Leczenie cukrzycy

Jak wygląda leczenie cukrzycy? Odtwórz wideo
Jak wygląda leczenie cukrzycy? W leczeniu cukrzycy stosuje się różne leki o różnorodnych...

Cukrzyca jest chorobą zaliczaną do grupy chorób metabolicznych, której leczenie przebiega kompleksowo. Leczenie cukrzycy kojarzy się głównie z codziennym przyjmowaniem zastrzyków insulinowych. Jest to podstawowy i jedyny sposób radzenia sobie z występującym od początku w cukrzycy typu 1 całkowitym brakiem insuliny. Natomiast w cukrzycy typu 2 podstawowym leczeniem, obok środków niefarmakologicznych tj. diety, redukcji masy ciała i regularnego wysiłku fizycznego, jest stosowanie doustnych leków przeciwcukrzycowych. Leczenie insuliną jest również stosowane w grupie pacjentów z cukrzycą typu 2, jednak konieczność jej stosowania następuje zazwyczaj w późniejszych fazach leczenia. Do metod leczenia cukrzycy zalicza się:

  • leczenie dietetyczne;
  • wysiłek fizyczny;
  • leczenie farmakologiczne;
  • edukacja terapeutyczna.

Należy podkreślić, że leczenie niefarmakologiczne ma równorzędne znaczenie jak farmakoterapia. Czasami w początkowych stadiach cukrzycy typu 2 dieta i wysiłek fizyczny są wystarczające, aby kontrolować glikemię (poziom glukozy we krwi) bez stosowania leków i insuliny. Dopiero po kilku latach, gdy wyczerpią się zasoby endogennej (produkowanej przez własną trzustkę) insuliny, trzeba wprowadzić farmakoterapię.

Istotnym elementem leczenia każdego typu cukrzycy jest zmiana nawyków żywieniowych. Celem tych zmian jest:

  • poprawa metabolizmu węglowodanów i tłuszczów;
  • powstrzymanie rozwoju powikłań, takich jak np. retinopatia;
  • zmniejszenie ryzyka rozwoju miażdżycy (hiperinsulinemia przyspiesza rozwój miażdżycy).

W celu ustalenia zaleceń żywieniowych istotne jest indywidualne podejście do każdego chorego i jego realistycznych możliwości.

2. Leczenie cukrzycy typu 1

Dotyczy głównie dzieci i ludzi młodych. Przyczyną jej jest niszczenie przez własny układ odpornościowy wysp trzustkowych produkujących insulinę. Objawy cukrzycy pojawiają się dopiero przy uszkodzeniu 80–90% komórek ß (wydzielających hormon). Wówczas gospodarka cukrowa ulega nagłemu załamaniu. Jedynym skutecznym sposobem leczenia jest uzupełnianie niedoborów hormonalnych przez podawanie insuliny do końca życia. Niezwykle istotną funkcję pełnią również odpowiednio dobrana dieta i wysiłek fizyczny.

2.1. Insulinoterapia w cukrzycy typu 1

Schorzenie powoduje wyczerpanie się rezerw trzustkowych, podawanie insuliny należy wdrożyć od samego początku i kontynuować do końca życia. Trzeba też modyfikować dawki leku, w zależności od zapotrzebowania chorego (na początku obserwuje się resztkowe wydzielanie insuliny, więc ilość przyjmowanego leku może być mniejsza). Poza tym pewne stany (zakażenia, gorączka, wysiłek fizyczny) zmieniają zapotrzebowanie organizmu na insulinę. Ponieważ jest to hormon białkowy, podaje się go we wstrzyknięciach podskórnych (po połknięciu zostałby strawiony w przewodzie pokarmowym i nie przedostałby się do krwi).

Obecnie dostępnych jest kilka rodzajów insulin. Różnią się czasem działania oraz osiągania najwyższego stężenia w surowicy. Insuliny szybko działające zaczynają być skuteczne po niespełna 15 minutach od wstrzyknięcia, najwyższy poziom osiągają po 1–2 godzinach, a ich działanie utrzymuje się do około 4 godzin. Analogicznie insuliny o pośrednim czasie działania zaczynają funkcjonować po 2–4 godzinach, szczyt możliwości przypada na 4–6 godzin od podania, a ustępuje po 10–16 godzinach. W przypadku insulin długo działających efekty widoczne są po 4–5 godzinach, maksymalne możliwości osiągają po niespełna 10 godzinach, a przestają funkcjonować po 16–20 godzinach. Od pewnego czasu dostępne są tzw. analogi insulinowe bezszczytowe, których początek działania rozpoczyna się po mniej więcej 2 godzinach od podania i utrzymuje na tym samym poziomie przez całą dobę.

Obecność wielu rodzajów insuliny stwarza możliwość dostosowania rodzaju terapii do potrzeb i trybu życia chorego. Istnieje kilka możliwych modelów insulinoterapii. Jednak wydaje się, że najkorzystniej jest naśladować fizjologiczny schemat wydzielania hormonu. Polega to na stosowaniu niewielkich dawek insuliny długo działającej lub bezszczytowych analogów zapewniających względnie stałe stężenie przez całą dobę. Natomiast przed każdym jedzeniem powinno się wstrzykiwać leki szybko działające w ilości adekwatnej do obfitości posiłku.

Dużym przełomem w leczeniu cukrzycy było wprowadzenie pomp insulinowych, umożliwiających wielokrotne podawanie hormonu w ciągu doby bez konieczności każdorazowego wykonywania zastrzyków. Chorzy zyskali dzięki temu znaczną swobodę w zakresie odżywiania się i uprawiania sportu.

2.2. Dieta w cukrzycy typu 1

Dieta cukrzycowa opiera się na tych samych regułach zdrowego żywienia, co każde prawidłowo zbilansowane żywienie zdrowego człowieka. Posiłki powinny być przyjmowane regularnie, a ich kaloryczność podobna każdego dnia. Trzeba zwracać uwagę na odpowiednie proporcje składników pokarmowych.

W trakcie leczenia insuliną o stałym schemacie podawania chorzy powinny spożywać co najmniej 5 posiłków dziennie o z góry ustalonej kaloryczności i odpowiednim stosunku białek, cukrów i tłuszczów. W przypadku pompy lub wstrzykiwania krótko działającej insuliny przed każdym jedzeniem liczba posiłków jest dowolna.

Większość dziennego zapotrzebowania (50–60%) powinny stanowić węglowodany, ponieważ są głównym źródłem energii dla człowieka. Należy spożywać przede wszystkim cukry złożone, obecne w produktach zbożowych, warzywach i owocach. Natomiast trzeba prawie całkowicie wykluczyć węglowodany proste (sacharoza) ze swojej diety, ponieważ wchłaniają się bardzo szybko i powodują trudne do kontroli poposiłkowe hiperglikemie.

Przynajmniej 15% dziennego dowozu energii powinny dostarczać białka. Do diety dla cukrzyków należy włączyć przede wszystkim te pełnowartościowe (pochodzenia zwierzęcego) – zawierają wszystkie niezbędne rodzaje aminokwasów, w przeciwieństwie do większości białek roślinnych.

Spożycie tłuszczu trzeba ograniczyć do najwyżej 30% dziennego zapotrzebowania energetycznego. Ważne jest, aby tłuszcze nasycone (zwierzęce) nie przekraczały 10% dostarczanej energii. Dużo zdrowsze są kwasy tłuszczowe nienasycone, znajdujące się w produktach pochodzenia roślinnego.

