Bezsenność
Bezsenność to zaburzenie prawidłowego rytmu, głębokości i czasu trwania snu i czuwania. Sen nie spełnia wtedy swojej podstawowej roli – organizm nie odpoczywa, gdy jest on płytki i niespokojny. Bezsenność może pojawić się przy silnym napięciu emocjonalnym, w sytuacjach stresowych i konfliktowych, przeciążeniu organizmu obowiązkami, jak również jako powikłanie przy chorobach połączonych z cierpieniem i zaburzeniach psychicznych.
Przyczyny bezsenności
Bezsenność charakteryzuje się podobnie jak ból. Jeśli występuje przez okres dłuższy niż 3 tygodnie, definiuje się ją jako przewlekłą i klasyfikuje jako chorobę. Przyczyny bezsenności są różnorodne. Do najbardziej powszechnych objawów zalicza się: trudności w zasypianiu, kłopoty z utrzymaniem ciągłości snu lub zbyt krótki sen, wybudzanie w nocy i trudności z ponownym zaśnięciem.
Najczęstsze przyczyny bezsenności to:
- zaburzenia psychiczne (depresje, psychozy, zaburzenia lękowe),
- zespół niespokojnych nóg,
- stosowanie różnych leków,
- bezdechy w czasie snu,
- okresowe ruchy kończyn,
- zaburzenia rytmu snu i czuwania,
- choroby somatyczne, np. przerost prostaty, który zmusza do częstego oddawania moczu, nawet w nocy.
Liczba osób cierpiących na bezsenność wzrasta wraz z wiekiem. Ta dolegliwość dużo częściej dopada kobiety niż mężczyzn. Z wiekiem rodzaj bezsenności ulega zmianie. Młodzi ludzie przeważnie mają trudności z zasypianiem, po czym zaczynają kłaść się coraz później, a to skutkuje długim spaniem oraz pojawieniem się kłopotów z wczesnym wstawaniem.
Diagnostyka i leczenie bezsenności
Bezsenność nie stanowi wskazania do badań polisomnograficznych, jednak czasami wykonuje się je, aby odróżnić kłopoty ze snem od innych zaburzeń. Badanie polisomnograficzne polega na całonocnym rejestrowaniu elektroencefalogramu, oddechu, ruchów gałek ocznych oraz napięcia mięśniowego. Uzyskany obraz dzieli się na fazy snu – od I do IV i REM.
Bezsenność to poważna choroba, którą należy leczyć w gabinecie lekarskim. Osoby cierpiące na nią muszą stale konsultować się ze specjalistą i leczyć według jego zaleceń. W udzieleniu odpowiedzi na pytanie, czy mamy do czynienie z bezsennością, o której należy powiedzieć lekarzowi, może pomóc krótki kwestionariusz samooceny bezsenności.
- Czy często masz trudności z zasypianiem?
- Czy budzisz się zbyt wcześnie rano?
- Jeżeli często budzisz się w ciągu nocy, czy masz trudności z ponownym zaśnięciem?
- Czy często czujesz się zmęczona, gdy budzisz się rano?
- Czy utrata snu wpływa na twój nastrój w ciągu dnia (powoduje, że czujesz napięcie, podrażnienie lub przygnębienie)?
- Czy utrata snu wpływa na twoją pracę w ciągu dnia (pogorszenie koncentracji, pamięci i możliwości poznawczych)?
Jeżeli odpowiedziałaś TAK na dwa lub więcej pytań lub jeżeli odpowiedziałaś TAK na pytanie numer 3 powininaś omówić te wyniki ze swoim lekarzem.
W przypadku leczenia farmakologicznego leki nasenne i uspokajające można podzielić na dwie grupy. Pierwsza to leki wpływające na receptory GABA-ergiczne, drugą stanowią leki antydepresyjne. Ostatnio zwiększyło się stosowanie takich leków, nawet bez objawów depresji. Pomocniczo, w przypadku występowania lęku, stosowane są leki przeciwlękowe.
W leczeniu najważniejsze jest odpowiednie dopasowanie leków do rodzaju bezsenności. Osobom, które mają trudności z zaśnięciem p,odaje się najkrócej działający lek. Jeśli problem dotyczy przewlekłej bezsenności, zalecane jest branie leku tylko co kilka nocy, ponieważ codzienne stosowanie może skutkować uzależnieniem. U osób starszych bardziej wskazane są leki o pośrednim okresie półtrwania. Leki nasenne powinny być stosowane bardzo ostrożnie, ponieważ np. barbiturany mają silną tendencję uzależniającą. Powodują uzależnienie zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Środki z grupy benzodiazepin są bezpieczniejsze, mają już dużo mniejsze właściwości uzależniające, ale należy pamiętać, że nie zerowe. Leki nasenne powinno odstawiać się stopniowo. Nagłe odstawienie może spowodować tzw. objawy odbicia, a więc wzmożony lęk, bezsenność, drażliwość nerwową i inne. Pomocniczo można stosować także ziołowe leki uspokajające, np. herbatki ziołowe z melisy.
Bezsenności nie można leczyć jedynie preparatami farmakologicznymi. W postaci bezsenności przewlekłej stanowią one tylko środek wspomagający terapię. Proces leczenia powinien opierać się na psychoterapii, wykorzystując metody behawioralne.
Wyróżnia się dwie metody leczenia bezsenności:
- metoda kontroli bodźców – polega na organizacji procesu spania; po położeniu się do łóżka zakazane jest jedzenie, czytanie, słuchanie radia i oglądanie telewizji – jeśli w ciągu pół godziny pacjentowi nie uda się zasnąć, powinien wstać i wtedy np. poczytać w innym pokoju;
- metoda ograniczania snu – polega na prowadzeniu dokładnych notatek dotyczących godziny zaśnięcia oraz godziny przebudzenia, po czym oblicza się średni czas snu.
Ważna jest także odpowiednia higiena snu, tzn. np. wietrzenie pomieszczenia przed pójściem spać. Nie ulega wątpliwości, że osoby mające problemy z zasypianiem czy budzące się w nocy powinny szukać pomocy u lekarza. Bezsenność można wyleczyć, aczkolwiek jest ona dolegliwością, która w każdym momencie życia może powrócić – np. z powodu jakiegoś stresu.
Artykuły Bezsenność
Bezsenność , kłopoty ze snem , trudności z zaśnięciem albo wielokrotne budzenie się w nocy to rzeczywistość niejednego człowieka. Z rana człowiek ma złe samopoczucie, kiepski nastrój, czuje się ...
W terapii bezsenności stosuje się dwie główne grupy leków: pochodne benzodiazepiny oraz tzw. nowej generacji leki nasenne. Każda z nich może niestety powodować uciążliwe objawy niepożądane. Warto ...
Relaks przed snem znacznie poprawia jakość snu. Zdolność wyciszenia się i ukojenia nerwów to jedna z zasad higieny snu , której przestrzeganie umożliwia sprawniejszą i efektywniejszą regenerację ...
Zdrowy sen niemowlaka jest ważny dla jego prawidłowego rozwoju. Często występująca bezsenność u niemowląt utrudnia maluchowi wypoczynek, a dla rodziców jest powodem do zmartwień. Bezsenność ...
Ktoś cię goni, a ty nie możesz przed nim uciec. Zbiegasz po krętych schodach, które zdają się nie mieć końca. A gdy jesteś tuż przy drzwiach, nagle wpadasz na podejrzanego typa. Budzisz się ...
Ciąża u większości przyszłych mam wywołuje pewne napięcie i niepokój, a to w konsekwencji może prowadzić do bezsenności . Bezsenność w czasie ciąży może być także wywołana bólami pleców ...
Higiena snu to absolutna konieczność, by nie nabawić się problemów z bezsennością.
Choroby dziedziczne prowadzą niekiedy do śmierci. Tak jest w przypadku śmiertelnej bezsenności rodzinnej. Jest to nieuleczalna choroba mózgu, która jest dziedziczona autosomalnie dominująco. Za ...
Coraz więcej osób ma problem ze snem. Najczęściej jest to bezsenność lub zaburzenia snu . Te problemy to poważna sprawa. Ciągłe zmęczenie i mało efektywny odpoczynek w nocy mogą prowadzić do ...
Problemy ze snem to dość powszechne zjawisko. Stres, przemęczenie, niezdrowy tryb życia – to wszystko może wpłynąć negatywnie na nocny odpoczynek. Niepokojącym sygnałem jest nie tylko bezsenność , ...
Bezsenność wiąże się z poważnymi skutkami. Problem ze snem zwiększa ryzyko depresji i myśli samobójczych, obniża efektywność w pracy, a nawet podnosi ciśnienie krwi. Do powstania bezsenności mogą ...
