Anemia - typy choroby i ich przyczyny

Anemia, nazywana również niedokrwistością, nie jest dolegliwością, którą powinniśmy lekceważyć. Do jej zwalczenia nie wystarczy jedynie leczenie farmakologiczne w postaci suplementacji żelaza. Anemia często jest też objawem innych, często poważnych, chorób. Takie przyczyny powinny zostać wykluczone już na wstępnym etapie leczenia anemii.

Wybuchy nieuzasadnionej złości, brak sukcesów zawodowych, gorsza pamięć. Za każdy z tych objawów może być odpowiedzialna anemia. Co ją powoduje? Przyczyn anemii może być wiele. Zazwyczaj są to: nieprawidłowa dieta, zły styl życia, używki, za duża ilość przetworzonej żywności, za mała – warzyw i owoców. Jedno jest pewne – anemia to nie choroba, ale objaw. Może się wiązać z jeszcze poważniejszym schorzeniem. Dlatego tak ważne jest, by je szybko zdiagnozować.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

Niedokrwistość (anemia) to schorzenie polegające na patologii dotykającej czerwonych krwinek (erytrocytów) i wynikających z niej zaburzeń. Podstawową funkcją erytrocytów jest dostarczanie niezbędnego do życia tlenu z płuc do wszystkich narządów i tkanek.

Przyczyn niedokrwistości może być bardzo wiele. Mogą one polegać na wrodzonej niewłaściwej budowie samych komórek, rzutującej na zmianę funkcji czerwonych krwinek albo wynikać z patologii innych narządów lub być konsekwencją wyłącznie czynników zewnętrznych.

Ogólne objawy anemii

Niezależnie od przyczyny wszystkie niedokrwistości powodują objawy będące efektem niedokrwienia narządów. Symptomy te zwykle nie są nasilone, gdyż organizm szybko adaptuje się do patologii. Należą do nich: osłabienie i szybkie męczenie się, upośledzenie koncentracji i uwagi, ból i zawroty głowy, bladość skóry i błon śluzowych. Jak widać, objawy te nie są specyficzne, dlatego tak ważne jest dalsze różnicowanie przyczyn niedokrwistości i poszukiwanie specyficznych objawów oraz ukierunkowane leczenie.

Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12

Niedobór kobalaminy w organizmie może wynikać z nieprawidłowej diety oraz zaburzeń wchłaniania występujących np. w chorobach autoimmunologicznych (niedokrwistość Addisona-Biermera), po resekcji żołądka czy jelita cienkiego, w schorzeniach jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna) albo we wrodzonych zaburzeniach wchłaniania.

ROZWIĄŻ TEST

Czy problem niedokrwistości ciebie też dotyczy? Jeśli nie wiesz, rozwiąż nasz test i przekonaj się, czy powinieneś udać się do lekarza.

Choroba Addisona-Biermera jest najczęstszą przyczyną tego rodzaju anemii. Występuje częściej u kobiet i po 60. roku życia. Polega na występowaniu reakcji układu immunologicznego, skierowanej przeciwko własnym komórkom błony śluzowej żołądka oraz przeciw związkowi odpowiedzialnemu za wchłanianie witaminy B12 w jelicie (czynnikowi wewnętrznemu Castle’a).

Objawy charakterystyczne dla tej anemii dotyczą przede wszystkim przewodu pokarmowego i układu nerwowego. Chory traci czucie smaku, mogą wystąpić: pieczenie języka, utrata łaknienia, chudnięcie, nudności, zaparcia, biegunka. Najgroźniejsze są jednak powikłania neurologiczne: neuropatia obwodowych nerwów czuciowych z drętwieniem kończyn, mrowieniem i kłuciem opuszków palców; pogorszenie odczuwania bodźców głębokich (narządowych), niestabilność chodu, osłabienie wzroku, osłabienie mięśni. Spotykane są także objawy psychiatryczne, takie jak osłabienie pamięci, depresja czy halucynacje.

Niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego

Anemia ta jest spotykana coraz częściej u starszych osób, aż u 10 proc. powyżej 75. roku życia i może współistnieć z niedokrwistością z niedoboru kobalaminy. Przyczyn może być bardzo wiele. Najczęściej należą do nich: niewłaściwa dieta i zwiększone zapotrzebowanie w czasie ciąży. Anemia spotykana jest także u alkoholików, przy przewlekłych chorobach wątroby oraz w terapii różnymi lekami (fenytoiną, metotreksatem, trimetoprimem).

Dominują objawy z przewodu pokarmowego, takie same jak w przypadku niedoboru witaminy B12. Może wystąpić odwracalna niepłodność u obu płci.

Podstawą rozpoznania są objawy oraz  morfologia krwi. Następnie wykonuje się testy określające stężenie witaminy B12 i kwasu foliowego w osoczu (ponieważ oba niedobory często współwystępują) oraz prowadzi się dalszą diagnostykę w celu zróżnicowania przyczyny i znalezienia konkretnej choroby. W przypadku podejrzenia choroby Addisona-Biermera wykonuje się testy na obecność autoprzeciwciał. Przy wykluczeniu innych przyczyn i podejrzeniu choroby żołądka lub jelit pomocne może być wykonanie badania endoskopowego.

Leczenie anemii

Najważniejsze jest leczenie choroby podstawowej. Jednak mimo wszystko należy uzupełnić niedobory, podając domięśniowo kobalaminę i doustnie kwas foliowy do ustabilizowania wyników badań.

Efekty leczenia kobalaminą widoczne są już po siedmiu dniach – najpierw pierwsze zmiany w obrazie krwi, a pełna normalizacja występuje po dwóch tygodniach. Neuropatia może się cofać nawet do sześciu miesięcy, jednak niektóre objawy mogą nigdy nie minąć (patrz niżej). Efekty leczenia kwasem foliowym pojawiają się zwykle po 1-4 miesiącach.

Jeżeli przyczyna podstawowa zawsze będzie przebiegała z zagrożeniem niedokrwistością megaloblastyczną (np. stan po resekcji żołądka), konieczne będzie leczenie podtrzymujące (zazwyczaj raz na miesiąc).

Niedokrwistości megaloblastyczne

Ten typ anemii dotyczy sytuacji, w których niezależnie od przyczyny dochodzi do tego samego rodzaju zaburzeń polegających na nieprawidłowym wytwarzaniu czerwonych krwinek oraz skróceniu czasu ich życia poprzez ich nadmierne niszczenie (w szpiku i innych tkankach).

Do tej grupy zaliczane są niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 (kobalaminy) lub kwasu foliowego. Obydwa związki niezbędne są do procesu tworzenia DNA, a zatem jądra komórek i prawidłowego ich powstawania.

Nie wszystkie objawy tego typu anemii są w pełni odwracalne – zmiany nerwowe po niedoborze kobalaminy, szczególnie dotyczące rdzenia kręgowego, mogą nie cofnąć się całkowicie, jeżeli trwały dłużej niż rok. Przy chorobie Addisona-Biermera zwiększone jest ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz zachorowania na raka żołądka (2-3-krotnie), a zaniedbanie choroby może być tragiczne w skutkach. Kobiety ciężarne podczas pierwszych 12 tygodni ciąży zobowiązane są przyjmować profilaktycznie kwas foliowy, co zmniejsza ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej u niemowląt o 75 proc. Większość tych wad jest śmiertelna już w okresie płodowym albo niemowlęcym. Są to również wady nieodwracalne.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Anemia - typy choroby i ich przyczyny
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Anemia - typy choroby i ich przyczyny
Przyczyny nietrzymania moczu

Przyczyny i typy nietrzymania moczu u kobiet (WIDEO)

Przyczyny i typy nietrzymania moczu u kobiet (WIDEO) Odtwórz wideo

Nietrzymanie moczu bywa potocznie określane mianem choroby, ale w rzeczywistości jest to objaw chorobowy. Niekontrolowane wycieki moczu (...) naturalnie, wykonują ciężką pracę fizyczną lub zmagają się z zaburzeniami hormonalnymi, chorobami...

Anemia - typy choroby i ich przyczyny

Anemia a choroby przewodu pokarmowego

uzależnione jest od przyczyny oraz ciężkości anemii. Oczywiście niezbędne jest leczenie samej choroby, w przebiegu której anemia się pojawiła. W przypadku (...) jelita grubego oraz po operacjach oraz...

Anemia (niedokrwistość) - rodzaje, objawy, diagnostyka, leczenie, zapobieganie

Cała prawda na temat anemii (WIDEO)

Cała prawda na temat anemii (WIDEO) Odtwórz wideo

źródło. Przyczyną anemii i spadku masy ciała jest zawsze jakiegoś rodzaju wyniszczenie organizmu: może to być na przykład choroba nowotworowa. Nowotwór (...) . Oczywiście, są także przypadki szczupłych anemików. Nie...

Nowotwory jelit

Wzrost a nowotwory

Wzrost a nowotwory

Najnowsze doniesienia naukowe dowodzą, że osoby o wysokim wzroście są obarczone większym ryzykiem zachorowania na różne typy nowotworów.

Anemia - typy choroby i ich przyczyny

Anemia a choroby nerek

zawartość czerwonych krwinek we krwi). Przyczyny anemii mogą być różne, a objawy uzależnione od stopnia nasilenia. Przyczyny anemii w chorobach (...) się, że anemia jest dodatkowym...

Anemia (niedokrwistość) - rodzaje, objawy, diagnostyka, leczenie, zapobieganie

Niedokrwistość (anemia) - diagnostyka, typy

. Po rozpoznaniu choroby leczeniem jest przeszczep szpiku. Przyczyny niedokrwistości aplastycznej mogą być pierwotne (np. wrodzona niedokrwistość (...) Anemia - znana także pod nazwą „niedokrwistość",...

Fototyp

Chłopiec z albinizmem

Chłopiec z albinizmem

Albinosi pozbawieni są pigmentu, przez co ich skóra jest różowa, włosy białe, a tęczówka oka czerwona.