Szczepienie na polio

Istnieje kilka sposobów pisania nazwy choroby, wywoływanej przez wirus polio. Prawidłowa nazwa to wirusowe zapalenie rogów przednich rdzenia kręgowego lub łacińska – poliomyelitis. Nazwy przestarzałe i potoczne to: choroba Heinego-Medina, polio, paraliż dziecięcy, nagminne porażenie dziecięce.

Choroba polio

Wirus polio dostaje się do organizmu drogą fekalno-oralną, a następnie przenika przez nabłonek jelit, gdzie się replikuje. Czas inkubacji to 9 do 12 dni. Potem wirus polio atakuje pobliskie węzły chłonne i układ krwionośny. Jest to wiremia pierwotna. Na tym etapie może dojść do wytworzenia przeciwciał, co hamuje rozwój zakażenia. U osób, które nie opanowały pierwotnej wiremii, występuje wiremia wtórna, która jest znacznie bardziej nasilona. Wirusy rozprzestrzeniają się po całym organizmie. Receptory dla nich znajdują się w wielu komórkach, w tym w komórkach ośrodkowego układu nerwowego, głównie rogów przednich rdzenia kręgowego, rdzenia przedłużonego i mostu.


Zobacz film: "Cała prawda o multiwitaminach"

Przebieg choroby jest różny, od łagodnego do śmiertelnego. Większość zakażeń ma przebieg bezobjawowy. Zakażenie może jednak przebiegać pod postacią aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia mózgu, które zwykle bywa śmiertelne. Postać zapalna choroby występuje również jako rdzeniowa, która charakteryzuje się porażeniami wiotkimi, opuszkowa, która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia, gdyż może atakować ośrodek oddechowy mózgu oraz postać opuszkowo-rdzeniowa, która obejmuje zarówno rdzeń kręgowy, jak i opuszkę (podstawę) mózgu.

Po 25-30 latach od zakażenia może się pojawić zespół poporażenny. U 20-30% osób z przebytym porażeniem związanym z poliowirusem pojawia się miastenia. Przyczyna nie jest poznana, ale zaobserwowano, że choroba obejmuje uprzednio zaatakowane grupy mięśni.

Szczepienie przeciw polio

Szczepienie polega na podaniu zabitych lub żyjących, pozbawionych zjadliwości mikroorganizmów, celem wywołania swoistej odpowiedzi immunologicznej. Po zetknięciu się komórek układu odpornościowego z antygenami bakterii lub wirusów zawartych w szczepionce, układ odpornościowy uczy się je rozpoznawać, eliminuje je oraz „zapamiętuje” na przyszłość. Wytworzona w ten sposób odporność może w niektórych przypadkach być długotrwała, nawet przez całe życie, i można ją łatwo odnowić poprzez powtórne szczepienie.

Obecnie stosuje się dwie szczepionki, są to:

  • Szczepionka IPV – zawiera zabite wirusy podawane pozajelitowo (iniekcja). Wywołuje tylko odpowiedź ogólnoustrojową, wirusy nie kolonizują nabłonka jelit i nie pobudzają produkcji odpowiedniej Ig A.
  • Szczepionka OPV – w zależności od ilości typów wirusa (I, II lub III) rozróżnia się: mOPV (monovalent OPV) lub tOPV (trivalent OPV) - jest to szczepionka zawierająca żywe, atenuowane wirusy. Jest podawana doustnie. Jej zaletą jest łatwiejsze podanie, co umożliwia skuteczniejsze szczepienia masowe. Kolejna przewaga nad szczepionką IPV to wywołanie odporności nie tylko ogólnej, w wyniku przenikania wirusów do krwi, ale i miejscowej, którą stymuluje namnażanie się wirusa w enterocytach.

Wirus atenuowany zakaża ponadto osoby nieszczepione na drodze fekalno-oralnej. Ze względu na znacznie większą ilość szczepionych niż chorych, teoretycznie szczep atenuowany powinien wypierać ze środowiska szczep dziki. Wadą szczepionki jest możliwość rewersji do formy o pełnej wirulencji w czasie replikacji w enterocycie. Zachorowania poszczepienne zdarzają się jednak rzadko.

Lek w postaci iniekcji podaje wyłącznie wykwalifikowany personel medyczny. Szczepienie przeciwko poliomyelitis jest ujęte w kalendarzu szczepień podstawowych, także dawka i odstępy pomiędzy kolejnymi szczepieniami są ściśle określone.

Pierwsze trzy dawki, poczynając od drugiego miesiąca życia dziecka, podawane są w odstępach 6-tygodniowych, następnie w 16-18 miesiącu życia dawka uzupełniająca; w 6 i 11 roku życia dawki przypominające. Szczepionka przeznaczona jest do podawania doustnego. Doustne podanie szczepionki polio może być opóźnione tylko w przypadku wystąpienia u dziecka poważniejszej choroby niż przeziębienie. Szczepionki tej nie podaje się dzieciom, u których wykryto chorobę nowotworową lub które mają obniżoną odporność.

Szczepieniu również powinny się poddać osoby podróżujące w miejsca, gdzie choroba Heinego-Medina występuje endemicznie. Podanie szczepionki prowadzi do zakażenia bezobjawowego. Działania niepożądane, takie jak bóle głowy, wymioty, czy biegunka, występują rzadko i samoistnie przemijają.

Lekarz Aleksandra Katarzyńska, ponad rok temu

Szczepienia obowiązkowe

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szczepienia obowiązkowe - dla dzieci, dla osób narażonych na zakażenia
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Szczepienia obowiązkowe - dla dzieci, dla osób narażonych na zakażenia
Choroba Heinego-Medina (polio) - przyczyny, przebieg, objawy, szczepienia

Powrót polio? Na Ukrainie zachorowało dwoje dzieci

Powrót polio? Na Ukrainie zachorowało dwoje dzieci

, np. poprzez rehabilitację. Z tego powodu tak ważna jest profilaktyka, czyli szczepienia. W Polsce szczepienie na polio jest obowiązkowe i bezpłatne (...) Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) potwierdziła...

Choroby i dolegliwości

Odrodzenie wirusów. Groźne choroby wracają

Odrodzenie wirusów. Groźne choroby wracają

wprowadzono obowiązek szczepień przeciw polio. Skutkiem akcji był aż 99 proc. spadek zachorowań. W 2002 roku ogłoszono, że Europa jest wolna od wirusa (...) szczepień ochronnych i niedostatecznej profilaktyce....

Szczepienia przed podróżą

Szczepienia przed wyjazdem do Meksyku

Wybierając się do krajów tropikalnych, jak Meksyk, należy wcześniej pomyśleć o obowiązkowych szczepieniach oraz o szczepieniach zalecanych (...) przy wyjeździe do takich krajów. Do obowiązkowych szczepień...

Choroba Heinego-Medina (polio) - przyczyny, przebieg, objawy, szczepienia

Wirus Polio

Wirus Polio

Choroba Heinego-Medina przenoszona jest drogą fekalno-oralną.

Szczepienia dzieci

Szczepienia przeciwko chorobom dziecięcym

. Gdy choroba zaatakuje mięśnie biorące udział w oddychaniu, polio może nawet doprowadzić do śmierci. Szczepienie przeciw polio jest szczepieniem (...) Szczepienia dzieci...

Kalendarz szczepień - czym jest, szczepienia obowiązkowe, szczepienia zalecane, niemowlęta

Kalendarz szczepień dla osób w wieku 6-19 lat

Kalendarz szczepień dla osób w wieku 6-19 lat

Kalendarz szczepień dziecka to dokument zawierający informacje przeciw czemu i w jakim okresie życia szczepić dziecko. Szczepienia dzieci to jedna (...) z najskuteczniejszych metod ochrony ich przed...

Szczepienia przed podróżą

Szczepienia przed wyjazdem do Tajlandii

; szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi oraz polio; szczepienie przeciw japońskiemu zapaleniu mózgu - jest zalecana w zależności od tego, jaki (...) Jeśli planujesz wyjazd do Tajlandii, z pewnością ucieszy...

Szczepienia przed podróżą

Szczepienia przed wyjazdem do Chin

typu B, szczepienie przeciw żółtej gorączce, szczepienie przeciw błonicy, tężcowi i polio (szczepienie BTP), szczepienie przeciw durowi brzusznemu (...) stopniu. Bezpieczny...

Kontrowersje wokół szczepień

Szczepienia niemowląt

trzeciego i czwartego miesiąca (po 6 tygodniach przerwy od poprzedniego szczepienia). Tę dawkę podaje się jednocześnie ze szczepionką zabitą przeciw polio (...) Szczepienia dla niemowląt są skuteczną...