Dieta bezglutenowa

Dieta bezglutenowa jest stosowana przez osoby uczulone na gluten i chorujące na celiakię. Nie zaleca się jej jednak ludziom zdrowym, dlatego że wykluczenie z jadłospisu zbóż bogatych w gluten idzie w parze ze zbyt małą ilością węglowodanów, potrzebnych organizmowi do prawidłowego funkcjonowania. Jeśli nie jesteś alergikiem ani nie chorujesz na celiakię, staraj się jednak, by gluten pojawiał się jako stały składnik w twoim menu.

Co to jest gluten?

Gluten to białko roślinne, występujące w ziarnach zbóż: pszenicy, jęczmienia, żyta, owsa. Gluten stanowi składnik mąki i sprawia, że po zmieszaniu z wodą staje się ona ciągliwa i kleista. Poza tym jest on dobrym nośnikiem dla aromatów. Ze względu na właściwości zachowywania zapachów, gluten jest szeroko stosowany w przemyśle spożywczym. Występuje np. w wędlinach, jogurtach, sosach, przyprawach, czekoladzie, a nawet w niektórych lekach. Osoby, które przestrzegają diety bezglutenowej, muszą wykluczyć ze swojego menu wszystko, co posiada choćby najmniejszą ilość glutenu. Są to nie tylko potrawy mączne. Jak widać, wiele produktów żywnościowych zawiera w swym składzie gluten, więc unikanie go w pokarmach stanowi niemały problem.

Dla kogo dieta bezglutenowa?

Dieta bezglutenowa jest stosowana przez około 1% polskiego społeczeństwa. Ludzie traktują ją jako wybawienie. Dla nich jest to jak najbardziej zdrowa dieta. Do osób tych zaliczają się chorzy na celiakię oraz uczuleni na gluten. By uchronić się przed niepożądanymi objawami i dolegliwościami, muszą oni sięgać po produkty bezglutenowe. Na szczęście produkty te są dostępne w sklepach, jednak ich cena jest zazwyczaj o wiele wyższa od normalnych wyrobów spożywczych. Produkty bezglutenowe (chleb, makaron, ciasteczka itp.) są oznaczane na opakowaniach za pomocą międzynarodowego symbolu, którym jest przekreślony kłos.

Alergia na gluten jest często przejściowa. Może pojawić się u niemowląt lub we wczesnym dzieciństwie, ale później zwykle ustępuje samoistnie. Alergia na gluten u niemowląt i dzieci objawia się zwykle suchą, swędzącą skórą. U dorosłych zaś przejawia się najczęściej pokrzywką lub biegunką. Do innych objawów alergii na gluten zalicza się wymioty i katar. Aby zdiagnozować alergię na gluten, stosuje się badanie poziomu immunoglobulin E (IgE) oraz przeprowadza się pokarmową próbę prowokacyjną. W sprawdzeniu, czy mamy uczulenie na gluten pomaga też wykluczenie go z pokarmów na pewien czas i obserwowanie reakcji organizmu.

Dieta bezglutenowa jest również stosowana przez osoby cierpiące na celiakię. Choroba ta polega na nieprawidłowej reakcji systemu immunologicznego i prowadzi do uszkodzenia kosmków jelitowych i znacznego utrudnienia przyswajania przez organizm substancji odżywczych. Objawy celiakii to m.in.: niedowaga, osłabienie apetytu, duży, wystający brzuch oraz miękkie i brzydko pachnące stolce. U dorosłych poważnymi konsekwencjami celiakii mogą być zaburzenia miesiączkowania i niepłodność. Choroba ta najczęściej ujawnia się we wczesnym dzieciństwie i oznacza konieczność całkowitego wyeliminowania z diety glutenu. W diagnostyce celiakii stosuje się badanie krwi i biopsję. Nieleczona celiakia może doprowadzić do raka w obrębie przewodu pokarmowego, najczęściej jest to chłoniak jelita.

Dieta bezglutenowa a zdrowie

Dieta bezglutenowa jest zalecana osobom z alergią na gluten lub z celiakią. Rezygnacja z glutenu, w przypadku tych osób, prowadzi do ustąpienia objawów choroby. Stosowanie diety bezglutenowej nie jest natomiast wskazane u osób zdrowych. Wykluczenie zbóż i potraw mącznych z jadłospisu wiąże się z dostarczaniem zbyt małej ilości węglowodanów oraz błonnika, którego niedobór może skutkować problemami z wypróżnianiem. Poza tym, dieta bezglutenowa jest uboga w witaminę B oraz żelazo, dlatego zaleca się, by osoby chore na celiakię jadły w miejsce zbóż więcej warzyw i owoców.