Aldosteronizm

Aldosteronizm to choroba endokrynologiczna wywołana nadmiernym wydzielaniem jednego z  mineralokortykosteroidów – aldosteronu. Jej inne nazwy to hiperaldosteronizm pierwotny lub wtórny, nadczynność kory nadnerczy czy zespół Conna. Nadmierny poziom aldosteronu powoduje zwiększone wydalanie potasu z jednoczesnym zatrzymaniem sodu. Nadczynności kory nadczerczy często towarzyszy nadciśnienie tętnicze. W leczeniu aldosteronizmu znaczenie ma dieta uboga w sód a bogata w potas.

Przyczyny aldosteronizmu

Zwiększone wydzielanie aldosteronu może być spowodowane przez czynniki nadnerczowe lub pozanadnerczowe. Ze względu na to, aldosteronizm dzielimy na pierwotny i wtórny. Aldosteronizm pierwotny, inaczej zespół Conna, wywołany jest przez guzy kory nadnerczy, głównie gruczolaki kory nadnerczy. Aldosteronizm wtórny związany jest z czynnikami pozanadnerczowymi. Są to:

• nadciśnienie tętnicze,
• zwiększone działanie układu RAA (renina-angiotensyna-aldosteron),
• zatrucie ciążowe, rzucawka,
  Niewydolność nerek - jakie są grupy ryzyka?

  Kto może być zagrożony niewydolnością nerek i dlaczego inne osoby są... »

• niewydolność nerek,  np. nefropatia cukrzycowa,
• przyjmowanie hormonalnych tabletek antykoncepcyjnych,
• przyjmowanie leków moczopędnych,
• zespół nerczycowy,
• zwężenie tętnicy aortalnej,
• zbyt duża produkcja ACTH,
• nadmierna podaż potasu,
• zawał serca,
• inne.

Do czynników ryzyka choroby zaliczamy przede wszystkim zaburzenia krążenia oraz marskość wątroby, a także ciążę.

Objawy aldosteronizmu

Nadczynność kory nadnerczy związana jest głównie z pojawieniem się objawów wynikających z nadmiernej utraty jonów potasowych (niedobór potasu) oraz zatrzymaniem dużej ilości jonów sodowych w organizmie. Są to:

• zatrzymanie wody w organizmie, obrzęki,
• zwiększone pragnienie,
• częste oddawanie dużej ilości moczu, zwłaszcza porą nocną, tzw. częstomocz,
• nadciśnienie tętnicze, szczególnie wzrost ciśnienia rozkurczowego,
• zaburzenia pracy mięśnia sercowego,
• powiększenie lewej komory serca,
• osłabienie siły mięśni,
• drętwienie i mrowienie ramion, dłoni, nóg i stóp, tzw. parestezje,
• kurcze mięśni,
• przemijające porażenie mięśni,
• uczucie zmęczenia,
• zaburzenia widzenia,
• bóle głowy,
• wzrost masy ciała, około 1,5 kg na dobę.

Nieleczony aldosteronizm może doprowadzić do pewnych powikłań. Zaliczamy do nich niewydolność nerek, niewydolność krążenia czy miażdżycę naczyń krwionośnych.

Diagnostyka i leczenie aldosteronizmu

Rozpoznanie aldosteronizmu opiera się na wywiadzie lekarskim, określeniu występujących objawów wskazujących na zwiększone wydzielanie aldosteronu. W aldosteronizmie pierwotnym wykrywa się nadciśnienie tętnicze, ale bez towarzyszących obrzęków. Oznaczany jest także poziom aldosteronu we krwi. Wykonywane są także inne badania biochemiczne krwi z określeniem stężenia potasu i stężenia sodu we krwi badanego. Pomocne może okazać się także badanie USG jamy brzusznej, wykonywane do oceny stanu nadnerczy, czasami również tomografia komputerowa jamy brzusznej. W celu potwierdzenia występowania hiperaldosteronizmu przeprowadzany jest test obciążenia sodem lub oznaczenie aktywności reninowej osocza.
Leczenie aldosteronizmu zależne jest od przyczyny powodującej chorobę. Jeżeli zwiększone wydzielanie hormonu wywołane jest guzem nadnerczy, wskazane jest jego chirurgiczne usunięcie. W przypadku wtórnego aldosteronizmu wykonywane są badania mające na celu określenie dokładnej przyczyny choroby, a następnie prowadzenie jej leczenia. Leczenie farmakologiczne aldosteronizmu polega na podawaniu leków, które hamują działanie aldosteronu – spironolaktonu, amiloridu, triamterenu. U osób, u których choroba przebiega z podwyższonym ciśnieniem, stosowane są leki obniżające ciśnienie tętnicze. Należy także przestrzegać odpowiedniej diety bogatej w potas, a ubogiej w sód (dieta niskosodowa).