Testosteron

Organizm zdrowego mężczyzny wydziela ok. 6 mg testosteronu dziennie. Niestety wraz z wiekiem jego poziom spada (ok. 1% rocznie), co może być przyczyną wstydliwych i nieprzyjemnych męskich dolegliwości. Badanie poziomu testosteronu pozwala w wielu przypadkach zdiagnozować przyczynę tych przypadłości.

W jakim celu wykonuje się badanie na poziom testosteronu?

Poziom testosteronu powinien zostać zbadany u mężczyzn, gdy długotrwale utrzymują się u nich pewne objawy (spadek wydzielania testosteronu):

  • uczucie zmęczenia;
  • bezsenność;
  • brak energii i ochoty do życia;
  • osłabienie i zanik mięśni;
  • obniżona aktywność seksualna i brak ochoty na współżycie;
  • przyrost tkanki tłuszczowej.


Określenie poziomu testosteronu może być pomocne w przypadku:

  • określenia przyczyn zaburzeń erekcji;
  • wyjaśnieniu przyczyn niepłodności;
  • zdiagnozowania przyczyn przedwczesnego lub opóźnionego dojrzewania płciowego u chłopców;
  • wyjaśnieniu przyczyn obecności cech męskich kobiet.


Badanie wykonywane jest także u kobiet, gdy pojawiają się takie objawy, jak nieregularna miesiączka lub jej całkowity brak, trudność z zajściem w ciążę lub też w przypadku, gdy pojawiają się cechy męskie, takie jak nadmierne owłosienie na twarzy i innych częściach ciała, łysienie typu męskiego, czy obniżony głos.

Badanie poziomu testosteronu

Materiałem biologicznym do badania testosteronu jest krew pobrana z żyły łokciowej. Badanie wykonuje się na czczo, dlatego najlepiej, by zostało przeprowadzone rano. Poziom testosteronu zależy przede wszystkim od wieku badanego. Wraz z wiekiem, a dokładniej po ok. 45. roku życia, następuje spadek jego stężenia. Przyjmuje się, że norma testosteronu przed tym okresem wynosi: 8 - 12 nmol/l lub 2,3 - 3,4 ng/ml albo 230 - 345 ng/dl, czasami jednak może przekraczać nieco 4 ng/ml u mężczyzn bardzo aktywnych seksualnie.

Obniżony poziom testosteronu może wskazywać na uszkodzenie jąder, np. przy nadużywaniu alkoholu, w wyniku urazu fizycznego czy też infekcji wirusowej. Niskie stężenie testosteronu może wynikać także z choroby podwzgórza lub przysadki. Niektóre choroby genetyczne powodują niski poziom testosteronu u młodych mężczyzn - są to zespół Klinefeltera, Kalmana czy Pradera – Williego. Na spadek poziomu tego hormonu wpływa także niewydolność jąder i bezpłodność mężczyzn.

Podwyższony poziom testosteronu u mężczyzn może być wynikiem istnienia guza jądra lub nadnerczy, które wydzielają testosteron lub też podczas stosowania androgenów czy sterydów. Najczęstszą jednak przyczyną wysokiego stężenia testosteronu u młodych chłopców jest przedwczesne dojrzewanie płciowe. Przy zaawansowanej postaci raka gruczołu krokowego może dojść także do zwiększonego poziomu testosteronu, co jest spowodowane tym, że nowotwór ten jest zależny od androgenów. Ze względu no to, że pewna ilość testosteronu występuje również u kobiet, także u nich może wystąpić jego podwyższenie. Wyższe stężenie testosteronu u kobiet niż w warunkach fizjologicznych może wskazywać na PCOS (zespół policystycznych jajników), guz jajnika lub guz nadnercza. Także przy stosowaniu przez kobiety terapii estrogenowej dochodzi do zwiększenia poziomu tego hormonu. Do podwyższenia stężenia testosteronu, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, może dojść w wyniku stosowania leków przeciwdrgawkowych czy barbituranów.

Przypisy
Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
Herrmann F., Lohmann T., Muller P., Endokrynologia w praktyce klinicznej. Diagnostyka i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3835-4
Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2711-X

Artykuły Testosteron

Różnica płci nie odnosi się tylko do cech zewnętrznych. Ostatnie badania wykazały bowiem, że hormony płciowe chronią mężczyzn przed różnorodnymi chorobami zapalnymi.

Badacze wykazali, że obecność testosteronu u mężczyzn odpowiadającego za budowę mięśni, tembr głosu i owłosienie obniża ryzyko wielu chorób.

Eunuchoidyzm jest niezwykle rzadko występującą w Europie chorobą męskich hormonów . Nazwa choroby pochodzi od greckiego słowa „eunuch”, oznaczającego „strażnika łoża”. Terminem tym określano ...

Wrodzony brak jąder - jedna z przyczyn eunuchoidyzmu.

Wanilia płaskolistna to krzew, który może osiągać nawet do 25 cm wysokości. Pochodzi z krajów Ameryki Środkowej. Należy do rodziny storczyków, występuje w dwóch kolorach, a jej kwiaty swym ...

Olejek waniliowy

Witamina B5 reguluje wiele procesów metabolicznych. Niedobór witaminy B5 powoduje zmiany skórne – trądzik, odbarwienia skóry. Najwięcej witaminy B5 znajduje się w drożdżach, bananach oraz kaszach.

Tłuszcze muszą być dostarczane z pożywieniem, gdyż warunkują prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Zapotrzebowanie na tłuszcz jest uzależnione od wieku oraz niezbędnej do życia energii.

Zapotrzebowanie na tłuszcz

Anatomia mężczyzny zdecydowanie różni się od anatomii kobiecej . Najbardziej charakterystyczne różnice dotyczą przede wszystkim budowy narządów płciowych. Anatomia narządów płciowych męskich ...

Męskie narządy płciowe można podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne. Do narządów zewnętrznych należy moszna i prącie. Członek i jądra są najbardziej widocznymi organami płciowymi mężczyzny. Moszna to pofałdowany worek skórny zawierający jądra, które produkują spermę i niezbędne hormony płciowe. Mają kształt małych śliwek z tendencją do zmniejszania się wraz z wiekiem i nieproporcjonalną wielkością. Narządy wewnętrzne tworzy: nasieniowód, przewód wytryskowy, gruczoł krokowy, gruczoł opuszkowo-cewkowy oraz gruczoł pęcherzykowaty. Z jąder odchodzą dwa nasieniowody; tworzą pęcherzyki nasienne u podstawy pęcherza moczowego. W tym miejscu gromadzą się plemniki gotowe do zapłodnienia. Skurcze pęcherzyków i mięśni cewki moczowej powodują wytrysk nasienia na zewnątrz. Na szczycie członka znajduje się żołądź, który jest wrażliwy na bodźce. Jest pokryty napletkiem, który w niektórych krajach bywa usuwany. Gruczoł prostaty otacza cewkę moczową, leżącą pod pęcherzykami nasiennymi prostaty. Pod nią znajdują się inne gruczoły, które wytwarzają śluz pojawiający się przed wytryskiem.

Kąpiel błotna pomaga w walce z cellulitem, ujędrnia i uelastycznia skórę. Główną substancją wykorzystywaną w kąpielach jest borowina. Kąpiele z borowiną robią ogromną karierę w kosmetologii.

Lecznicze i relaksujące kąpiele błotne można zażywać w specjalnych gabinetach kosmetycznych, sanatoriach, salonach SPA lub farmach piękności.

Diagnostyka niepłodności męskiej to proces, który zazwyczaj wymaga wielu różnorodnych i czasochłonnych badań. Jednak coraz częściej udaje się postawić diagnozę, przyczyna niepłodności zostaje ...

Niepłodność męską stwierdza się na przykład w przypadku, gdy w mililitrze spermy znajduje się mniej niż 20 mln plemników. Nie oznacza to jednak całkowitej niepłodności.

Seksoholizm – wiele osób zastanawia się, czym tak naprawdę jest. Fachowo określa się go jako uzależnienie od seksu. Seksoholizm jest chorobą, obejmującą zachowania o podłożu seksualnym. Często ...

Seksoholizm to zachowania, pod wpływem których uzależniony odczuwa euforie podobne do tych, jakie towarzyszą zażywaniu środków odurzających.

Witamina PP warunkuje prawidłowe funkcjonowanie organizmu, a zwłaszcza układu nerwowego. Niedobór witamy PP wysteruje u kobiet przyjmujących leki antykoncepcyjne.

Osoby z wysokim poziomem cholesterolu powinny odpowiednio się odżywiać, by obniżyć poziom złego cholesterolu i nie dopuścić do jego podwyższenia.

Różnorodne metody antykoncepcji dla mężczyzn i kobiet mają zróżnicowany poziom skuteczności. Do tej pory większość z nich przeznaczona była tylko dla kobiet. Panowie używali prezerwatyw , które są ...

Prezerwatywa jest środkiem antykoncepcji mechanicznej, który oprócz ochrony przed ciążą może zmniejszyć ryzyko zarażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową.

ZMA to kombinacja magnezu, cynku oraz witaminy B6. Suplementy ZMA przyspieszają przyrost masy mięśniowej, ale nie należy stosować ich bez ograniczeń. Jak działa ZMA i jakie są jej skutki uboczne?

LH to hormon gonadotropowy zwany także hormonem luteinizującym lub lutropiną. Badanie LH polega na pomiarze stężenia hormonu . Jest ono często wykonywane przy leczeniu niepłodności , zarówno u ...

Androstendion obok dihydroepiandrostendionu ( DHEA ) należy do androgenów nadnerczowych, czyli hormonów steroidowych wytwarzanych przez warstwę siatkowatą kory nadnerczy. Nadnercza  wytwarzają te ...

Żelazo we krwi jest ważnym parametrem w diagnozie różnych chorób. Pomiar stężenia tego mikroelementu pozwala na zdiagnozowanie choroby, jaką jest wrodzona hemochromatoza. Badanie stężenia żelaza ...

Anemia, inaczej niedokrwistość to zmniejszona ilość hemoglobiny we krwi, która jest najczęściej spowodowana niedoborem żelaza. Około 80% wszystkich rodzajów anemii wynikają właśnie z braku tego pierwiastka w organizmie. Główne przyczyny niedoboru żelaza to: niewłaściwa dieta uboga w mięso i warzywa zielone, typu szpinak czy sałata oraz duża utrata krwi z organizmu, np. w wyniku obfitych menstruacji. Czynniki, które wpływają na niski poziom żelaza to również upośledzenie wchłaniania z układu pokarmowego. Utrata krwi może być wynikiem poważnych obrażeń i urazów. Najczęściej dotyczy kobiet w młodym wieku, które mają zaburzenia miesiączkowania. Bardzo często problemy z krwawieniem pojawiają się u kobiet po menopauzie.<br />
<br />
Niedobór żelaza u mężczyzn pojawia się po przebytych zabiegach, np. usunięciu żołądka,&nbsp; jelita lub w przebiegu niektórych dolegliwości, np. choroby Leśniewskiego Cohna, choroby trzewnej. Dodatkowo, dieta uboga w fosforany i szczawiany jest również przyczyną niedoboru żelaza u wielu panów.

Orchidektomia jest to chirurgiczne usunięcie jednego lub obu jąder. Usunięcie obu jąder jest znane jako dwustronna orchidektomia lub kastracja, ponieważ mężczyzna poddany temu zabiegowi nie jest w ...

Guz o rozmiarach 7,4 x 5,5 cm. Według krajowego rejestru nowotworów zgony z powodu raka jądra stanowią 14,9% przypadków.

Spodziectwo jest to wada wrodzona, która powoduje, że ujście cewki moczowej znajduje się na brzusznej stronie prącia. Polega ono na nieprawidłowym rozwoju penisa. Zdarza się też, że w wyniku ...

Hipogonadyzm to niewydolność hormonalna jąder lub jajników i związane z nią objawy. Chorobę wywołują zaburzenia pracy jąder, komórek Leydiga i komórek Sertoliego lub zaburzenia pracy jajników w ...

Nuda w łóżku może się wiązać ze spadkiem libido, czyli popęd   u płciowego. Problem ten dotyczy zarówno młodych, jak i nieco starszych par. Sytuacja taka może mieć miejsce u małżeństw z ...

Ocenia się, że w Polsce wiek młodzieży, która decyduje się na rozpoczęcie życia seksualnego wynosi 18-19 lat. Jest to jednak sprawa na tyle indywidualna, że nie można tego stwierdzić jednoznacznie. Wpływ na podjęcie takiej decyzji mają bowiem uczucia, dojrzałość emocjonalna, a także potrzeby danej jednostki.<br />
<br />
Inicjacja seksualna często związana jest z presją społeczeństwa. W przypadku dziewcząt powodem mogą być też naciski ze strony partnera.&nbsp; Do tego wpływ na podjęcie decyzji mają także media. Do współżycia zachęcają np. kolorowe magazyny. Jeśli dodać do tego namowy doświadczonych rówieśników, takie czynniki mogą powodować, że wiele osób nieświadomych konsekwencji (w tym zajścia w ciążę czy przenoszonych drogą płciową chorób) zdecyduje się na taki krok.<br />
<br />
Edukacja seksualna w Polsce niestety nie jest na zbyt wysokim poziomie, dlatego wiedza na temat antykoncepcji powinna być propagowana w szkołach, by młodzież decyzję o rozpoczęciu życia seksualnego podejmowała w sposób świadomy i przemyślany, a nie za sprawą starszych kolegów czy z Internetu.

Normy laboratoryjne

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy wysoki poziom testosteronu jest przyczyną długich cyklów i problemów z zajściem w ciążę?

Witam serdecznie! Moim problemem są nieregularne, długotrwałe cykle miesiączkowe (40-45 dni). Planujemy z mężem dziecko, w ostatnim cyklu stosowałam testy owulacyjne, które potwierdziły owulację (wynik pozytywny w 20. dniu cyklu), pojawił się śluz płodny, co wskazywało, że owulacja wystąpi. Podjęliśmy starania (kilkukrotne) w dniach płodnych. Okres się spóźniał, jednak testy ciążowe nie ...
Odpowiada: lek. Joanna Gładczak
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »