Gorączka Q

Gorączka Q, nazywana także "kozią grypą", to zoonoza, co oznacza, że jest zakaźną chorobą odzwierzęcą. Jest to choroba bakteryjna, wywołana przez bakterie Gram-ujemne Coxiella burnetti. Gorączka Q najczęściej pojawia się we Francji i Australii. Może jednak wystąpić wszędzie, z wyjątkiem Nowej Zelandii. Uważana jest za jedną z najbardziej zakaźnych chorób na świecie, ze względu na to, że do wywołania objawów chorobowych wystarczy już jedna bakteria. W jej przebiegu występują objawy grypopodobne. Pojawia się nagła wysoka gorączka, utrata apetytu, kaszel i inne.

Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?

Jak rozprzestrzenia się gorączka Q?

Gorączkę Q wywołuje bakteria Coxiella burnetii. Atakuje ona przede wszystkim zwierzęta parzystokopytne (owce, krowy, kozy), zwierzęta domowe i ludzi. Zdarzało się, że wykrywano tę bakterię także u ptaków, gadów i kleszczy, ale były to odosobnione przypadki.

Coxiella burnetii jest obecna w mleku, moczu i kale zakażonych zwierząt. Po wyschnięciu, bakteria zaczyna unosić się w powietrzu i zarażać drogą inhalacyjną. Bakterie gorączki Q długo pozostają żywe. Nie potrzeba ich wiele, aby zarazić kolejny organizm, co sprawia, że choroba jest bardzo zakaźna. Drogi zakażenia to przede wszystkim droga inhalacyjna, ale także poprzez kontakt z zarażonym zwierzęciem, kontakt z krwią zarażonej osoby lub kontakt seksualny (ale przypadki zarażenia się człowieka od człowieka są dużo rzadsze).

Zapalenie płuc - zdjęcie RTG

Zdjęcie A - prawidłowy radiogram klatki piersiowej; zdjęcie B pacjent chory na zapalenie płuc

Objawy postaci ostrej gorączki Q

Gorączka Q dzieli się na dwie postaci tej choroby: ostrą i przewlekłą.

Okres inkubacji ostrej postaci gorączki Q to 2-6 tygodni. Ma często przebieg bezobjawowy. Jeśli pojawią się objawy, są to zazwyczaj:

  • gwałtowne i nagłe objawy grypopodobne,
  • gorączka (u 88-100 proc. chorych), która przechodzi po 5-14 dniach,
  • zmęczenie (u 97-100 proc. chorych),
  • bóle mięśni (u 47-69 proc. chorych),
  • bóle głowy (u 68-98 proc. chorych),
  • dreszcze (u 68-88 proc. chorych),
  • suchy kaszel (u 24-90 proc. chorych),
  • zapalenie płuc, o raczej łagodnym przebiegu,
  • zapalenie wątroby.

Do rzadziej występujących objawów ostrej postaci gorączki Q należą:

  • dezorientacja,
  • bóle w klatce piersiowej,
  • duszności,
  • mdłości,
  • wymioty,
  • biegunka.

U 1% chorych pojawiają się także objawy związane z układem sercowo-naczyniowym oraz objawy neurologiczne:

  • zapalenie osierdzia,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • zapalenie mózgu,
  • zapalenie rdzenia kręgowego.

U 20 proc. chorych we Francji pojawiały się zmiany skórne, zazwyczaj był to rumień guzowaty.

Objawy postaci przewlekłej gorączki Q

Przewlekła postać gorączki Q występuje dużo rzadziej niż postać ostra. Postać ostra u kilku procent chorych przeradza się w postać chroniczną. Może się to stać po miesiącach, a nawet latach od zakażenia.

Osoby najbardziej narażone na rozwój choroby do postaci chronicznej to:

  • osoby z wadami serca,
  • osoby, u których układ immunologiczny nie działa poprawnie (chorzy na AIDS, zażywający kortykosterydy).

Głównym objawem postaci chronicznej gorączki Q jest zapalenie wsierdzia. U chorych mogą też pojawić się objawy:

  • niewysoka gorączka,
  • zmęczenie,
  • dreszcze,
  • bóle stawów,
  • pocenie się nocne.

U 10 proc. chorych pojawił się zespół chronicznego zmęczenia.

Inne objawy gorączki Q to objawy ogólnoustrojowe:

Zapobieganie i leczenie gorączki Q

W celu rozpoznania choroby wykonuje się kilka badań. Są to RTG klatki piersiowej i konsultacja kardiologiczna, w celu wykazania zapalenia wsierdzia, a także testy serologiczne, wykazujące obecność przeciwciał przeciw Coxiella burnetti.

Najlepszym sposobem zapobiegania gorączce Q to zaszczepienie się. W Australii, gdzie najczęściej dochodzi do zachorowań, została wynaleziona szczepionka przeciw gorączce Q. Szczepią się osoby mające bezpośredni kontakt ze zwierzętami:

  • weterynarze oraz personel weterynaryjny,
  • rolnicy,
  • osoby zajmujące się transportem zwierząt,
  • pracownicy laboratoriów,
  • pracownicy rzeźni.

Gorączka Q u ludzi w postaci ostrej zazwyczaj przechodzi sama po ok. 2 tygodniach. Antybiotyki mogą skrócić czas choroby, szczególnie jeśli zastosuje się je do 3 dni po pojawieniu się pierwszych objawów. W przypadku chronicznej postaci choroby zazwyczaj stosuje się hospitalizację. W postaci ostrej głównie stosuje się oksycyklinę, natomiast w postaci przewlekłej doksycyklinę i hydroksychlorochinę, które podaje się nawet przez 3 lata. W przypadku wystąpienia uszkodzeń mięśnia sercowego przeprowadza się także leczenie chirurgiczne.

Aby zapobiec zakażeniu bakterią, należy pasteryzować mleko, unikać kontaktu z zakażonymi zwierzętami, a także przeprowadzać szczepienia zwierząt i ich rutynowe badania.

Anna Szozda, ponad rok temu

Bibliografia

  • Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
  • Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A., Choroby zakaźne i pasożytnicze - epidemiologia i profilaktyka, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-010-0
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Gorączka Q
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Gorączka Q
Choroby zakaźne i pasożytnicze

Jakie choroby przenoszą komary?

Jakie choroby przenoszą komary?

szereg objawów takich jak: gorączka, dreszcze, ból głowy, nudności, ból mięśni, osłabienie i ogólne złe samopoczucie. Symptomy często bywają mylone (...) z grypą. Jeżeli po powrocie z rejonu zagrożonego malarią pojawia się gorączka...

Gorączka

Stan podgorączkowy (WIDEO)

Stan podgorączkowy (WIDEO) Odtwórz wideo

Prawidłowa temperatura ciała człowieka wynosi 36,6 stopni C i ulega znacznym zmianom w ciągu całego dnia. Najmniejsza jest zdecydowanie rano - wynosi 36,0 stopni C, a najwyższa w godzinach popołudniowych - 37,2 stopnie C. Ponadto zwiększa się po wysiłku...

Grypa - przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Jak odróżnić przeziębienie od poważniejszej choroby?

Jak odróżnić przeziębienie od poważniejszej choroby?

od choroby, która wymaga konsultacji specjalisty? Sześć znaków ostrzegawczych świadczy o tym, że to nie jest zwykłe przeziębienie. Wysoka gorączka (...) W przypadku osób dorosłych temperatura 38,9 st. Celsiusza sugeruje, że to coś więcej...

Toczeń rumieniowaty układowy - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Objawy tocznia (WIDEO)

Objawy tocznia (WIDEO) Odtwórz wideo

osłabienie, stany podgorączkowe i gorączka, zmiany skórne (np. nadwrażliwość na światło słoneczne), "motyl" na twarzy, zmiany na policzkach i nosie

Gorączka reumatyczna - przyczyny, objawy, leczenie

Guzek Aschoffa

Guzek Aschoffa

Guzek Aschoffa pacjenta chorego na zapalenie mięśnia sercowego.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Choroby, które przenoszą ptaki

Choroby, które przenoszą ptaki

na człowieka jest bardzo prawdopodobne. Pierwsze objawy zakażenia pałeczką Salmonelli to przede wszystkim ból brzucha, gorączka, wymioty i nudności (...) postać grypy ludzkiej. Jej objawy to wysoka gorączka, uczucie...