Wady wzroku

Wady wzroku to wady budowy układu optycznego oka. W zdrowym oku promienie światła załamują się w rogówce i soczewce i skupiają na siatkówce, na której powstaje obraz. Jeśli wszystkie elementy oka są prawidłowe, tak samo jak stosunek między długością oka a siłą łamiącą jego układu optycznego, to takie oko nazywa się okiem miarowym. Wady wzroku powstają bez względu na wiek. Dotyczą dzieci, młodzieży oraz dorosłych i starszych ludzi.

Rodzaje wad wzroku

Prawidłowe oko człowieka zbudowane jest w ten sposób, że na siatkówce otrzymywany jest ostry obraz obserwowanego przedmiotu. Jest to możliwe dzięki takiej budowie oka, która zapewnia skupianie wszystkich promieni świetlnych wpadających do oka w jego ognisku. Jeśli zaś budowa ta nie jest prawidłowa, to wyróżniamy następujące wady wzroku:

  • Oko nadwzroczne, inaczej nadwzroczność, dalekowzroczność – powstaje wtedy, gdy oko ma zbyt krótki wymiar przednio-tylny lub za słaby układ łamiący. To znaczy, że widziany obraz nie układa się na siatkówce, tylko poza nią i człowiek widzi niewyraźnie. By wyrównać wadę, stosuje się szkła okularowe skupiające.
  • Oko krótkowzroczne jest wtedy, gdy wymiary przednio-tylne oka są zbyt duże lub siła łamiąca układu optycznego zbyt wielka, a co za tym idzie – obraz powstaje przed siatkówką i przedmioty widziane w oddali nie są wyraźne. By widzieć coś dobrze, trzeba przybliżyć przedmiot do oczu. Wadę regulują szkła rozpraszające światło ze znakiem –.
  • Astygmatyzm oka występuje u osób, u których krzywizna rogówki jest różna i promienie świetlne nie załamują się jednakowo. Obraz jest wtedy niewyraźny. Niezborność łączy się zwykle z nadwzrocznością lub krótkowzrocznością.
  • Daltonizm polegający na złym rozpoznawaniu barwy zielonej i czerwonej. Wada ta może być wrodzona lub nabyta.
  • Starczowzroczność to postępujący ubytek zdolności oka do zmiany swojej mocy. Starczowzroczność to proces naturalnego starzenia sie oka i dotyczy wszystkich ludzi, niezależnie czy mieli wcześniej wadę wzroku, czy nie.

Przyczyny i objawy wad wzroku

Ogólnie przyczyną wad wzroku jest niedbanie o swój narząd wzroku, a mianowicie zbyt długie, częste siedzenie przed telewizorem czy komputerem, a także dziedziczenie. Natomiast przyczyną astygmatyzmu jest nieregularnie ukształtowana rogówka, która powoduje, że obrazy świetlne ogniskowane są w dwóch lub w większej ilości oddzielnych miejscach oka, dając zniekształcenie obrazu.

Astygmatyzm może powstawać za sprawą wielu czynników, które oddziałują na rogówkę i soczewkę oka. Pogłębieniu wady sprzyja wiek i zachodzące wraz z nim zmiany w strukturze oka.

 

W astygmatyzmie, głównym objawem choroby jest dyskomfort widzenia przy mniejszej wadzie do znacznego zmniejszenia ostrości wzroku, a także zniekształcania obrazu podobnego jak „w krzywym lustrze”. Astygmatyzm zniekształca lub zamazuje widzenie zarówno obiektów znajdujących się blisko, jak i daleko. Wada ta może również powodować częste bóle głowy, pieczenie i przemęczenie oczu. Jeśli zaś chodzi o presbiopię, zaczyna się ona już około 10 roku życia, lecz większość ludzi nie zauważa tego zjawiska przed upływem 40 roku życia. Osoby posiadające taką wadę widzą wyraźnie z bliska, natomiast odległe przedmioty są zamazane, ponieważ oko jest zbyt długie i obraz jest ogniskowany przed siatkówką zamiast na niej. Krótkowidz, aby dobrze zobaczyć przedmiot, przysuwa przedmiot bliżej oczu i nie potrzebuje szkieł korekcyjnych, natomiast patrząc daleko, widzi nieostro i w przeciwieństwie do dalekowidza oko nie może tego wyrównać akomodacją.

Zapobieganie i leczenie wad wzroku

Korygowanie wad wzroku odbywa się dzięki odpowiednio dobranym szkłom okularowych. Wskazuje je okulista, ustala również odległość źrenic, ponieważ linia patrzenia musi przechodzić przez oś optyczną szkła okularowego. Można też zastosować szkła kontaktowe, jednak ich tolerancja jest różna. Mogą one wywoływać podrażnienie oka. Aby korzystać z soczewek, trzeba nauczyć się, jak prawidłowo zakładać soczewki, zdejmować je i prawidłowo przechowywać. Wady wzroku można leczyć również operacyjnie na rogówce, za pomocą lasera. Stosowane są 2 metody laserowej korekcji wad wzroku – metoda LASIK i LASEK. Obciążone są one pewnymi skutkami ubocznymi oraz istnieją pewne przeciwwskazania do ich wykonania.

Przypisy
Kański J.J. Okulistyka kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-120-4
Kański J.J. Diagnostyka kliniczna w okulistyce, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60290-84-2
Bolton A., Kański J.J. Ilustrowane wykłady z okulistyki, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2004, ISBN 83-89009-03-X

Artykuły Wady wzroku

Szkła do okularów wykonane są z różnym materiałów oraz różne mają kształty. Wszystko zależy od tego, jaka jest wada wzroku oraz w jakim celu będę one używane.

Wada wzroku jaką jest astygmatyzm jest znacznie trudniejsza do skorygowania niż inne okulistyczne przypadłości.<br />
<br />
O pojawieniu się takiej nieprawidłowości świadczy zmieniony kształt rogówki, który jest w tym przypadku bardziej elipsoidalny (u zdrowej osoby jest on idealnie kulisty). Takie zjawisko powoduje, że obraz rzutowany na siatkówkę nie będzie rzutowany równomiernie i w niektórych kierunkach będzie on rozmyty. Do tego astygmatyk będzie np. widział obraz nieostro w pewnych obszarach pola widzenia.<br />
<br />
Choroba taka najczęściej dotyka osoby z nadwzrocznością lub krótkowzrocznością. Jeśli zaś chodzi o metody korygowania takiej nieprawidłowości widzenia to używa się specjalnych szkieł korygujących lub soczewek kontaktowych, tzw. cylindrycznych. Może jednak zdarzyć się taka sytuacja, że pacjent po otrzymaniu takich okularów będzie miał wrażenie, że są one dla niego zbyt mocne. Co zrobić w takiej sytuacji? Czy warto je wymienić?<br />
<br />
Na postawione wyżej pytanie postara się odpowiedzieć nasz ekspert - dr Anna Otto, okulista.

Środowisko a oczy – mają ze sobą bezpośrednie powiązanie. Promieniowanie słoneczne, temperatura, woda, pyły, komputer, środki chemiczne – to wszystko wpływa na nasz wzrok.

Zadaniem chirurgii wad wzroku jest zapewnienie takiego stanu wzroku, by pacjent mógł obyć się bez okularów i soczewek kontaktowych. Laserowa korekcja wad wzroku jest uznawana za najbezpieczniejszą ...

<p>
	Noszenie okularów lub soczewek może być uciążliwe. Dlatego też nie dziwi fakt, iż wiele osób decyduje się na laserowa korekcję wzroku.<br />
	<br />
	Jeśli chodzi i metody wykonywania tego zabiegu to najczęściej wymienia się:<br />
	<br />
	Lasik – inaczej mówiąc jest to laser w miejscu keratomilozy, który pomaga odzyskać ostrość widzenia. Ta technika korekcji wzroku stosuje się w przypadku krótkowzroczności do -13,0 dioptrii, nadwzroczności do +4,0 dioptrii oraz astygmatyzmu do 6,0 dioptrii.<br />
	PRK – to metoda stosowana w celu poprawy wzroku w przypadku krótkowzroczności od -1,0 do -8,0 dioptrii, niewielkiego stopnia nadwzroczności oraz astygmatyzmu do 2,5 dioptrii. Inna nazwa tego zabiegu to&nbsp; fotokeratektomia refrakcyjna.<br />
	Lasek – jest modyfikacją powyższej metody. To laser w miejscu keratomilozy nabłonkowej.<br />
	<br />
	W czasie wymienionych zabiegów laser działa na głębsze warstwy rogówki modelując jej kształt i zmieniając jej moc optyczną. Procesowi gojenia się pomaga założenie opatrunkowej soczewki kontaktowej. Taki zabieg zmniejsza dolegliwości bólowe.<br />
	<br />
	O wskazaniach i przeciwwskazaniach mówi prof. dr hab. Jerzy Szaflik, okulista.<br />
	&nbsp;</p>

Komputer jest niezbędnym urządzeniem w dzisiejszych czasach – do pracy czy komunikacji z innymi. Używany w nadmiarze może mieć jednak negatywne skutki dla naszych oczu. Choroby oczu to uciążliwe ...

Oko ulega schorzeniom nie tylko typowym dla siebie, ale również ogólnorozwojowym. Choroby oczu bardzo często towarzyszą chorobom autoimmunologicznym. Często są ich pierwszym objawem. ...

Jaką rolę pełnią powieki? Otóż ich ruch pozwala rozprowadzać film łzowy po rogówce, a tym samym bierze pośrednio udział w jej odżywianiu, nawilżaniu i oczyszczaniu. Do tego ten fałd skórny pełni rolę okrywającą i zabezpieczającą oko przed urazami i zanieczyszczeniami pochodzącymi ze środowiska.<br />
<br />
Jeśli chodzi o jej budowę to wyróżnia się takie tkanki jak: skóra, mięsień okrężny oka, tarczka i spojówka. Punkty łzowe (górny i dolny), stanowiące początek kanalików łzowych są umiejscowione w pobliżu kąta przyśrodkowego (od strony nosa) obu powiek, na ich tylnej krawędzi.&nbsp; Do tego do mieszków znajdujących się na górnej i dolnej powiece rzęs (których jest ok. 100-150) uchodzą gruczoły łojowe Zeissa i gruczoły rzęskowe (potowe) Molla.<br />
<br />
Tarczki, zbudowane ze zbitej tkanki łącznej i wygięte odpowiednio do krzywizny gałki ocznej pełnią w powiece rolę rusztowania. To właśnie w nich znajdują się gruczoły tarczkowe Meiboma z ujściem przy tylnej krawędzi powieki.<br />
<br />
Na czym polega zapalenie brzegów powiek? Na ten temat odpowie&nbsp; dr Agnieszka Kudasiewicz-Kardaszewska, okulista.

Higiena oczu powinna być stosowana na co dzień. Dbanie o narząd wzroku jest niezwykle ważne, gdyż na co dzień oko narażone jest na wiele czynników ze środowiska zewnętrznego, a to w konsekwencji ...

Przed zakażeniem chroni nas film łzowy. Jest on warstwą ochronną powierzchni oka zabezpieczającą przed drażniącym działaniem brudu, kurzu i innych cząsteczek unoszących się w powietrzu. Do tego wykazuje właściwości bakteriostatyczne. Jakie są inne jego funkcje?<br />
<br />
Do wyżej wymienionych należy dodać także fakt, iż film łzowy tworzy środowisko potrzebne dla prawidłowego rozwoju komórek nabłonka. Zapewnia zatem komfort oka oczyszczają powierzchnię rogówki i spojówki, a także dbając o to, aby zwilżać powieki. Do tego ta warstwa ochronna pełni także funkcję optyczną. Kształtuje oraz zachowuje ona bowiem gładką powierzchnię rogówki w celu zapewnienia wyraźnego widzenia<br />
<br />
Dolegliwość jaką jest zespół suchego oka pojawia się wtedy, gdy zachodzi niedostateczne wydzielanie łez lub nadmierne parowanie filmu łzowego. Rezultatem takiego zjawiska jest to, że w takiej sytuacji dochodzi do złuszczania się nabłonka gałki ocznej, co upośledza jego ochronną funkcję w obrębie rogówki i spojówek. Słowem oko jest narażone na rozwój zakażeń i atak zanieczyszczeń.<br />
<br />
Co robić w takiej sytuacji? Radzi dr Anna Otto, okulista.

Nikogo chyba nie trzeba przekonywać, jak bardzo ważnym narządem są oczy i jak negatywnie wpływa na życie ich nieprawidłowe funkcjonowanie. Jeśli zauważymy u siebie zaburzenia ostrości wzroku lub ...

Zaćma jest chorobą, która bardzo często utożsamiana jest ze schorzeniem, które dotyka ludzi w starszym wieku. Ryzyko posiadania tej wady wzroku zwiększa się po 70 roku życia i polega na zmętnieniu koloru soczewki, która wpływa na ostrość wzroku. Czy jednak na tą przypadłość mogą cierpieć jedynie osoby w podeszłym wieku? Czy choroba może dotyczyć także ludzi młodych?<br />
<br />
Kiedy schorzenie to występuje jako skutek ubocznych innych chorób nazywane jest zaćmą następową. Często prowadzi do niej cukrzyca (zaćma cukrzycowa), tężyczka (zaćma tężyczkowa) czy galaktozemia (zaćma galaktazowa). Ponadto ta choroba wzroku może być następstwem długiego stosowania sterydów.<br />
Takie rodzaje tej dolegliwości jak zaćma hutnicza, elektryczna czy popromienna to schorzenia będące wynikiem urazów tępych lub penetrujących gałkę oczną. Istnieje także pojęcie zaćma powikłana, czyli choroba będąca rezultatem powikłań innych stanów przewlekłych np. retinopatii barwnikowej czy jaskry.<br />
<br />
O innych czynnikach ryzyka mówi prof. dr hab.n. med. Roman Goś.

Jak dobrać soczewki kontaktowe? To częste pytanie, które zadają sobie osoby chcące zamienić okulary na soczewki. Duża część osób nosząca soczewki ma zwiększoną samoocenę i lepsze samopoczucie na ...

Alternatywą dla okularów są soczewki. Jeśli chodzi o wybór tych najwłaściwszych należy poradzić się okulisty. Można je podzielić na 3 główne typy.<br />
<br />
Soczewki lecznicze (terapeutyczne) – są nośnikami leków lub pełnią rolę opatrunków np. przy urazach rogówki. Do korekcji wzroku służą soczewki twarde.<br />
<br />
Soczewki korekcyjne – są środkiem stosowanym do redukcji wad wzroku, zarówno tych wrodzonych jak i nabytych. Można je wybrać w zależności od czasu. Dostępne na rynku są więc te jednodniowe, tygodniowe, dwutygodniowe, miesięczne, trzymiesięczne lub nawet roczne. Mało tego, pojawiają się także coraz częściej soczewki przystosowane do ciągłego noszenia. W grupie tej można także wyróżnić kilka podtypów. Są więc soczewki sferyczne do korekcji dalekowzroczności lub krótkowzroczności, toryczne pomocne przy korekcji astygmatyzmu oraz progresywne do naprawy wady presbiopii (starowzroczności).<br />
<br />
Soczewki kosmetyczne – służą do zmiany koloru tęczówki oka lub kamuflażu zaćmy czy korekcji wielkości źrenicy.<br />
<br />
Na filmie można zobaczyć jak należy korzystać z soczewek.

Wady wzroku u niemowląt w pierwszych miesiącach życia dziecka trudno jest rozpoznać. Jednak kiedy dziecko po ukończeniu pół roku mruży oczy, nie reaguje na światło i ciemność, można się już martwić.

Karmienie piersią tworzy między matką a dzidziusiem mocną więź. Odstawienie dziecka od piersi musi odbyć się w sposób naturalny – jeżeli maluchowi sprawia to przyjemność, nie ma powodu, aby śpieszyć się z tą decyzją.

Procedura LASIK wykorzystuje wysoce wyspecjalizowany laser przeznaczony do leczenia wad refrakcji, poprawy wzroku i ograniczenia lub wyeliminowania potrzeby korzystania z soczewek lub okularów. ...

Operacja metodą LASIK może leczyć astygmatyzm, krótkowzroczność i dalekowzroczność.

Laserowa korekcja wad wzroku metodą LASEK to najnowocześniejsza metoda operacyjna, która łączy zalety starszych metod – LASIK i PRK. Wykorzystuje się ją do leczenia astygmatyzmu , ...

Osoby przed 40. rokiem życia przynajmniej raz na 2 - 3 lata powinny być przebadane przez okulistę. Osoby starsze, nawet jeśli nie odczuwają żadnych dolegliwości ze strony narządu wzroku, raz na ...

Na zdjęciu widoczny przyrząd do badania ciśnienia oka.

Dieta dla oczu – czy ma znaczenie? Nasze oczy są nam niezbędne do codziennego funkcjonowania, jednak nie dbamy o nie. Przebywamy w zadymionych niewietrzonych pomieszczeniach, godzinami ...

O oczy należy dbać tak jak o każdą inną część ciała - na ich sprawność ma także duży wpływ to, co jemy.

Badanie ostrości wzroku wykonuje się zwykle rutynowo podczas badania oczu , przy retinopatii cukrzycowej , aby określić ewentualną konieczność noszenia okularów lub szkieł kontaktowych, po urazie ...

Najczęściej spotykane wady wzroku to dalekowzroczność, krótkowzroczność i astygmatyzm. Powodują niezdolność oka do tworzenia prawidłowego obrazu na plamce żółtej lub środkowej części siatkówki.<br />
<br />
Krótkowzroczność to wada wzroku, która dotyka znaczną część współczesnej populacji. Polega na tym, że obraz, który jest ogniskowany na powierzchni siatkówki, u osoby krótkowzrocznej pojawia się przed jej powierzchnią. Krótkowidz zauważa przedmioty znajdujące się blisko, zaś te w oddali nie widzi dokładnie, dlatego mruży oczy, aby zwiększyć ostrość widzenia.<br />
<br />
Nadwzroczność to kolejna wada wzroku związana z ostrością widzenia. Choroba wynika zazwyczaj ze zbyt krótkiej gałki ocznej w stosunku do jej siły skupiającej lub niewystarczającej siły skupiającej układu&nbsp; widzenia.&nbsp; Dalekowidz zauważa obrazy znajdujące się w oddali, natomiast ma zamazany obraz w przypadku patrzenia bardzo blisko. Oczy szybko męczą się przy czytaniu, może pojawić się ból głowy i podrażnienia spojówki. Jakie są sposoby badania powyższych wad wzroku?

Refrakcyjna operacja laserowa oczu to inaczej LASIK (Laser-Assisted in situ Keratomileusis). Umożliwia ona usunięcie wady wzroku i odstawienie okularów korekcyjnych czy szkieł kontaktowych. ...

Operacja metodą LASIK może leczyć astygmatyzm, krótkowzroczność i dalekowzroczność.

Laserowa termokeratoplastyka to operacja oczu, którą przeprowadza się, by leczyć dalekowzroczność lub astygmatyzm. W czasie zabiegu ciepło wytwarzane przez laser wykorzystywane jest do obkurczenia ...

Tatuaż rogówki to zabieg polegający na tatuowaniu rogówki ludzkiego oka. Tatuaż na oku wykonuje się w celu poprawy wyglądu i wzroku. Dostępnych jest wiele metod tatuowania. Barwienie rogówki ...

Fotokeratektomia refrakcyjna (PRK) to laserowa operacja oczu wykorzystywana do leczenia łagodnej i umiarkowanej krótkowzroczności , dalekowzroczności i/lub astygmatyzmu . Na odpowiednie widzenie ...

Keraktektomia to zabieg mający na celu usunięcie warstwy rogówki.&nbsp;

Witrektomia mechaniczna polega na usunięciu ciała szklistego z wnętrza gałki ocznej. Witrektomię stosuje się przede wszystkim w celu stabilizacji i poprawy funkcji siatkówki. Ponadto wykonuje się ...

Noworodek dystroficzny w ocenie skalą APGAR dostaje zwykle minimalną ilość punktów za reakcje na bodźce i za napięcie mięśniowe. Dystrofie mięśniowe należą do chorób dziedzicznych.

Pytania do eksperta

Czy wylew do oka można leczyć?

Witam, mam pytanie odnośnie mojej babci - ma ona 83 lata. Przeszła już dwa udary, z czego ma niedowład lewej strony. Choruje na cukrzycę, ale insuliny nie bierze tylko tabletki. Ma też miażdżycę i choruje na serce. Od jakiegoś czasu miała czerwone oczy (pół roku temu zmarł jej syn i każdy twierdził, że to od płaczu te oczy). Mówi, że ma plamkę na środku oka i na wprost nie widzi tylko kątami ...
Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Wada wzroku: co w moim przypadku konkretnie znaczy?

Odpowiada: lek. med. Łukasz Galus

Plusowe soczewki kontaktowe

Odpowiada: lek. med. Marta Szymańska-Świderska

Które soczewki powinnam wybrać?

Odpowiada: lek. med. Magdalena Kowalska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »