Przejdź na WP

Dyskopatia - przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie, profilaktyka

Dyskopatia to schorzenie krążka międzykręgowego, polegające na uwypukleniu jego jądra. Jest to początkowy stan choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Najpierw bolą plecy w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Potem ból promieniuje do bioder, kolan czy stóp. Z powodu drętwienia i napięcia mięśni ten odcinek kręgosłupa sztywnieje. W czasie dyskopatii pojawiają się zaburzenia czucia w różnych kończynach, w końcu może dojść do tzw. „opadnięcia stopy”. Dyskopatię można leczyć, ale jak zwykle lepiej jej zapobiegać.

Zobacz film: "Bóle kręgosłupa"

spis treści

1. Dyskopatia - charakterystyka

Dyskopatia jest przewlekłą chorobą kręgosłupa. Choroba ta stanowi pierwszy etap choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Kręgi i krążki międzykręgowe, tzw. dyski, składają się na nasz kręgosłup.

Zwykle dotyka osoby z przedziału wiekowego 30-50 lat.

Kręgi są twarde, dyski zaś miękkie. Dyski pełnią funkcję amortyzatora. Obie składowe kręgosłupa mogą z czasem ulegać zmianom zwyrodnieniowym, uciskając na korzenie nerwów rdzeniowych, rdzeń kręgowy czy na inne struktury kanału rdzeniowego, w wyniku czego pojawia się ból.

Dyskopatia to także nazywana potocznie przepuklina kręgosłupa, a dokładniej jądra miażdżystego tarczy międzykręgowej kręgosłupa.

Wielkość i kształt dysków zmienia się zależnie od odcinka kręgosłupa. Ich wysokość wzrasta ku dołowi, największa jest w odcinku lędźwiowym. Kiedy, najczęściej z racji wieku, bądź pod wpływem przeciążeń, którym poddawany jest kręgosłup dochodzi do zwyrodnienia lub przemieszczenia jądra miażdżystego, mamy do czynienia z dyskopatią.

Jądro to, uciskając na pierścień, powoduje przykre dolegliwości bólowe, niedowłady, zaburzenia czucia, lub czasem nawet zanik mięśni.

Dyskopatia lędzwiowa prowadzi do występowania bardzo silnego zespołu bólowego, któremu towarzyszyć mogą zaburzenia fukcji pęcherza moczowego i niedowład stopy.

Dyskopatia szyjna prowadzi do drętwienia rak, zawrotów głowy, silnego zespołu bólowego kończyn. Ponadto mogą występować zaburzenia równowagi i ograniczenia ruchomości kręgosłupa szyjnego.

W poważniejszych przypadkach dyskopatia szyjna może prowadzić do wystąpienia niedowładu kończyn. Znacznie uszkodzony krążek może wywierać nacisk na korzeń nerwowy, co powoduje sile bóle - tzw. rwę kulszową.

Najlepszym rozwiązaniem w początkowym stadium dyskopatii są ćwiczenia i rehabilitacja
Najlepszym rozwiązaniem w początkowym stadium dyskopatii są ćwiczenia i rehabilitacja (123rf)

2. Dyskopatia - przyczyny

Wśród przyczyn dyskopatii wymieniane są głównie znaczne obciążenia kręgosłupa, powiązane zwykle z ciężką pracą fizyczną i nieumiejętnym dźwiganiem, podnoszeniem i przenoszeniem ponad dziesięciokilogramowych ciężarów.

Do wystąpienia tej choroby przyczynia się również otyłość, brak ruchu, niehigieniczny tryb życia i wibracje, na które jesteśmy narażeni w czasie długotrwałej jazdy samochodem. Dyskopatia może być również konsekwencją kontuzji lub urazu.

Jak już wcześniej wspomniano, choroba ta dotyka najczęściej pacjentów między 30. a 50. rokiem życia. Na jej wystąpienie szczególnie narażeni są chorzy na osteoporozę, a także osoby żyjące w przewlekłym stresie. Stres ten powoduje trwałe wzmożone napięcie mięśniowe.

Istotne są również skłonności wrodzone, stąd też podczas diagnozowania dyskopatii coraz częściej zwraca się uwagę na rodzinną historię chorób. Badania wykazały, że palacze tytoniu częściej zapadają na dyskopatię, w przeciwieństwie do osób niepalących.

Sygnałem, który powinien nas zaniepokoić, są dolegliwości bólowe kręgosłupa, uniemożliwiające codzienną aktywność fizyczną, oraz promieniujące do kończyny dolnej bóle.

Powinny nas również zaniepokoić zaburzenia czucia powierzchownego w obrębie nogi, lub osłabienie siły mięśniowej w jej obrębie.

Może się to objawiać np. brakiem możliwości oderwania pięty od podłoża w czasie chodzenia na palcach stóp.

3. Dyskopatia - objawy

Dyskopatia najczęściej obejmuje odcinek lędźwiowy i szyjny kręgosłupa, rzadziej piersiowy. Dyskopatia lędźwiowa objawia się najpierw bólem w odcinku lędźwiowo-krzyżowym, po czym ból zaczyna promieniować do kończyn dolnych.

Pojawiają się parestezje i drętwienia oraz wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych. Wszystkie te objawy dyskopatii nie tylko powodują nasz dyskomfort z powodu bólu, ale przede wszystkim ograniczają ruchomość odcinka lędźwiowego. Do innych objawów dyskopatii należą deficyty neurologiczne:

  • zaburzenia czucia w kończynach dolnych,
  • osłabienie mięśni stopy i podudzia,
  • niedowłady nerwów kończyny dolnej.

Z powodu dyskopatii dochodzi również do zaburzeń zwieraczy pęcherza moczowego i/lub odbytu. W niektórych przypadkach odnotowano także zaburzenia potencji i libido.

Te objawy dyskopatii mogą narastać powoli lub gwałtownie i szybko, jak dzieje się w przypadku wypadnięcia jądra miażdżystego do kanału kręgowego i uciskania korzeni nerwowych.

ROZWIĄŻ TEST

ROZWIĄŻ TEST

Od pewnego czasu odczuwasz bóle kręgosłupa? To może być dyskopatia. Rozwiąż nasz test i oceń swój stan zdrowia.

4. Dyskopatia a inne schorzenia

Objawy, które towarzyszą dyskopatii, nie dają jednoznacznego obrazu choroby. Z jednej strony znajdują się chorzy, którzy nie są świadomi, bo w ich przypadku choroba nie daje żadnych objawów.

O chorobie dowiadują się dopiero, gdy np. w wyniku doznanego urazu zostaną poddani badaniom diagnostycznym.

Z drugiej strony, istnieje szereg chorób, które dają objawy niezwykle podobne do objawów dyskopatii. Bardzo ważne jest zatem interdyscyplinarne, dokładne, kliniczne zbadanie pacjenta (biomechanicznie, ruchomo, ortopedycznie i magnetycznie).

Badania te niekiedy powinny zostać uzupełnione badaniami obrazowymi (jak rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa czy rtg).

Zdarzają się przypadki nietypowych objawów, towarzyszących rzekomej dyskopatii. W takich sytuacjach diagnostyka się komplikuje. Wtedy wyjaśnienie, z czym mamy do czynienia wymaga więcej czasu.

Jest to jednak konieczne, prawidłowe postawienie diagnozy jest kluczowym elementem efektywnego leczenia.

4.1. Dyskopatia lędźwiowa a rwa kulszowa

Miejscem, w którym najczęściej występują dolegliwości bólowe jest odcinek lędźwiowo-krzyżowy kręgosłupa. 5 kręg lędźwiowy jest stosunkowo najbardziej obciążony podczas wykonywania różnych czynności.

Dyskopatia w tym odcinku jest często przyczyną powstania rwy kulszowej. Nerwy kulszowe to najdłuższe nerwy w organizmie. Ich początek ma miejsce w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, następnie biegną przez pośladek przez długość tylnej części nóg, kończąc się na podeszwie stopy.

Ucisk na którykolwiek część nerwów kulszowym może sprawia rwący ból, nie tylko w krzyżu, ale również u nogi i w głębi pośladka.

Oprócz dyskopatii rwa kulszowa może mieć swoje źródło w nadmiernym wysiłku, nagłym oziębieniem czy też dźwignięciem znacznego ciężaru.

5. Dyskopatia - diagnostyka i leczenie

W celu zdiagnozowania dyskopatii, oprócz pojawiających się objawów i wywiadu lekarskiego, należy wykonać kilka badań specjalistycznych. Są to:

  • Rezonans magnetyczny MR – to badanie jest bardzo czułe, potrafi bowiem ujawnić nawet bardzo niewielkie zmiany w krążkach międzykręgowych. Jakość także idzie z ceną, dlatego też badanie to jest droższe od pozostałych.
  • Tomografia komputerowa TK – w sposób istotny powoduje uwidocznienie struktur kostnych, dostarczając specjaliście wiele przydatnych informacji na temat stanu kości, które są niezbędne do dalszego leczenia.
  • Badanie radiologiczne RTG – stosowane jako badanie pomocnicze. Umożliwia dostrzeżenie niektórych cech pośrednich, mogących wskazywać na dyskopatię.
  • Badanie przedmiotowe chorego – badanie to pomaga ustalić przyczyny dyskopatii i podjąć decyzję o poziomie leczenia zabiegowego.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Lepiej zapobiegać niż leczyć – powiedzenie stare, jednak cały czas aktualne. Jeśli zaś o zapobieganiu dyskopatii nie było mowy, należy przystąpić do etapu drugiego. Leczenie dyskopatii zaczyna się od odpowiednich ćwiczeń na kręgosłup oraz rehabilitacji.

Wprowadza się także leczenie farmakologiczne objawowe dyskopatii. W niektórych przypadkach, gdy takie leczenie dyskopatii nie skutkuje, wykonuje się mało inwazyjne techniki dekompresji laserowej lub termicznej oraz termonukleoplastykę (zabiegi naprawcze).

W przypadku, gdy powstaje przepuklina jądra miażdżystego lub utworzył się wolny fragment pod więzadłem albo w kanale kręgowym, konieczne jest przeprowadzenie endoskopowej operacji.

5.1. Dyskopatia - usunięcie krążka międzykręgowego

Jeśli zajdzie taka potrzeba jest wykonywana operacja usunięcia krążka międzykręgowego, inaczej nazwana discektomią. Możliwa jest do wykonania na kilka różnych sposobów.

Najkorzystniejsze wyniki uzyskiwane są przy przeprowadzeniu mikrodiscektomii, która polega na usunięciu krążka z niewielkiego cięcia, przy pomocy mikroskopu.

Dzięki tej metodzie rana jest zminimalizowana, mikroskop zaś umożliwia dokładną precyzję i wizualizację. Zabieg ten jest wykonywany w większości znanych ośrodków neurochirurgicznych.

Inna możliwością jest usunięcie krążka międzykręgowego za pomocą endoskopu - w tym przypadku zabieg wygląda podobnie, z tą różnicą, że zamiast mikroskopu używany jest endoskop.

Zdarza się w przypadku zmian zwyrodnieniowych w odcinku szyjnym kręgosłupa, że konieczne jest wstawienie sztucznej protezy dysku. Gdy zmiany te mają charakter wielopoziomowy, konieczne czasem jest wykonanie stabilizacji kręgosłupa specjalnymi płytkami z metalu.

W mniej zaawansowanych przypadkach, gdy zabieg jest wykonywany z powodu powtarzającego się bólu, nie są jednak obserwowane zaburzenia neurologiczne, można zastosować metody minimalnie inwazyjne.

U osób, u których jeszcze nie jest obserwowana przepuklina jądra miażdżystego, możliwe jest wykonanie przezskórnej nukleoplastyki termicznej lub laserowej. Zabieg ten jest inwazyjny w bardzo niewielkim stopniu. Przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym, co znacznie zmniejsza dolegliwości bólowe.

Polega on na wprowadzeniu do krążka międzykręgowego przez skórę wenflon (podczas podania kontrastu sprawdzane jest, czy nie przechodzi on do kanału kręgowego). W kolejnym etapie przy pomocy lasera wykonywana jest ablacja, dzięki której zmniejsza się objętość krążka międzykręgowego, co jednocześnie zmniejsza jego ucisk na nerw.

Tego typu zabiegi wymagają wprawy i dużej precyzji osoby je wykonującej. Przeciwwskazaniem do tego typu zabiegu są zaburzenia krzepnięcia krwi oraz neurologiczne objawy dyskopatii.

Jednym słowem, istnieje szereg metod leczenia dyskopatii, nie w każdym przypadku niezbędna będzie operacja. Ważna jest natomiast konsultacja ze specjalistą, zajmującym się tą chorobą.

6. Dyskopatia - profilaktyka

W zakresie rozwijania się dyskopatii wiele zależy od nas samych - przede wszystkim od trybu życia, jaki prowadzimy. Aby zapobiegać rozwojowi tej choroby, powinniśmy podejmować regularną aktywność fizyczną, zrezygnować z wykonywania pracy obciążającej kręgosłup.

Warto też zadbać o zdrową dietę, raz na jakiś czas wybrać się na masaż zmniejszający napięcie mięśniowe w okolicach chorobowo zmienionych krążków.

Bardzo ważne jest, aby poprawnie wykonywać ćwiczenia pozwalające na utrzymanie efektu terapii i zapobieganie nawrotom dolegliwości, zalecone przez terapeutę. Tylko w takim przypadku utrwalone zostaną efekty, które osiągnęliśmy podczas terapii.

Wprowadzenie fizycznej aktywności do naszego życia poprawia dopływ krwi, więc również tlenu i innych składników odżywczych do każdej tkanki okołokręgosłupowej. Dzięki temu dyski są lepiej odżywione, przez mają dogodniejsze warunki do pełnienia swoich funkcji.

Nieocenioną rolę w terapii odgrywa umiejętność przybierania właściwej pozycji ciała. Powinniśmy spać na dobrze dobranym, wygodnym materacu. Bardzo ważne jest również odpowiednie nawodnienie organizmu. Aby o to prawidłowo zadbać, powinniśmy pić jak najwięcej wody mineralnej.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy