Ze względu na swoje właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne, sok z cierpkich wiśni stał się obiektem licznych badań klinicznych dotyczących zdrowia układu krążenia, regeneracji mięśniowej i regulacji snu.
Antocyjany i melatonina
Cierpkie wiśnie zawierają wysokie stężenie antocyjanów (głównie cyjanidyno-3-glukozyd i cyjanidyno-3-rutynozyd) o silnym potencjale antyoksydacyjnym. W badaniach klinicznych (m.in. u osób starszych oraz z nadciśnieniem utajonym) regularna konsumpcja soku powodowała istotny spadek ciśnienia skurczowego krwi (SBP) oraz obniżenie poziomu cholesterolu całkowitego i frakcji LDL. Wiśnie są jednym z niewielu naturalnych źródeł melatoniny (wspierającej jakość snu) oraz pomagają obniżać poziom kwasu moczowego we krwi (istotne przy dnie moczanowej).
WIDEOHipercholesterolemia. Historia Katarzyny
Mimo braku dodatku cukru rafinowanego, sok zawiera naturalne cukry proste (fruktozę i glukozę), co sprawia, że nie powinno się spożywać zbyt dużych porcji tych owoców na raz.
Jak cierpka wiśnia działa na serce i naczynia?
Mechanizm działania soku z wiśni opiera się na mierzalnych procesach biochemicznych. Polifenole wiśniowe wspomagają produkcję tlenku azotu (NO) w ścianach naczyń krwionośnych. Tlenek azotu rozkurcza naczynia, co prowadzi do spadku oporu obwodowego i w konsekwencji – obniżenia ciśnienia tętniczego.
Z kolei antocyjany wykazują zdolność neutralizowania wolnych rodników. Chronią cząsteczki cholesterolu LDL przed utlenianiem (ox-LDL), a to właśnie utleniona forma LDL stanowi bezpośredni element budujący blaszkę miażdżycową.
Zawarte w wiśniach związki czynne hamują aktywność cyklooksygenazy (COX-1 i COX-2), działając zbliżenie do łagodnych, naturalnych leków przeciwzapalnych.
Co dokładnie mówią badania naukowe?
W częstokroć cytowanym badaniu opublikowanym w Food & Function poddano analizie grupę seniorów (65–80 lat), którzy przez 12 tygodni wypijali codziennie sok z cierpkiej wiśni (Montmorency).
Odnotowano statystycznie istotne obniżenie ciśnienia skurczowego oraz spadki wskaźników LDL i cholesterolu całkowitego. Wykazano również podwyższenie aktywności enzymów naprawczych DNA i spadek wskaźników stanu zapalnego.
Badacze zwracają uwagę, że wiśnie mogą nieznacznie wpływać na poziom glukozy na czczo lub trójglicerydów u osób bez kontroli dietetycznej. Sok z tych owoców nie zastąpi terapii farmakologicznej w uregulowanym nadciśnieniu czy zaawansowanej hipercholesterolemii, ale może stanowić leczenie wspomagające (adjuwantowe).
Zasady bezpiecznego stosowania i dawkowania
Sok z cierpkiej wiśni jest wartościowym uzupełnieniem diety, jednak wymaga zachowania kilku zasad. Należy szukać wyłącznie produktów oznaczonych jako Sok 100 proc. z cierpkiej/kwaśnej wiśni (Tart Cherry / Montmorency), tłoczonych na zimno lub z zagęszczonego soku, ale bez dodatku cukru, syropów czy substancji słodzących. Unikaj "napojów" i "nektarów".
Zalecana dawka prozdrowotna wynosi ok. 120–150 ml (pół szklanki) dziennie lub 30 ml skoncentrowanego soku rozcieńczonego w wodzie.
Osoby z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej (insulinooporność, cukrzyca typu 2) powinny pić sok wyłącznie w trakcie zbilansowanego posiłku (zawierającego białko i tłuszcze), co zapobiega gwałtownym wyrzutom glukozy. Pity na 1–2 godziny przed snem może ułatwiać zasypianie ze względu na zawartość melatoniny.
Ze względu na wysoką zawartość potasu oraz flawonoidów mogących wpływać na krzepnięcie krwi, osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe (np. warfarynę), leki moczopędne oszczędzające potas lub cierpiące na ciężką niewydolność nerek powinny skonsultować stałe spożywanie soku ze swoim lekarzem prowadzącym.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.