2.3. Wysiłek fizyczny a cukrzyca typu 1

Aktywność fizyczna odgrywa istotną rolę w leczeniu cukrzycy, ale może też być przyczyną niebezpiecznych stanów niedocukrzenia. Dlatego ważne jest zrozumienie jego wpływu na gospodarkę cukrową. Wysiłek sprawia, że komórki stają się bardziej wrażliwe na działanie insuliny (czyli więcej cząsteczek glukozy dostaje się do ich wnętrza, a co za tym idzie – obniża się jej stężenie we krwi). Jeżeli nie zmodyfikuje się terapii, poziom glukozy, która jest właściwie jedynym źródłem energii dla mózgu, może się niebezpiecznie zmniejszyć, prowadząc do objawów śpiączki. Dlatego ćwiczenia należy odpowiednio zaplanować. Przed wysiłkiem adekwatnie do planowanego natężenia i czasu jego trwania trzeba spożyć dodatkową ilość węglowodanów oraz zmniejszyć dawkę insuliny. Jeżeli ćwiczenia się wydłużają, warto pomyśleć o dodatkowym posiłku w ich trakcie.

Informacje o cukrzycy są nieodłącznym elementem terapii. Zrozumienie istoty choroby przez pacjenta znacząco zwiększa szansę na prawidłowy przebieg leczenia. Będzie on potrafił modyfikować dawki leków w zależności od stylu życia oraz diety. Ma to ogromny wpływ na opóźnienie rozwoju powikłań, które w znaczący sposób pogarszają jakość życia. Mówi się, że „kto więcej wie o cukrzycy, żyje dłużej”.

2.4. Przeszczep trzustki lub wysp trzustkowych w cukrzycy typu 1

Są to alternatywne nowoczesne metody leczenia cukrzycy. Całą trzustkę przeszczepia się najczęściej razem z nerką u osób, u których choroba spowodowała niewydolność nerek. Umożliwia to uniezależnienie się od uciążliwych dializ oraz leczenia insuliną. Minusem jest konieczność leczenia hamującego układ odpornościowy (zapobiega odrzucaniu przez organizm przeszczepionych narządów, ale ma wiele działań niepożądanych). Transplantacja samych wysp wiąże się z mniejszym ryzykiem. Jednak po jakimś czasie ich komórki słabną i trzeba ponowić przeszczep.

3. Leczenie cukrzycy typu 2

To najczęściej spotykany rodzaj cukrzycy. Dotyczy do 4% społeczeństwa w naszym kraju. W tym przypadku problem odnosi się zarówno do działania insuliny, jak i jej wydzielania z wysp trzustkowych. Pod wpływem jakiegoś czynnika (najczęściej otyłości, ale skłonności dziedziczne też nie są bez znaczenia) komórki organizmu zaczynają być oporne na działanie insuliny. Potrzeba jej znacznie więcej, aby przetransportować glukozę do ich wnętrza. Trzustka produkuje coraz więcej hormonu, aż jej możliwości się wyczerpują i wyspy ulegają degradacji. Pojawia się nowy problem – niedobór insuliny przy utrzymującej się insulinooporności. Gospodarka węglowodanowa ulega załamaniu i rozwija się hiperglikemia. W 2 typie cukrzycy ogromną rolę odgrywają czynniki środowiskowe – styl życia, dieta, masa ciała i ilość ruchu. Leczenie rozpoczyna się od zmiany tych elementów. Przy ich odpowiedniej modyfikacji można się wyleczyć z tej strasznej choroby. Jeżeli nie jest to możliwe, wdraża się doustne środki przeciwcukrzycowe. Dopiero gdy trzustka utraci swoją zdolność do produkcji hormonów, rozpoczyna się insulinoterapię.

3.1. Dieta w cukrzycy typu 2

Leczenie dietą ma podstawowe znaczenie w cukrzycy typu 2. W cukrzycy typu 1 również odgrywa istotną rolę, jednak w tym typie rezerwy wydzielania insuliny już się wyczerpały i leczenie cukrzycy insuliną jest konieczne już w momencie rozpoznania. W cukrzycy typu 1 ważne jest odpowiednie dopasowanie dawki insuliny do kaloryczności i ilości spożywanego pokarmu. Pozwala to na uzyskanie prawidłowego poziomu glukozy, tak ważnego przede wszystkim u chorujących na cukrzycę dzieci.

Otyłość, zwłaszcza brzuszna, jest najważniejszym środowiskowym czynnikiem ryzyka (nabytym w trakcie życia, w przeciwieństwie do czynników genetycznych) wystąpienia cukrzycy typu 2. Szacuje się, że ponad 75% osób, u których rozpoznano cukrzycę typu 2, jest otyłych lub ma nadwagę. W związku z tym najważniejszym krokiem leczenie cukrzycy dietą jest stopniowe, co prowadzi do realistycznej redukcji masy ciała. Dieta redukująca masę ciała pomoże kontrolować cukrzycę, a także uchronić przed negatywnymi skutkami otyłości, takimi jak nadciśnienia tętnicze, uszkodzenia stawów, a przede wszystkim miażdżyca.

Zmniejszenie masy ciała o 5–10% powoduje poprawę metabolizmu węglowodanów i tłuszczów. Idea leczenia dietą jest niezwykle istotna i potrzebna w leczeniu cukrzycy. Jednak wprowadzenie wszystkich elementów leczenia dietą i wysiłkiem w życiu codziennym u pacjenta, u którego rozpoznano zaburzenia gospodarki węglowodanowej, jest bardzo trudne, a czasami wręcz niemożliwe. Problem ten dotyczy w dużej mierze osób z cukrzycą typu 2 rozpoznaną w starszym lub średnim wieku. Wiąże się to z wieloma czynnikami, takimi jak upodobania kulinarne, przyzwyczajenia czy domatorski tryb życia. 

Do ogólnych zasad tzw. diety „cukrzycowej” należą:

  • konieczność regularnego spożywania posiłków;
  • zbliżona kaloryczność poszczególnych posiłków;
  • ograniczenie kaloryczności posiłków (w przypadku osób z otyłością);
  • odpowiednio dobrany skład diety chroniący przed rozwojem powikłań cukrzycy, np. miażdżycy. 

Wiąże się to ze zmniejszeniem ilości cholesterolu w diecie. Jak widać, pod hasłem diety cukrzycowej kryje się zdrowy styl życia z regularnym spożywaniem posiłków o ograniczonej kaloryczności. Przed wprowadzeniem diety ważne jest określenie, czy chory ma prawidłową masę ciała czy nadwagę. U osób z nadwagą trzeba zmniejszyć ilość podawanych kalorii, u osób z niedowagą – zwiększyć.

Podstawowym problemem u osób z rozpoznaną cukrzycą typu 2 jest nadwaga. Ważne jest, aby dobrze obliczyć docelową masę ciała, do jakiej pacjent powinien dążyć, odchudzając się (max. 2 kg utraty wagi na tydzień). Jest to, tzw. należna masa ciała. Oblicza się ją z 2 wzorów:

  • reguła Broca (wzrost w cm – 100 =  należna masa ciała). Np. dla pacjenta o wzroście 170 cm powinna wynosić 70 kg;
  • reguła Lorentza: (wzrost w cm – 100 – 0,25x (wzrost w cm – 150). Np. przy wzroście 170 cm wynosi 65 kg.

W zależności od masy należnej i rodzaju wykonywanej pracy ustala się kaloryczność dzienną dla osób z cukrzycą bez nadwagi, wg poniższych wzorów:

  • dla osób mało aktywnych, prowadzących siedzący tryb życia: 20–25 kcal/kg masy należnej;
  • dla osób pracujących ze średnim wysiłkiem: 25–30 kcal/kg;
  • osób ciężko pracujących 30–40 kcal/kg.

Osoby z cukrzycą i nadwagą powinny mieć obniżoną kaloryczność w stosunku do wyliczonej o 250–500 kcal/dobę. Zmniejszenie dobowej podaży kalorii o 500 kcal spowoduje zmniejszenie masy ciała o około 0.5 kg na tydzień. Ideałem jest włączenie w odpowiednim momencie umiarkowanego, regularnego wysiłku fizycznego. Obecnie nie zaleca się stosowania diet o bardzo małej ilości kalorii, np. 700 kcal lub nawet 1000 kcal na dobę. Takie diety często skazane są na niepowodzenia z powodu nadmiernej restrykcyjności, pozbawiają pacjenta poczucia nadziei na schudnięcie i powodują utratę zaufania do lekarza dietetyka.

Osoby chorujące na cukrzycę typu 2, która jest leczona samą dietą lub dietą i doustnymi lekami, mogą spożywać ok. 3–4 posiłki dziennie. Osoby leczone insuliną powinny spożywać nie mniej niż 5 posiłków dziennie. Taka konieczność jest związana z intensywną insulinoterapią. Podawane kilkakrotnie w ciągu dnia zastrzyki z insuliny wymagają odpowiedniego zabezpieczenia w postaci spożytego posiłku. Dzięki temu możliwe jest uniknięcie niebezpiecznych dla życia stanów ostrej hipoglikemii (spadku stężenia glukozy we krwi).

Prawidłowy stosunek podstawowych składników diety w cukrzycy:

  • 25% - tłuszcze;
  • 55% - cukry;
  • 20% - białko.

Białko - powinno stanowić 15–20% dawki dziennej energii. Preferowane jest białko z takich produktów jak rośliny, ryby i drób.

Tłuszcze - powinny stanowić poniżej 30% dziennej dawki kalorii. Jest to szczególnie ważne u osób otyłych, narażonych na rozwój powikłań cukrzycy w postaci miażdżycy. Obecnie uważa się, że tłuszcze nasycone (te szkodliwe) zawarte w mięsie i nabiale powinny stanowić maksymalnie 10% dobowej podaży energetycznej. Zaleca się spożywanie tłuszczów pochodzących z oliwy z oliwek, pestek winogron, jednak także w ograniczonych ilościach.

Węglowodany powinny stanowić 50–60% całkowitego dawki energii. Zalecane są głównie węglowodany złożone, takie jak skrobia, spożywane z dużymi ilościami błonnika zawartego w zbożach i innych produktach roślinnych. Spożycie większych ilości węglowodanów bez równoczesnego zwiększenia błonnika może powodować nasilenie hiperglikemii (wzrost cukru we krwi). Cukry takie jak sacharoza (zawarta w białym cukrze), fruktoza (cukier zawarty w owocach) można spożywać tylko w niewielkich ilościach lub całkowicie wyeliminować z diety.

Wpływ alkoholu na przebieg i leczenie cukrzycy może być zarówno pozytywny, jak i negatywny. Jednak w warunkach polskich, gdy wciąż znaczna część społeczeństwa spożywa duże ilości alkoholu wysokoprocentowego, zalecanie spożywania umiarkowanych ilości alkoholu jest problematyczne. 

Do zalet spożycia umiarkowanych ilości alkoholu należy jego korzystny wpływ na zmniejszanie czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Pozytywny wpływ wyraża się w postaci zwiększania ilości frakcji HDL cholesterolu, obniżaniu krzepliwości krwi oraz zmniejszeniu stężenia insuliny we krwi oraz zwiększeniu insulinowrażliwości.

Negatywny wpływ spożywania alkoholu wynika z jego znacznej kaloryczności (7 kcal/g alkoholu) oraz ze znacznego ryzyka hipoglikemii po jego spożyciu. Co ważne, hipoglikemia może wystąpić już po spożyciu małych ilości alkoholu, często nawet wiele godzin po spożyciu, a objawy upojenia alkoholowego są bardzo podobne do objawów hipoglikemii i obie te sytuacje łatwo pomylić. Istotnym problemem spożycia alkoholu jest ryzyko uzależnienia.

Obecnie dopuszcza się maksymalne spożycie:

  • 20–30 g alkoholu (2–3 jednostki) dziennie dla mężczyzny;
  • 10–20 g alkoholu (1–2 jednostki) dziennie dla kobiety w przeliczeniu na czysty etonal.

Jedna jednostka (10 g) czystego alkoholu zawarte jest w 250 ml piwa, 100 ml wina i 25 g wódki.

Brak ruchu to jeden z czynników predysponujących do rozwoju cukrzycy. Natomiast regularna aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko rozwoju choroby nawet o 60%. Ćwiczenia mają zbawienny wpływ na gospodarkę węglowodanową. Zwiększają wrażliwość tkanek na insulinę, więc przełamują insulinooporność. Poza tym w czasie wysiłku zwiększa się zużycie glukozy, a co za tym idzie – jej stężenie we krwi jeszcze bardziej spada.

3.2. Doustne leki przeciwcukrzycowe w cukrzycy typu 2

Jeżeli dieta dla diabetyków i wysiłek fizyczny są nieskuteczne lub, jak to częściej bywa, w naszym społeczeństwie nie są wprowadzane w życie, wkracza się z farmakoterapią. Wyróżnia się 2 główne grupy leków doustnych: pobudzające wytwarzanie insuliny w trzustce oraz zmniejszające stężenie glukozy we krwi. Dobiera się je w zależności od tego, czy przeważają insulinooporność czy niedobór hormonu. Leki z różnych grup można ze sobą łączyć, aby utrzymać lepszą kontrolę glikemii. Kiedy przestają być skuteczne, wprowadza się insulinę. Początkowo można stosować małe dawki przy jednoczesnym przyjmowaniu tabletek. Ostatecznie jednak przechodzi się na całkowitą insulinoterapię.

3.3. Insulinoterapia w cukrzycy typu 2

Prowadzi się ją tak samo, jak w cukrzycy typu 1.

Cukrzyca ciężarnych to każde zaburzenie gospodarki cukrowej, które pierwszy raz pojawiło się podczas ciąży. Przeważnie rozpoczyna się w drugiej połowie ciąży, ale czasami można je rozpoznać już w pierwszym trymestrze. Przyczyną jest znaczny wzrost stężenia hormonów działających przeciwnie do insuliny (estrogeny, progesteron, hormony łożyska) zwłaszcza po 20. tygodniu. W leczeniu stosuje się wyłącznie insulinoterapię.

Bibliografia

  • Colwell J.A. CUKRZYCA - nowe ujęcie diagnostyki i leczenia, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-87944-77-7
  • Grzeszczak W. Farmakoterapia w cukrzycy, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 978-83-60073-99-8
  • Czech A., Tatoń J. CUKRZYCA: Podręcznik diagnostyki i terapii, Elamed, Katowice 2009, ISBN 978-83-61190-01-1
  • Howorka K. Funkcjonalna insulinoterapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 1997, ISBN 83-86019-26-3
  • Drzewowski J. Cukrzyca typu 2 - wybrane zagadnienia z patofizjologii, diagnostyki i leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-04-8
  • Sieradzki J. Cukrzyca, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-89861-90-0
  • Tatoń J. Postępowanie w cukrzycy typu 2 oparte na dowodach - standardy dla lekarzy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2707-1
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze (1)

Wyloguj

Porady ekspertów

Mam cukrzycę i co dalej?

Mam 68 lat, odebrałam wyniki badań, w których poziom glukozy we krwi na czczo wynosi...

lek. Magdalena Parys Porady udziela lek. Magdalena Parys lekarz w Międzyleskim Szpitalu Specjalistycznym Oddział I Wewnętrzny.
Cukrzyca a leki

Mam pytanie - czy pochodne biguanidu mogą być zażywane przy cukrzycy typu 1 i czy są jakieś...

lek. Izabela Brym Porady udziela lek. Izabela Brym lekarz na Oddziale I wewnętrznym i nefrologii w Międzyleskim Szpitalu Specjalistycznym w Warszawie.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

pokaż 5 następnych

Artykuły Leczenie cukrzycy

Leczenie cukrzycy Znaczenie samokontroli w terapii cukrzycy

W terapii cukrzycy szczególne znaczenie odgrywa samokontrola. Chory, który obserwuje wahania glukozy we krwi na co dzień, zaczyna lepiej rozumieć swoją chorobę. Badanie stężenia glukozy we krwi ma na celu: ocenę wyrównania...

Leczenie cukrzycy Terapia łączona cukrzycy i depresji

(...) i cukrzycy typu 2 może przetrzeć szlak dla innych tego typu terapii.(Leczenie cukrzycy, Leczenie depresji, Cukrzyca typ...

Jak wybrać lekarza przy cukrzycy?
Leczenie cukrzycy Jak wybrać lekarza przy cukrzycy?

Cukrzyca jest przewlekłą i postępującą chorobą.  Osoba z raz postawionym takim rozpoznaniem jest niestety skazana na przebywanie pod opieką lekarską do końca swych dni, dlatego tak ważne jest by była to dobra opieka nie tylko pod względem...

Leczenie cukrzycy Jak leczyć cukrzycę typu 2?

(...) nie jest świadomy swojej choroby. Początkowe leczenie cukrzycy polegało przede wszystkim na dążeniu do obniżenia stężenia cukru we krwi ... i normalizacja masy ciała? Na te pytania odpowiada nasz ekspert – prof. dr hab. Jan Tatoń, diabetolog. (Leczenie...

Leczenie cukrzycy Komórki macierzyste w leczeniu cukrzycy

(...) przeciwcukrzycowe. Gdy ten rodzaj leczenia nie przynosi efektów, w ostateczności choremu podaje się insulinę. Leczenie cukrzycy Leczenie cukrzycy, a szczególnie cukrzycy typu 1 jest bardzo trudne. Wymaga odpowiednich modyfikacji dawek insuliny ... , Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16101-9(Leczenie cukrzycy, Cukrzyca typu 1, Cukrzyca typ...

Leczenie cukrzycy Doustne leki przeciwcukrzycowe

(...) działania. Insulina a leczenie cukrzycy Niezależnie od mechanizmu działania wszystkich grup leków przeciwcukrzycowych mają ... Medica, Gdańsk 2007, ISBN 978-83-60073-99-8(Leczenie cukrzycy,...

Leczenie cukrzycy Cukrzyca - jakie pytania zadać lekarzowi?

(...) zdrowia. Jednak przy pojawieniu się depresji niezbędna jest pomoc psychiatryczna. Jak będzie przebiegać leczenie cukrzycy ... .C., Williams G. Cukrzyca - trudne pytania, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-13-7(Leczenie cukrzycy,...

Poradnik cukrzyka cz. I
Leczenie cukrzycy Poradnik cukrzyka cz. I

Podstawą leczenia wielu przypadków cukrzycy jest insulinoterapia. Dzięki dobraniu odpowiedniego rodzaju insuliny oraz prawidłowemu wstrzykiwaniu, chorzy uskarżają się na mniej objawów cukrzycy, mają także mniej problemów z jej...

Leczenie cukrzycy Terapia genowa w cukrzycy

(...) Pol, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-929212-0-2(Leczenie cukrzycy, Poziom cukru we...

Leczenie cukrzycy Leki diabetologiczne

(...) sulfonylomocznika, biguanidu oraz inhibitory alfa-glukozydazy... Leczenie cukrzycy typu 2 pochodne sulfonylomocznika; pochodne biguanidu ... insuliny. Leczenie cukrzycy sulfonylomocznikiem można przeprowadzać u osób bez nadwagi i problemów metabolicznych ... w ciąży, kobietom w okresie laktacji, cierpiących na przepuklinę, zwężenie jelit, zaburzenia trawienia i wchłaniania.(Leczenie cukrzycy, insulina w ciąży, Stosowanie leków, Cukrzyca typu...

Leczenie cukrzycy Nanotechnologia w leczeniu cukrzycy

(...) tak łatwym celem. Ten problem udało się rozwiązać dzięki nanocząsteczkom.(Leczenie cukrzycy, Cukrzyca typu 1, Cukrzyca typ...

Leki przeciwcukrzycowe a wątrobaOdtwórz wideo
Leczenie cukrzycy Leki przeciwcukrzycowe a wątroba

Doustne leki przeciwcukrzycowe stosowane w wielu przypadkach u osób chorych na cukrzycę muszą być przyjmowane codziennie, a nawet kilka razy dziennie, przez wiele lat, gdyż cukrzyca należy do grupy chorób przewlekłych. Wiele osób...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij