Gorączka trzydniowa

Gorączka trzydniowa (inaczej rumień nagły lub trzydniówka) jest ostrą chorobą wysypkową niemowląt i małych dzieci do 3 roku życia. Powodowana jest przez wirusy, głównie Herpersvirus typu 6. Wirus ten jest bardzo powszechny, o czym świadczy występowanie swoistych przeciwciał odpornościowych u 100% dzieci w wieku powyżej 4 lat (w praktyce oznacza to, że wszystkie dzieci przechodzą zakażenie tym wirusem). Zazwyczaj rozpoczyna się nagle i tak samo nagle ustępuje. Często zdarza się, że jest pierwszą chorobą gorączkową u niemowląt powyżej 6 miesiąca życia (dzieci młodsze są chronione przez przeciwciała, które otrzymały od matki w czasie trwania ciąży).

Objawy gorączki trzydniowej

Od momentu zakażenia się wirusem do wystąpienia pierwszych objawów mija zazwyczaj od ośmiu do czternastu dni. Choroba rozpoczyna się nagle od pojawienia się wysokiej gorączki sięgającej 39-40ºC, która samoistnie ustępuje po 3-4 dniach. Gorączce towarzyszyć mogą objawy ogólne, takie jak osłabienie, rozdrażnienie dziecka, choć zazwyczaj maluch ma dobre samopoczucie. Czasem pojawia się też nieżyt górnych dróg oddechowych (katar, zaczerwienienie gardła, kaszel), powiększenie węzłów chłonnych szyjnych czy biegunka.

Bardzo charakterystycznym objawem trzydniówki jest wysypka, która występuje w chwili normalizacji temperatury ciała, około 3 dnia choroby. Obejmuje głównie szyję, klatkę piersiową i brzuch dziecka, może też umiejscawiać się na pośladkach i udach. Wysypka przyjmuje postać drobnych plamek, grudek lub zaczerwienienia, ustępuje po kilku dniach, nie pozostawiając po sobie żadnych śladów czy przebarwień na skórze. Rzadkim objawem występującym u około 8% dzieci są drgawki, pojawiające się zazwyczaj w okresie narastania temperatury.

Leczenie gorączki trzydniowej

Nie istnieje niestety żaden sposób, by uchronić dziecko przed wystąpieniem choroby. Przechorowanie jej jednak pozostawia odporność do końca życia. Gorączka trzydniowa ustępuje samoistnie, dlatego nie stosuje się żadnego leczenia przyczynowego, poza tym uśmierzającym objawy choroby. Podaje się w tym celu leki obniżające temperaturę ciała, np. paracetamol czy ibuprofen (dzieciom nie wolno podawać kwasu acetylosalicylowego!).

Można też zastosować metody fizyczne obniżające gorączkę, takie jak kąpiel ochładzającą w wodzie o temperaturze ok. 1ºC niższej od temperatury ciała dziecka czy chłodne okłady na czoło, szyję, pachy, pachwiny i brzuch. Nie należy zapominać o częstym przepajaniu dziecka (małe dzieci karmione piersią należy przystawiać do niej częściej, dzieciom starszym trzeba podawać dużo napojów, zwłaszcza wody) i lekkostrawnych posiłkach (jeśli dziecko nie chce jeść, nie musi - wystarczy, by dużo piło). Do czasu ustąpienia gorączki, maluch powinien raczej pozostać w domu.

Mimo że trzydniówka należy do niegroźnych chorób wieku dziecięcego i zazwyczaj mija samoistnie bez żadnych następstw, należy pamiętać, że każda gorączka u niemowlęcia czy małego dziecka wymaga konsultacji z lekarzem, gdyż może być objawem wielu różnych chorób.

Przypisy
Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zdrowie

Pytania do eksperta

Powracająca wysoka gorączka u dziecka

Dzień dobry! Pytanie dotyczy mojej córki, w styczniu skończyła 3 lata. Od kwietnia 2011 roku nie częściej niż co miesiąc, ale nie rzadziej niż co dwa miesiące, przez trzy dni, czasami dłużej występuje bardzo wysoka gorączka. Ostatnio ok. 40 stopni, czasami ponad szczególnie w nocy. Temperatura spada w ciągu dnia do ok. 39 (temperaturę mierzę braun thermoscan). Nie ma przy tym żadnych innych ...
Odpowiada: lek. med. Magdalena Szymańska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »