PMS – poważna dolegliwość każdej kobiety czy błaha wymówka?

PMS – tajemniczy skrót, który niby wszyscy znają, ale w rzeczywistości nie wiedzą o nim praktycznie nic. Jeśli jesteś mężczyzną, zapewne sądzisz, że stan, w którym twoja kobieta raz płacze, a raz się śmieje, na zmianę wybucha agresją i wyznaje ci miłość, to jedynie wymówka dla jej niezrównoważonego charakteru. Jeśli jesteś kobietą, to z pewnością nie potrzebujesz definicji PMS.

1. Gdy kobieta zmienia się nie do poznania

Zaczyna się niewinnie. Kiedy termin okresu się zbliża, kobieta staje się coraz bardziej nerwowa, więcej rzeczy ją irytuje i wyprowadza z równowagi. Jest smutna, płacze bez powodu i czuje się tak wyczerpana, że nie ma siły wstać z łóżka. Bolą ją plecy, zasypia na zajęciach lub w pracy, nie mówiąc już o drastycznym spadku libido. Panowie, nie martwcie się jednak – po kilku dniach, jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, wszystko wraca do normy. Znów każda z nas wstaje rano pełna energii i może przenosić góry. Aż do kolejnej miesiączki.  

Zobacz film: "Bóle menstruacyjne"

Pomimo że według statystyk prawie 75 proc. kobiet co miesiąc doświadcza stanu napięcia przedmiesiączkowego, szacuje się, że cierpi znacznie więcej pań. Nie wszystkie po prostu zdają sobie sprawę, że konkretne objawy są skutkami PMS. Nawet lekarze nie potrafią doradzić pacjentkom, jak pozbyć się tego uporczywego problemu.  

W stanie napięcia przedmiesiączkowego nawet najbardziej błahe sytuacje są w stanie wytrącić kobietę z równowagi
W stanie napięcia przedmiesiączkowego nawet najbardziej błahe sytuacje są w stanie wytrącić kobietę z równowagi (Zdjęcie kobiety / Shutterstock)

2. Czym jest PMS?

Zespół napięcia przedmiesiączkowego definiowany jest jako zbiór różnych objawów, których doświadcza większość regularnie miesiączkujących kobiet na całym świecie. Zazwyczaj pojawia w fazie lutealnej cyklu miesiączkowego i może trwać nawet dwa tygodnie pomiędzy owulacją a pierwszym dniem krwawienia. Tak naprawdę trudno o jego charakterystykę, ponieważ może przybierać wiele form.

Badania pokazały, że w tym czasie kobiety czują najczęściej szereg dokuczliwych dolegliwości fizycznych. Bóle brzucha, skurcze, bóle głowy i pleców, wzdęcia, zwiększenie masy ciała, dolegliwości trawienne, tkliwość piersi i ciągłe zmęczenie to objawy, które występują u największej liczby pań. Równie dokuczliwe mogą okazać się dolegliwości emocjonalne: ciągły smutek, wewnętrzny niepokój, obniżone poczucie własnej wartości oraz wszechogarniające uczucie zmęczenia. Symptomy nie są jednak regułą i nie u każdej kobiety występują w takiej samej formie. Pojawiają się w różnych kombinacjach, jednak wraz z nadejściem pierwszego dnia miesiączki niektóre z nich mijają.

3. PMS a PMDD

Jedna na 20 miesiączkujących kobiet odczuwa wszystkie wymienione wyżej objawy w dużo cięższej formie. Przyjmuje się wtedy, że ich problemem nie jest już PMS, ale PMDD – poważniejsza forma stanu napięcia przedmiesiączkowego, nazywana przedmiesiączkowym zaburzeniem dysforycznym. Prowadzi ono do takich stanów, w których cierpiąca kobieta nie jest w stanie przez wiele dni wyjść z łóżka, pracować oraz wypełniać swoich obowiązków zawodowych i rodzinnych. Zdarzały się nawet skrajne przypadki, w których PMDD był główną przyczyną rozwodu wśród par, w których mężczyzna nie był w stanie wytrzymać comiesięcznych wahań w zachowaniu swojej partnerki.

Czym objawy PMDD różnią się od symptomów PMS? U kobiet w tym stanie występuje mastodynia, czyli bolesność i tkliwość piersi oraz obrzęki kostek, stóp i palców. Dolegliwości emocjonalne są tak silne, że mogą przypominać objawy ciężkiej depresji. Przekonania o bezwartościowości życia, otaczającego świata i własnej osoby są tak silnie utrwalone w poczuciu chorej kobiety, że może to mieć tragiczne skutki. PMDD jest więc ekstremalną formą PMS. To, co dotychczas cieszyło, teraz może stać się źródłem frustracji i negatywnych uczuć.

4. Co jest źródłem PMS i PMDD?

Chociaż za największych winowajców PMS przyjmuje się hormony, to wciąż nie do końca wiadomo czy tylko one odpowiadają za zachowanie kobiety
Chociaż za największych winowajców PMS przyjmuje się hormony, to wciąż nie do końca wiadomo czy tylko one odpowiadają za zachowanie kobiety (Grafika / Shutterstock)

Nie jest to do końca pewne, ale najczęściej przyjmuje się, że to hormony są odpowiedzialne za PMS i PMDD. Jednak, gdy porównano ich poziom u kobiet cierpiących na te zaburzenia z tymi, które nigdy ich nie doświadczały, okazało się, że nie ma między nimi różnic. Wynika więc z tego, że nieprawidłowy poziom hormonów nie jest jedynym winowajcą. Pewne jest jednak to, że objawy PMS wiążą się z cyklem menstruacyjnym kobiety. Teraz naukowcy sugerują, że winne mogą być nie tyle same hormony, ale to, jak organizm na nie reaguje. Wysłany przez nie sygnał do mózgu może powodować negatywne stany emocjonalne. Dlaczego jednak tak się dzieje? Na razie jest to tajemnica, nawet dla naukowców.

5. Dlaczego PMS nie dotyka każdej z nas?

Niestety, to kolejna kwestia, na którą odpowiedź nie jest do końca oczywista. Dlaczego bowiem zmiany w cyklu miesiączkowym na jedne kobiety wpływają negatywnie, a u innych przechodzą niezauważone? Kiedy zapytamy lekarzy o czynniki ryzyka dotyczące wystąpienia PMS lub PMDD, to z pewnością wskażą szereg przyczyn, które mogą wpływać na intensywność objawów. Aktywność fizyczna, przebyta depresja, niedobór witamin, masa ciała, poziom hormonów oraz choroby i urazy to tylko niektóre z nich. W rzeczywistości nie ma jednak konkretnych sygnałów, które pozwolą przewidzieć wystąpienie PMS. Kilka z przeprowadzonych badań wykazało, że wpływ na napięcie przedmiesiączkowe może mieć genetyka, a także czynniki środowiskowe. Jak jednak duże jest ich oddziaływanie? Jeszcze nie do końca wiadomo, ponieważ potrzebnych jest więcej badań.

6. Jak złagodzić dokuczliwe objawy?

Niektórym kobietom ulgę przynoszą ćwiczenia fizyczne. Nie jest to jednak regułą. Istnieją dowody na to, że panie obserwowały polepszenie swojego stanu, gdy przez fazę lutealną cyklu przyjmowały antydepresanty SSRI. Ich stosowanie wiąże się jednak z dużym ryzykiem uzależnienia i szansą wystąpienia poważnych skutków ubocznych, dlatego decyzja o ich stosowaniu powinna być przemyślana i skonsultowana z lekarzem.

Niektóre kobiety uważają, że tabletki antykoncepcyjne, które łagodzą objawy ich comiesięcznych cykli, są w stanie także wyeliminować symptomy PMS i PMDD. Podobnie mają działać niektóre suplementy diety bogate w witaminy B6, E oraz wapń i magnez. Z badań wynika, że właśnie te składniki są w stanie złagodzić uciążliwe dolegliwości.

Naukowcy uważają, że kawa jest głównym winowajcą wypłukiwania magnezu z organizmu. Aby tego uniknąć i złagodzić objawy PMS warto wyeliminować ją z diety
Naukowcy uważają, że kawa jest głównym winowajcą wypłukiwania magnezu z organizmu. Aby tego uniknąć i złagodzić objawy PMS warto wyeliminować ją z diety (Zdjęcie autorstwa Bellmariza / CC BY-NC 2.0)

Według lekarzy każda z nas powinna w trakcie PMS robić dokładnie to, co w ciągu normalnego dnia, ale trzymając się kilku zasad. Zadbajmy o zrównoważoną dietę i przeznaczmy więcej czasu na sen. Wyeliminujmy z diety alkohol, kofeinę i cukier. Zamiast nich wprowadźmy więcej naturalnych składników, owoców i warzyw. Jednak znów – nie jest to recepta na lepsze samopoczucie dla każdej kobiety. Jedno jest pewne – nie poznamy uniwersalnego lekarstwa na PSM i PMDD, jeżeli nie dowiemy się, co dokładnie wywołuje te stany.

7. Czy PMS może zaważyć na twoim życiu?

I tak, i nie. Każda z nas jest w stanie poradzić sobie z najtrudniejszymi objawami zbliżającej się miesiączki, a PMS nie powinien być wymówką od normalnego funkcjonowania. Nie warto jednak zamykać się w domu i czekać, aż objawy przejdą same. Bądź więc aktywna zawodowo i nie rezygnuj z normalnego planu dnia.

Aby uniknąć nieporozumień i włoskich awantur objawiających się wrzaskiem i rzucaniem talerzami, poinformuj partnera o tym, jak w twoim wypadku wygląda PMS. Niech uszanuje to, że masz chwile słabości, w których chcesz pobyć sama, nie masz ochoty ani na seks, ani na rozmowę, a każde jego pytanie o to, jak się czujesz, wzbudzi w tobie złość. Niech jednak służy ci ramieniem, gdy zechcesz się wypłakać i przytulić. Poproś go o wyrozumiałość wobec twoich wahań nastrojów. Jeśli nauczysz się żyć z PMS, to możesz być pewna, że objawy tego dokuczliwego stanu nie będą wchodzić w drogę twojemu życiu zawodowemu i osobistemu.

Następny artykuł: Objawy

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.