Działanie witamin

Przez wiele lat uważano, że białka i woda wystarczą do zapewnienia organizmowi procesów życiowych. Witaminy i ich rolę w przemianie materii odkryto znacznie później. Termin witaminy wprowadził polski biochemik Kazimierz Funk, który jako pierwszy wydzielił związek organiczny grupy aminowej (stąd też nazwa witaminy, od „vita” – życie, „amina” – nazwa związku organicznego grupy aminowej) i nazwał go witaminą B1. Obecnie znamy wiele witamin, które potrafimy wyizolować, ale też i syntetyzować.

Zobacz film: "Jak ograniczyć węglowodany w diecie?"

Rola witamin w organizmie

Nasz organizm nie potrafi sam wytwarzać witamin, dlatego muszą być dostarczane wraz z pożywieniem lub w formie prowitamin, które w procesie przemian metabolicznych uzyskują pełną aktywność biologiczną. Witaminy są nam niezbędne dla prawidłowego wzrostu, rozwoju oraz odpowiedniego przebiegu procesów metabolicznych organizmu. Witaminy są istotnymi czynnikami biorącymi udział w procesach utleniania i redukcji. Biorą udział również w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów, przemianach aminokwasów mających wpływ na wszystkie układy organizmu.

Mówiąc o witaminach, możemy mówić o dwóch przypadkach – kiedy jest ich zbyt wiele, wtedy mówimy o hiperwitaminozie, natomiast gdy jest ich zbyt mało, mówimy o hipowitaminozie. Niedobór witamin prowadzi do zaburzeń procesów metabolicznych i możliwości wystąpienia wielu chorób, takich jak: szkorbut, krzywica, niedowidzenie wieczorne. Brak witamin obniża także sprawność układu odpornościowego. Nadmiar witamin z kolei może powodować różne schorzenia z objawami zatrucia włącznie. Dlatego podczas codziennego ich zażywania należy pamiętać, aby nie przesadzać z ilością, ale również nie dopuścić do sytuacji, w której będzie ich za mało.

Podział witamin

Witaminy możemy podzielić na:

  • rozpuszczalne w wodzie – B1, B2, B5, B6, B12, PP, C, H, kwas foliowy,
  • rozpuszczalne w tłuszczach – A, D, E, K.

Pierwsza grupa witamin w organizmie jest gromadzona w niewielkim stopniu, dlatego powinny być dostarczane w pokarmie w odpowiedniej ilości. Witaminy rozpuszczalne w wodzie można znaleźć w takich produktach, jak:

Druga grupa witamin jest magazynowana w organizmie, dlatego możemy tolerować ich okresowy niedobór. Ich źródłem są:

  • oleje roślinne,
  • kiełki pszenicy i soi,
  • orzechy,
  • ryby morskie.

Witaminy antyoksydacyjne”, beta-karoten (prowitamina A) oraz witaminy E i C są szczególnie ważne w zachowaniu zdrowia. Ich wielką zaletą jest to, że przeciwdziałają szkodliwemu oddziaływaniu tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, mają właściwości przeciwmiażdżycowe oraz przeciwnowotworowe.

Ilość przyjmowanych witamin zależy od naszego wieku, płci i aktywności fizycznej. W Polsce normy dietetyczne są ustalane przez Instytut Żywności i Żywienia i podawane do wiadomości publicznej. Na rynku dostępne są zestawy witamin dopasowane do potrzeb, wieku, aktywności fizycznej. Możemy znaleźć zestawy uniwersalne, specjalnie skomponowane dla dzieci i młodzieży (zawierają większą ilość żelaza i wapnia), dla sportowców, dla kobiet, dla kobiet w ciąży. Złożone i wzbogacone w składniki mineralne preparaty ułatwiają korzystanie z nich, gdyż dzięki temu nie musimy zażywać wielu tabletek, ale wystarczy nam jedna. Zestaw taki wpływa również korzystnie na wchłanianie witamin i optymalne wykorzystanie ich przez organizm. Dlatego warto oprócz odpowiedniej diety sięgnąć po witaminy w kapsułkach, dzięki temu nasz organizm będzie miał zapewnioną odpowiednią ilość składników potrzebnych mu do prawidłowego funkcjonowania.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Witaminy
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Witaminy
Witaminy

Co sie stanie, kiedy przedawkujesz jod?

Co sie stanie, kiedy przedawkujesz jod?

Przedawkowanie jodu W miniony weekend w mediach społecznościowych zaczęła krążyć informacja o awarii na terenie elektrowni atomowej w Belgii. Informacja wywołała panikę wśród Polaków, którzy zaczęli kupować i i spożywać jod. Tymczasem Państwowa Agencja...

Witaminy

Co niszczy witaminy?

Co niszczy witaminy?

Są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Witaminy, bo właśnie o nich mowa, znajdują się w niemal każdym produkcie spożywczym. W jaki (...) sposób jednak przyrządzać posiłki, by nie traciły one najważniejszych składników? Ważne...

Witaminy

Wszystko o witaminach

Witaminy są bardzo ważnym i niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania składnikiem naszego organizmu. Niestety, nie są wytwarzane samoistnie, dlatego (...) choroby. Czym są witaminy? Witaminy to...

Witaminy

Witaminy i minerały w roślinach

Witaminy muszą być uzupełniane z zewnątrz. Przygotowując posiłek, oceńmy jego jakość odżywczą. Witaminy odpowiadają za układ immunologicznynaszego (...) różnych narządów. Co zrobić, by uniknąć takich komplikacji? Możną...

Witaminy

Witamina D3 - właściwości, niedobór

Terminem „witamina D" określane są związki chemiczne z grupy steroidów, wykazujące działanie przeciwkrzywiczne. Spośród nich największe znaczenie (...) dla człowieka ma witamina D3 (cholekalcyferol) i D2 (ergokalcyferol)....

Witaminy

Przeciwutleniacze - działanie, występowanie

Przeciwutleniacze - działanie, występowanie

starzenia organizmu oraz zapobiegają rozwojowi chorób określanych jako cywilizacyjne. Do przeciwutleniaczy zaliczmy witaminę A, E i C, karotenoidy (...) powinny znajdować się owoce i warzywa bogate w karotenoidy, bioflawonoidy i witaminę...

Witaminy

Witamina K - rola, niedobór i nadmiar, występowanie

Witamina K jest substancją chemiczną nazywaną także fitomenadionem, menadionen i menadiolem. Pełni wiele istotnych funkcji w organizmie, a (...) pochodzenia zwierzęcego. Jaką rolę jeszcze pełni witamina K? Witamina...

Witaminy

Rodzaje witamin

Witaminy są niezbędne do rozwoju i wzrostu tkanek oraz prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych w organizmie człowieka. Dzieli (...) awitaminozę oraz przyczynić się do pogorszenia zdrowia. Jednak nadmiar jest również szkodliwy,...

Witaminy

Witaminy rozpuszczalne w wodzie

Witaminy rozpuszczalne w wodzie muszą być dostarczane z dietą, w celu zapewnienia prawidłowego działania organizmu. Witaminy nie dostarczają energii (...) (kalorii), jednakże regulują procesy biochemiczne w komórkach....

Witaminy

Witaminy dla dzieci

Witaminy są dziecku niezbędne do prawidłowego rozwoju. Zapotrzebowanie na te składniki odżywcze jest szczególnie wysokie zwłaszcza w okresie (...) intensywnego wzrostu, gdyż organizm potrzebuje ich do prawidłowego funkcjonowania. Najważniejsze...