Gradówka

Gradówka to zgrubienie powieki wywołane przewlekłym stanem zapalnym gruczołu natłuszczającego brzegi powiek (gruczołu Meiboma). Stan ten powoduje zakażenie gronkowcem lub innymi bakteriami. Na powiece dolnej lub górnej pojawia się biały guzek. Występuje także zaczerwienienie i obrzęk oka. Nieleczona gradówka może skutkować pojawieniem się wad wzroku, np. astygmatyzmu. Ciągle nawracająca gradówka w tym samym miejscu może być wynikiem zmian nowotworowych spojówki.

Objawy gradówki

Gradówka objawia się najpierw niebolesnym, białawym guzkiem w górnej lub dolnej powiece, przypominającym czasem jęczmień. Skóra nad zmianą może być zaczerwieniona, powieka obrzęknięta, a samo oko ppodrażnione. Po kilku dniach objawy przechodzą, pozostaje tylko twardy guzek, który nie boli i powoli rośnie. W przypadku zwlekania z leczeniem, gradówka może spowodować wystąpienie powikłań, do których można zaliczyć astygmatyzm, wynikający z ucisku gradówki na rogówkę. Przy stosowaniu kortykosteroidów w leczeniu gradówki, może dojść do hipopigmentacji. Ciągle nawracające zmiany w tym samym miejscu mogą być spowodowane obecnością zmian nowotworowych komórek łojowych. Występuje to jednak rzadko.

Leczenie gradówki

Gradówka często ustępuje samoistnie, bez konieczności dalszego leczenia, w ciągu kilku miesięcy, a zmiany znikają całkowicie w przeciągu dwóch lat. Jeśli zmiany na powiece utrzymują się ponad dwa tygodnie, oko boli lub pojawiają się zaburzenia w ostrości widzenia – należy zgłosić się do lekarza. W leczeniu stosowane są miejscowe krople lub maści z antybiotykiem w początkowym etapie, w celu zahamowania występującej infekcji. Nie mają jednak one zastosowania w typowym leczeniu gradówki. Jeżeli zmiany nie ustępują i/lub powiększają się w przeciągu kilku miesięcy, stosuje się leczenie kortykosteroidami, głównie w postaci kropli do oczu. Jeżeli zmiany na powiece są duże, można wykonać zabieg chirurgiczny. Zabieg wykonuje się przy znieczuleniu miejscowym powieki. W zależności od struktury gradówki, procedura jej wycięcia jest różna.

Gdy zmiana jest mała, można łatwo usunąć płyn z wnętrza zmiany, nie naruszając wówczas otaczających zdrowych komórek. W przypadku, gdy zmiana jest duża, zabieg polega na wywróceniu powieki, nacięciu jej po wewnętrznej stronie i wyłyżeczkowaniu zmiany. Zazwyczaj skóra powiek regeneruje się dobrze, nie pozostawiając żadnych widocznych blizn. Gdy schorzenie występuje na górnej powiece, powstająca po zabiegu tymczasowa blizna może powodować dyskomfort. Wycięcie większych zmian może spowodować widoczny krwiak wokół powieki utrzymujący się przez 3-4 dni po zabiegu. Obrzęk oka może trwać jednak znacznie dłużej. Kilka dni po zabiegu zaleca się suszenie oka suchym ciepłym powietrzem. Wycięcie gradówki zalicza się do tzw. leczenia ambulatoryjnego i nie trwa dłużej jak 15-20 minut. Ze względu na to, że możliwe jest łatwe zakażenie lub uszkodzenie tkanek, zabieg ten powinien wykonywać tylko lekarz.

Każdy zabieg chirurgiczny wiąże się z możliwością uszkodzenia zdrowych tkanek, dlatego w leczeniu gradówki zaleca się korzystanie z mniej inwazyjnych sposobów leczenia. Wykonanie operacji powinno odbyć się tylko w ostateczności. Spośród wszystkich przypadków tylko 5% leczonych jest chirurgicznie.
Jeśli gradówka powtarza się, można codziennie przemywać powieki ciepłą wodą. Pozwoli to zmniejszyć ryzyko zatkania gruczołu.

Przypisy
Jackson T, Beun L, A prospective study of cost, patient satisfaction, and outcome of treatment of chalazion by medical and nursing staff, Br J Ophthalmol 2002 84 (7): 782–5
Khurana A, Ahluwalia B, Rajan C, Chalazion therapy. Intralesional steroids versus incision and curettage, Acta Ophthalmol (Copenh) 1988 66 (3): 352–4
Bolton A., Kański J.J. Ilustrowane wykłady z okulistyki, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2004, ISBN 83-89009-03-X

Artykuły Gradówka

Okulistyka jest działem medycyny zajmującym się badaniem, wykrywaniem oraz leczeniem chorób oczu. Najnowsze metody operacyjne w okulistyce pozwalają na korektę wielu uciążliwych wad. Laserowa ...

Nie przeocz objawów<br />
<br />
Z ostatnich badań przeprowadzonych na 1000 dorosłych osób wynika, że prawie połowa (47%) bardziej martwi się o utratę wzroku niż o utratę pamięci, słuchu i możliwości samodzielnego poruszania się. Ale prawie 30% przyznało, że wcale nie bada swoich oczu. Wiele osób nie zna objawów chorób oczu oraz warunków, które mogłyby spowodować szkody, a nawet ślepotę, jeśli nie wykryje się choroby i nie zacznie leczenia wystarczająco szybko. Przyjrzyjmy się zatem najczęstszym chorobom oczu i ich objawom.

Biopsja powieki to rodzaj badania diagnostycznego, polegającego na pobraniu próbki tkanki ze zmienionej chorobowo powieki pacjenta, która będzie poddana badaniom mikroskopowym. Dzięki nim będzie ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »