalecane Szczepionka na pneumokoki

Rodzice bardzo często zastanawiają się nad tym, czy w kalendarzu szczepień obowiązkowych są wszystkie potrzebne ich dziecku szczepienia, tak, aby ryzyko zachorowania było jak najniższe. Wśród szczepień zalecanych, czyli takich, które nie są...

Kleszczowe zapalenie mózgu
Choroby zakaźne i pasożytnicze Kleszczowe zapalenie mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) znane także jako wczesnoletnie lub wiosenno-letnie zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych jest wirusową chorobą sezonową roznoszoną przez Flavivirusa z rodziny Togaviridae, zaliczanego kiedyś do...

Neurologia Kleszczowe zapalenie opon mózgowych

Kleszczowe zapalenie mózgu i borelioza – obie te choroby przenoszą kleszcze. Nie są to jednak choroby powodowane przez samego kleszcza, ale przez drobnoustroje, którymi ten pajęczak jest  zainfekowany. Kleszczowe zapalenie mózgu...

Układ nerwowy Zapalenie mózgu

Ostre zapalenie mózgu, zwane także encefalopatią (encephalitis), powodowane przez wirus grypy jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem grypy, obarczonym wysokim stopniem śmiertelności i powstania ubytków neurologicznych. Pod koniec lat 90....

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu
Choroby zakaźne i pasożytnicze Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu może powstawać pod wpływem takich czynników, jak: bakterie (meningokoki, pneumokoki), wirusy i pierwotniaki. W zależności od czynnika wywołującego, rozwój choroby może być nagły i...

pokaż 10 następnych