Problemy ze snem wiążą się z wieloma poważnymi konsekwencjami. Osoby cierpiące na tą dysfunkcje często skarżą się na swoją pamięcią i zdolność do skupienia uwagi. Zapominanie spowodowane ...
"Starzeję się" - mawiamy, kiedy budzimy się po 'zarwanej' nocce niewyspani i z bolącą głową . Przyczyna może być jednak zupełnie inna. Często na tak kiepskie samopoczucie pracujemy od dawna, śpiąc ...
Aromaterapia towarzyszy nam już od czasów starożytnych. Leczenie z użyciem zapachów i olejków eterycznych do dziś cieszy się niesłabnącą popularnością. Aromaterapia to także sposób na bezsenność . ...
Bezsenność to zmora wielu ludzi. Kładziesz się po męczącym i stresującym dniu do łóżka, a sen nie chce nadejść. Po głowie kołaczą ci się myśli dotyczące problemów i zmartwień. Jednocześnie wiesz, ...
Niniejszy artykuł zawiera szereg najczęściej zadawanych pytań przez pacjentów dotkniętych problemem bezsenności i odpowiedzi na nie. Warto zaznajomić się z nimi i zadać je swojemu lekarzowi przy ...
W zależności od przyczyn bezsenności, terapię dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta. Największe szanse na wyleczenie mają pacjenci, u których bezsenność jest spowodowana tzw. złą higieną ...
Leczenie bezsenności jest zadaniem interdyscyplinarnym, to znaczy, że często potrzebna jest współpraca lekarzy wielu dziedzin medycyny: psychiatrów, neurologów, kardiologów, pulmonologów; a także ...
Istnieje wiele przyczyn bezsenności. Schorzenie to może być następstwem silnego stresu, depresji lub innych chorób.
Bezsenność należy leczyć, ważne jest zatem poznanie jej przyczyn. W celach diagnostycznych lekarz może zlecić szereg mniej lub bardziej skomplikowanych badań, aby móc skierować pacjenta do ...
Bezsenność definiujemy jako problemy z zaśnięciem lub utrzymaniem snu, podczas więcej niż trzech nocy w ciągu tygodnia przez okres dłuższy niż jeden miesiąc. Zaburzenia snu muszą przy tym ...
Bezsenność jest chorobą, która dotyka miliony ludzi na świecie i stanowi ogromny problem zarówno dla nas samych, jak i dla innych wokół nas. A co o bezsenności mówią książki? Według definicji z ...
Zaburzenia rytmu okołodobowego często są mylone przez pacjentów z bezsennością . Tymczasem w Europie zaczyna się używać terminu „ jet lag syndrome” nie tylko w kontekście jego pierwotnego ...
Procesy związane z regulacją snu to proces homeostatyczny, okołodobowy i wewnątrzdobowy. Zgodnie z pierwszym potrzeba snu narasta w czasie czuwania i spada w czasie snu. Jeśli sen nie nastąpi we ...
Leki ziołowe, mimo postępu medycyny, nie tracą na popularności i przychylności pacjentów w stosunku do nich, głównie z powodu łatwego dostępu do nich. Ciągle łatwiej jest poprosić w aptece o ...
Znamienna częstość występowania bezsenności oraz dolegliwości sercowo-naczyniowych ( nadciśnienie tętnicze , choroba niedokrwienna serca , zawał serca ) wśród ludzi dorosłych, skłania do oceny ich ...
Bezsenność stała się obecnie jednym z najpoważniejszych problemów zdrowia publicznego. Wynika to z rozpowszechnienia czynników zakłócających sen, takich jak stres , zwiększające się wymagania w ...
Skutki bezsenności występują z różną intensywnością i dotyczyć mogą wielu dziedzin codziennego życia. Przeprowadzono wiele badań z udziałem ochotników, którzy zgodzili się, by pozbawiono ich ...
Podstawową terapią leczenia bezsenności jest przestrzeganie zasad higieny snu . Jest to grupa prostych technik, jakie każdy człowiek może stosować w celu poprawy jakości swojego snu oraz ...
W każdym przypadku leczenie bezsenności musi mieć charakter tylko działania doraźnego, krótkotrwałego i wspomagającego. Gdy bezsenność jest tylko jednym z objawów szerszego zespołu zaburzeń (np. w ...
Konsultanci działu Zdrowie
farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.
lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu
lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku
