Oparzenia

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Marta Bednarska - absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Oparzenie to uszkodzenie tkanek pod wpływem wysokiej temperatury. Już przy 42ºC dochodzi do martwicy naskórka, przy 55º wystarczą do tego 3 minuty, a przy 70º tylko 1 sekunda. Białko tkankowe ulega całkowitemu uszkodzeniu w temp. 55ºC. Działanie temperatury wyższej niż ta powoduje uszkodzenie skóry i tkanek głębszych, najczęściej martwicę. Oparzeniom towarzyszą wstrząs i choroba oparzeniowa, wywołana bólem, utratą krwi i zatruciem produktami rozpadu tkanek. 

Spis treści

Przyczyny oparzeń

Przyczyną mogą być różne czynniki. W związku z tym wyróżnia się oparzenia: termiczne, chemiczne, elektryczne i radiacyjne. Oparzenia termiczne powodowane są przez działanie wysokiej temperatury na skórę człowieka (np. poparzenie gorącym płynem bądź ogniem). Do oparzeń chemicznych dochodzi wówczas, gdy na skórę zadziałamy związkami chemicznymi (kwasami, zasadami, związkami organicznymi). Mogą one występować w różnych stanach skupienia. Jeśli dojdzie do porażenia prądem czy piorunem, wówczas mówimy o oparzeniach elektrycznych. Z kolei oparzenia radiacyjne wywoływane są przez szkodliwe działanie promieniowania (np. promieniowanie słoneczne).

Oparzenie dłoni

Oparzenie w drugim dniu od urazu (dotknięcie rozgrzanej patelni).... »

Ze względu na głębokość oparzeń, wyróżnia się ich cztery stopnie: 

stopień I – skóra jest zaczerwieniona, opuchnięta, piecze, objawy znikają jednak po kilku dniach bez śladu; zazwyczaj tego typu oparzenia powstają w wyniku opalania lub działania pary wodnej;
 stopień II – zaczerwienieniu, bólowi i obrzękowi towarzyszą pęcherze z płynem surowiczym; pęcherze to martwy naskórek, toczą się w nich procesy zapalne na granicy ze skórą właściwą – tego rodzaju zmiany powstają zazwyczaj przy oparzeniach chemicznych;
stopień III – skóra jest niszczona na całej grubości, czasami nawet do kości, często część martwicza wysycha i powstają biało-szare lub żółte strupy; ich powierzchnia jest niewrażliwa na dotyk, jednak powodują ból; obumarłe tkanki oddzielają się i w ich miejscu pojawia się ziarnina i blizny;
stopień IV – dochodzi do martwicy tkanek położonych pod skórą; obejmuje zasięgiem mięśnie, kości i ścięgna; przyczyną jest zazwyczaj długi kontakt z płomieniem.

 Leczenie oparzeń

Gdy dochodzi do oparzenia, musimy najpierw jak najszybciej wyeliminować jego przyczynę, np. jeżeli płonie ubranie na ciele człowieka, należy ugasić płomień. Jeżeli przyczyną oparzenia są substancje chemiczne, musimy pamiętać, że ciała oparzonego wapnem niegaszonym nie można polać wodą, zanim nie usuniemy żrącej substancji z ciała poszkodowanego.

Pierwsza pomoc – oparzenia

Oparzenia skóry mogą objawiać się w postaci martwicy tkanki, obrzęków,... »

Ponadto, udzielając pierwszej pomocy, nie powinniśmy zrywać z danej osoby odzieży, bowiem mogła ona przykleić się do ciała. Domowe sposoby na oparzenia nie są godne polecenia (smarowanie kremami, tłuszczem czy rozbitym jajkiem). Mogą one doprowadzić do zakażenia. Często popełnianym błędem w leczeniu oparzeń jest także przebijanie pęcherzy – pod żadnym pozorem nie wolno tego robić.

W przypadku powstania oparzenia należy polać miejsce zimną wodą, stosować zimne okłady do momentu ustąpienia bólu (do pół godziny). Jeśli doszło do poranień jamy ustnej, możemy podać poszkodowanemu kostkę lodu. Czasami w takich przypadkach pomaga również płukanie gardła zimną wodą. Gdy działania te nie przynoszą efektu, trzeba udać się do lekarza. W szpitalu specjaliści chłodzą newralgiczne miejsce, odkażają wodą utlenioną, podają pacjentowi środki uśmierzające ból oraz zakładają na oparzone miejsce opatrunek. W przypadku bardzo rozległych i głębokich oparzeń przeprowadza się niekiedy przeszczepy skóry, a czasami konieczna jest amputacja. Oparzenia pozostawiają po sobie ślady na całe życie w postaci blizn – jeżeli są one znacznych rozmiarów, mogą być usunięte poprzez operację plastyczną.

Przypisy

Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9

Zawadzki A. Medycyna ratunkowa i katastrof, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-3920-7

Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Linki zewnętrzne

Sieć leczenia oparzeń

Artykuły Oparzenia

Apteczka na wakacje

Kleszcze, osy, oparzenia, zatrucia , opryszczka – mogą się nam przydarzyć w trakcie letnich wypadów nad morze, w góry czy za miasto. Zwykle są to niegroźne schorzenia, jednak warto wiedzieć, jak ...

Opryszczka jest na tyle podstępną chorobą, że często przebiega zupełnie bezobjawowo. Dzieje się tak w większości przypadków, bo aż 80-90%. Raz zniwelowane objawy wirusa przechodzą następnie w stan utajenia, więc łatwo zbagatelizować problem, myśląc, że został on w pełni zażegnany.<br />
<br />
Przewlekłe bezobjawowe zakażenie HSV polega na wydzielaniu wirusa wraz ze śliną, nasieniem, śluzem z pochwy czy nawet wydzieliną z cewki moczowej. Proces ten odgrywa znaczącą rolę w rozpowszechnianiu się zakażenia HSV.<br />
<br />
Bardzo często bywa tak, że po okresie zaniknięcia objawów wirusa z czasem następuje nawrót choroby. Takie zjawisko określa się mianem „reaktywacji wirusa”. Czynnikami, które temu sprzyjają są: stres, gorączka, spadek odporności, urazy mechaniczne błon śluzowych i skóry, oziębienie organizmu czy nawet ekspozycja skóry na działanie promieni UV.<br />
<br />
Ciężkie objawy opryszczki mogą być także skutkiem ubocznym korzystania z takich zabiegów kosmetycznych i dermatologicznych, jak peeling czy makijaż permanentny.

Oparzenie twarzy

Oparzenie twarzy może być wywołane przez różne czynniki. To uszkodzenie twarzy jest szczególnie niebezpieczne, gdy dochodzi wraz z nim do oparzenia oczu, uszu i dróg oddechowych.

Porażenie piorunem

Porażenie piorunem, na szczęście, występuje stosunkowo rzadko, jednak warto wiedzieć, jak zachować się w takiej sytuacji. Pioruny są niezwykle niebezpieczne dla człowieka. Śmiertelność wynosi aż ...

Oparzenia słoneczne

Bardzo często po długotrwałej ekspozycji na promieniowanie słoneczne doświadczamy różnego stopnia oparzeń słonecznych. Zazwyczaj jest to błahy problem ustępujący po kilku dniach. Czasami jednak ...

Oparzenia oka

Oparzenia oka, termiczne lub chemiczne, należą do najbardziej niebezpiecznych obrażeń gałki ocznej i grożą stałą utratą wzroku. Substancje żrące mogą wywoływać ograniczone lub rozlane uszkodzenia ...

Oparzenia chemiczne

Oparzenia chemiczne powstają w momencie kontaktu skóry bądź błony śluzowej człowieka ze środkami chemicznymi o żrącym działaniu – kwasami, zasadami (ługami), solami metali ciężkich. Podrażnienia ...

Sposób na oparzenia słoneczne

Lato to czas, w którym uwielbiamy wylegiwać się na słońcu. Powrót z wakacji bez opalenizny, to tak jakbyśmy tam w ogóle nie byli. Promieniowanie słoneczne jest potrzebne naszemu organizmowi. Po ...

Poparzenia słoneczne zdarzają się każdego lata. Mocno czerwona skóra, pieczenie i ból – to pierwsze objawy oparzenia słonecznego. W niektórych przypadkach mogą pojawić się dreszcze, nudności i gorączka. Jeżeli na ciele pojawiają się objawy poparzenia, warto skonsultować się z lekarzem. Spalona i lekko podrażniona skóra jest podatna na infekcje bakteryjne i wirusowe.<br />
<br />
Każdy typ cery może ulec poparzeniu, więc należy zachować szczególną ostrożność, posmarować skórę kremem z filtrem dopranym odpowiednio do typu cery. Osoby o jasnej karnacji powinny wybrać najmocniejsze filtry, zaś z ciemniejszą karnacją – niższe.<br />
Jak sobie radzić z oparzeniami słonecznymi?

Oparzenia słoneczne nie muszą boleć!

Ból towarzyszący oparzeniu słonecznemu wydaje się trwać wieczność, powodując, że większość dotkniętych nim osób rezygnuje z pobytu na wakacjach. Okazuje się jednak, że można uniknąć takiej ...

Ból towarzyszący oparzeniom słonecznym wydaje się trwać wieczność, powodując, że większość dotkniętych nim osób rezygnuje z dalszego pobytu na wakacjach. Ważny jest zatem umiar w kąpielach słonecznych.

Oparzenie oka

Oparzenie oka spowodowane jest działaniem substancji żrących lub wysokiej temperatury na oko. Jest to bardzo niebezpieczny stan, który może doprowadzić do trwałej utraty wzroku.

Uważaj na skórę w lecie!

Lato kojarzy się nam z przyjemnościami, jednak nie zawsze wypoczynek przebiega planowo. Oparzenia słoneczne, ukąszenia owadów, trujące rośliny, skaleczenia oraz zadrapania potrafią zepsuć nastrój.

Bezpieczne opalanie

O bezpiecznym opalaniu warto pamiętać nie tylko na wakacjach. Skóra nie lubi nadmiaru promieniowania słonecznego, dlatego zawsze trzeba mieć pod ręką dobry krem z filtrem przeciwsłonecznym.

Opalanie nie jest taką prostą sprawą, jak wydaje się wielu osobom. Przed skorzystaniem z kąpieli słonecznych warto wiedzieć, w jaki sposób prawidłowo się opalać oraz jakie kremy stosować, aby nie doszło do poparzeń.

Wpływ UV na skórę

Długotrwały wpływ UV na skórę jest bardzo niekorzystny. Mimo że czasami działanie promieniowania słonecznego przynosi korzyści, takie jak na przykład łagodzenie objawów astmy czy artretyzmu , a ...

Mimo że czasami działanie promieni słonecznych przynosi korzyści, takie jak na przykład łagodzenie objawów astmy czy artretyzmu, a opalona skóra wygląda pięknie, skuteczna ochrona przed UV jest konieczna.

Winogrona chronią przed promieniowaniem UV!

Jest wiele sposobów ochrony przed szkodliwym promieniowaniem UV. Według najnowszych badań nawet winogrona mogą zapobiec niszczeniu komórek, związanemu z nadmierną ekspozycją na słońce.

Polifenole zawarte w winogronach chronią skórę przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych.

Blizna po oparzeniu

Blizny są zmianami na skórze, które często powodują dyskomfort. Istnieje wiele metod leczenia ich, zarówno tych chirurgicznych jak i niechirurgicznych.

Porażenie prądem stałym

Porażenie prądem stałym jest bardzo niebezpieczne, bowiem może dojść do utraty przytomności, oparzenia skóry i narządów wewnętrznych. Skurcz mięśni może doprowadzić do zatrzymania oddechu.

Porażenie prądem jest przyczyną utraty przytomności i bezdechu; to niebezpieczny uraz, który w wielu przypadkach jest przyczyną zgonu. Do porażenia prądem może dojść w domu, podczas wykonywania codziennych czynności – w momencie zbliżenia ciała do sprzętu elektrycznego, np. pralki, żelazka, piekarnika. Szczególnie narażeni na negatywne działanie prądu są elektrycy i osoby, które mają z nim do czynienia. Jeżeli znajdziemy się w takiej sytuacji zagrożenia życia, należy niezwłocznie udzielić pomocy.<br />
<br />
U osób porażonych prądem może dojść do poważnych obrażeń wewnętrznych. Czasami występują złamania kości pod wpływem natychmiastowego skurczu mięśni, zatrzymania akcji serca i ustania oddechu. W sytuacji udzielania pierwszej pomocy należy zachować szczególną ostrożność i zatroszczyć się o własne bezpieczeństwo. Nie tylko trzeba oddzielić poszkodowanego od źródła prądu, ale też wezwać karetkę i pogotowie energetyczne.

Porażenie prądem w ciąży

Porażenie prądem w ciąży może być bardzo niebezpieczne zarówno dla matki, jak i płodu. Może spowodować poronienie, poparzenie dziecka, a nawet obumarcie płodu.

Pąki drzew przywracają młodość

Każdy chce zatrzymać młodość jak najdłużej. Interesujące jest, że to stwierdzenie przestało dotyczyć tylko kobiet. Coraz więcej panów sięga po preparaty przeciw starzeniu się skóry. Sposobów na ...

Badania wykazały, że pąki drzew wykazują właściwości antyoksydacyjne.

Niebezpieczne kosmetyki

Badania wykazały, że niektóre składniki kosmetyków mogą podrażniać skórę i powodować reakcje alergiczne . Opracowano nawet listę substancji, których warto unikać podczas kupowania kosmetyków. ...

Gąbki do pudru i pędzelki do cieni przenoszą bakterie i wirusy ze skóry. Dlatego dzielenie się kosmetykami nie jest zalecane.

Kofeina chroni przed rakiem skóry!

Dzięki ostatnim badaniom naukowym wiadomo, że kofeina nie tylko pobudza organizm, ale także chroni przed promieniowaniem UV. Możliwe, że podobnie jak aloes stanie się ona składnikiem kremów na lato.

Ochrona przeciwsłoneczna na zimę

Ochrona przeciwsłoneczna jest równie ważna latem, co i zimą. Jak uchronić się przed przedwczesnym starzeniem się skóry, gdy spadnie śnieg?

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin