Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu

Lato to okres, kiedy częściej spędzamy czas na wycieczkach na wieś, spacerujemy po lasach i łąkach. Tam możemy się natknąć na kleszcze. Te małe, aczkolwiek niebezpieczne stworzenia coraz częściej pojawiają się także w parkach czy na miejskich skwerach w mieście. Przenoszą one chorobę zwaną kleszczowym zapaleniem mózgu. Skuteczną ochronę przeciw niej daje szczepienie ochronne.

1. Kleszczowe zapalenie mózgu

Jest to wirusowa choroba, która atakuje nasz układ nerwowy. Czasami ma ona łagodny przebieg, jednak w skrajnych wypadkach (około 1%) może doprowadzić do śmierci chorej osoby. Choroba ta występuje w 27 europejskich krajach, a w ciągu ostatnich lat coraz więcej osób choruje na nią.

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest przenoszone przez kleszcze. Jednak nie każdy kleszcz jest zarażony wirusem KZM. Nosicielem choroby może być wiele odmian kleszczy, ale w naszych warunkach klimatycznych chorobą można zarazić się głownie przez kontakt z kleszczem pospolitym (Ixodes ricinus). Jego aktywność przypada na okres maja i czerwca oraz września i października. Ukłucie kleszcza jest niebezpieczne, gdyż często nie jesteśmy świadomi, że do takiego wydarzenia doszło. Ponadto zakazić można się również, pijąc mleko od zakażonego zwierzęcia – krowy czy kozy.

Typowymi miejscami ukąszeń kleszczy są:

  • uszy,
  • głowa,
  • zgięcia dużych stawów,
  • ręce,
  • nogi.

Kleszczowe zapalenie mózgu objawia się w dwóch fazach. Pierwsze objawy pojawiają się po 2-28 dniach okresu wylęgania. Jest to gorączka i objawy podobne do tych występujących przy przeziębieniu lub grypie. Te pierwsze objawy same ustępują. Po kolejnych 2-8 dniach ponownie pojawia się gorączka i objawy zajęcia ośrodkowego układu nerwowego. Pozostałe objawy kleszczowego zapalenia mózgu są różne:

W lekkiej chorobie jest możliwe całkowite wyleczenie pacjenta, w ciężkiej mogą pojawić się trwałe następstwa w postaci niedowładów, porażenia, zaników mięśniowych. Kleszczowe zapalenie opon mózgowych może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia, w sktajnych przypadkach może skończyć się śmiercią.

Leczenie odkleszczowego zapalenia mózgu polega na podawaniu leków przeciwzapalnych, przeciwgorączkowych, przeciwdrgawkowych, rehabilitacji.

2. Szczepienie przeciw kzm i powikłania poszczepienne

Zapobieganie zachorowaniu na kleszczowe zapalenie mózgu może polegać na unikaniu miejsc, w których zwykle występują kleszcze, noszeniu ubrań z długimi rękawami i nogawkami, nakryć głowy. Można również stosować odstraszające środki. Jednak jedynym skutecznym sposobem jest szczepionka. Podanie szczepionki powoduje wytworzenie przeciwciał w organizmie, co skutkuje tym, że w przypadku ugryzienia przez kleszcza przeciwciała zapobiegają rozwojowi choroby.

Szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu jest szczepieniem zalecanym. Szczepionka może być stosowana u dzieci powyżej 2 roku życia. Podaje się ją domięśniowo w ramię. Pełną ochronę dają dwie dawki, jednak by mieć trwałą odporność, warto przyjmować dawkę przypominającą. Pierwszą dawkę przyjmuje się w dowolnym momencie, drugą 1-3 miesięcy po pierwszej, trzecią 5-12 miesięcy po drugiej. Konieczne są również dawki przypominające po 3 latach, a później co 5 lat.

Szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu zalecane jest osobom przebywającym na terenach endemicznych, czyli takich, na których występuje stałe zagrożenie zapadnięcia na daną chorobę. Do grupy osób zagrożonych kleszczowym zapaleniem mózgu należą:

  • osoby zatrudnione przy wyrębie lasu,
  • rolnicy,
  • wojska stacjonujące na terenach leśnych,
  • osoby przebywające przez dłuższy czas na terenach leśnych (młodzież odbywająca praktyki, dzieci z kolonii i obozów).

W grupie osób, które powinny wykonać szczepionkę przeciw kleszczowemu zapaleniu opon mózgowych, znajdują się również kobiety w ciąży, gdyż szczepienie stanowi ochronę dla przyszłej matki i dziecka.

Szczepionki są bezpieczne. Może pojawić się miejscowe zaczerwienienie, ból, obrzęk w miejscu wstrzykiwania. Czasami występuje gorączka, ból głowy, zmęczenie, złe samopoczucie, obniżone łaknienie. Są one łagodne i szybko mijają.

Szczepienie jest przeciwwskazane u osób, które są uczulone na którykolwiek składnik szczepionki lub na białko jaja kurzego. Przy chorobach autoimmunologicznych szczepienie może zaostrzyć ich przebieg.

Jak uważają specjaliści najlepszą porą, by zaszczepić się przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu jest zima. Wtedy można wykonać szczepionkę ochronną w trzech etapach. Jeśli jednak osoba wyjeżdżająca w rejony endemiczne nie zaszczepiła się zimą, zalecane jest, by zrobiła to przed planowanym wyjazdem. Badania potwierdzają wysoką skuteczność także przyspieszonego trybu szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu.

Skuteczność szczepionki jest oceniana na podstawie serokonwersji. Serokonwersja to rozwój przeciwciał w surowicy krwi, powstałych na skutek zakażenia lub szczepienia. Po dwóch dawkach wynosi ona 88-96%, a po trzech 96-100%. Natomiast bezpośrednią skuteczność w zapobieganiu KZM w rzeczywistych warunkach oceniono w Austrii na 99%.

Redakcja abcZdrowie,
Komentarze (1)
~gość
~gość

Czy to prawda, że powikłania po szczepieniu występują częściej, niż same "kleszczowe zapalenie mózgu" ?

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szczepienia obowiązkowe i zalecane - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Szczepienia obowiązkowe i zalecane
Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie przeciw różyczce

Szczepienie przeciw różyczce

Różyczka jest chorobą zakaźną wieku dziecięcego, powodowaną przez wirusa. Zakażenie następuje drogą kropelkową, a chora kobieta ciężarna zarazić może dziecko, gdyż wirus ten ma zdolność przechodzenia przez łożysko. Jak przebiega różyczka? W przebiegu...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie przeciwko HPV

Istnieje wiele typów wirusa HPV (brodawczaka ludzkiego). Większość nie wywołuje raka szyjki macicy. Jednak typy wysokiego ryzyka mogą powodować rozwój nieprawidłowych komórek, prowadzący do powstania raka szyjki macicy. Pomimo faktu, że typy te są mniej...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie na polio

Istnieje kilka sposobów pisania nazwy choroby, wywoływanej przez wirus polio. Prawidłowa nazwa to wirusowe zapalenie rogów przednich rdzenia kręgowego lub łacińska – poliomyelitis. Nazwy przestarzałe i potoczne to: choroba Heinego-Medina, polio,...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepionka na krztusiec

Krztusiec to poważna choroba, której nie należy lekceważyć. Początkowe objawy są podobne do infekcji. U dziecka pojawia się kaszel, który powinien ustąpić po jednym lub dwóch tygodniach. Jeśli nie ustąpi, to może oznaczać właśnie koklusz, który może...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie na pneumokoki

Pneumokoki wzbudzają w każdym rodzicu strach o zdrowie swojego dziecka. Obecnie zakażonych pneumokokami jest ok. 2 mln dzieci i 1 mln dorosłych. Zakażenie jest niebezpieczne, ponieważ może spowodować wiele różnych niebezpiecznych chorób, które zagrażają...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie przeciwko gruźlicy

Szczepienie przeciwko gruźlicy jest jednym ze szczepień obowiązkowych, które należy podawać dzieciom już w pierwszej dobie ich życia. Szczepionkę aplikuje się wszystkim zdrowym noworodkom urodzonym w dobrym stanie.

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie na ospę

Szczepienie na ospę

Ospa wietrzna to choroba wirusowa o pozornie łagodnym przebiegu, charakteryzująca się niezwykle dużą zaraźliwością. Ocenia się, że przed wprowadzeniem na rynek szczepionki, zachorowalność  wynosiła nawet 95% u osób mających kontakt z wirusem!...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie Hib

Hib – Haemophilus influenzae typu b – to jednokomórkowa bakteria o kształcie pałeczki, mająca otoczkę, która zabezpiecza ją przed przeciwciałami organizmu ludzkiego i pozwala przeżyć w trudnych warunkach. Dlatego też bakterie otoczkowe są...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie na tężec

Lato to okres, kiedy częściej przebywamy na świeżym powietrzu i mamy bezpośredni kontakt z naturą. Rodzi to niebezpieczeństwo zakażenia się tężcem. Tężec jest bardzo niebezpieczną chorobą. Każdego roku w Polsce notuje się kilkanaście...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie WZW typu B

Szczepienie WZW typu B

Szczepionka przeciw żółtaczce jest szczepionką obowiązkową, refundowaną przez NFZ. Rezultaty badań pokazują, że w wyniku szczepienia przeciw WZW typu B ponad 90-95% dzieci jest chronionych przed zachorowaniami powodowanymi przez wirusa HBV. Odporność...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500