Chorzy z obniżoną odpornością

Organizm stale narażony jest na atak drobnoustrojów takich jak wirusy i bakterie, a także na zagrożenia płynące ze swojego wnętrza, takie jak zmutowane komórki, czyli komórki nowotworowe. Do obrony przed nimi służy układ odpornościowy. Składa się on z szeregu elementów, od barier mechanicznych w postaci skóry czy błon śluzowych, przez narządy takie jak śledziona, po cząsteczki zwane cytokinami, limfokinami itd. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy któryś z elementów zaczyna zawodzić i funkcjonowanie układu odpornościowego staje się nieskuteczne lub mniej skuteczne. Mówimy wtedy o niedoborach odporności.

#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?

Podział niedoborów odporności

Pojawienie się nawracających infekcji jest z reguły pierwszym sygnałem nieprawidłowego działania systemu immunologicznego. Istnieje wiele przyczyn takiego stanu rzeczy, od czynników genetycznych, poprzez nowotwory i ich chemioterapeutyczne lub radioterapeutyczne leczenie, po wirusy np. HIV, a nawet starzenie się i niedożywienie. Przyczyny te leżą u podstawy podziału niedoborów odporności na:

  • Pierwotne niedobory odporności, zwane inaczej wrodzonymi, które powstają w wyniku zaburzeń rozwoju układu odpornościowego. Są one rzadkimi schorzeniami. Mimo że opisano już ponad 120 rodzajów jednostek chorobowych zaliczanych do tej grupy, to część z nich zdiagnozowano tylko u kilku osób na świecie. Pierwotne niedobory odporności najczęściej objawiają się już we wczesnym dzieciństwie (np. bardzo częstymi infekcjami) i stanowią często poważny problem diagnostyczny.

  • Wtórne niedobory odporności, nazywane inaczej nabytymi, które jak sama nazwa wskazuje są konsekwencją innych chorób bądź ich leczenia. Sztandardowymi przykładami są w tym przypadku zespół nabytego niedoboru odporności nazywanego w skrócie AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome), który powstaje w konsekwencji zakażenia wirusem HIV, nowotwory i ich leczenie czy celowo wywołana immunosupresja, w celu zabezpieczenia pacjentów po transplantacji.

Postępowanie w niedoborach odporności

Niezwykle istotne jest unikanie sytuacji sprzyjających zakażeniu. Prewencja ta polega głównie na unikaniu przebywania w większych zbiorowiskach ludzi, unikaniu picia wody o niepewnej czystości czy zachowywaniu w sposób szczególnie przesadny zaleceń higienicznych takich jak np. mycie zębów. Przy tym podpunkcie należy także wspomnieć o chorych poddanych immunosupresji (np. po przeszczepach) czy leżących z jej powodu w szpitalach. Przy takich pacjentach są zachowywane szczególne środki ostrożności, jak śluzy przy wejściach do sal czy odkażanie rąk przed badaniem. Konieczne jest w takich sytuacjach stosowanie przez personel, osoby odwiedzające i samych chorych maseczek ochronnych na usta, zabezpieczających przed infekcjami przenoszonymi drogą kropelkową.

  • Szczepienia ochronneobniżona odporność powoduje słabszą odpowiedź na szczepienia ochronne, a chorzy nie wytwarzają wystarczającej ilości przeciwciał zabezpieczających przed daną chorobą. U chorych będących w immunosupresji istnieją stale, bądź okresowo przeciwwskazania do jednego z typów szczepionek, mianowicie tych, które zawierają żywe (unieszkodliwione) drobnoustroje – przykładem takiego preparatu jest szczepionka przeciwko różyczce. U chorych z wtórnym niedoborem odporności, którego przyczyna leży w celowej immunosupresji, szczepienia można wykonywać nie wcześniej niż 3 miesiące po zakończeniu terapii osłabiającej układ odpornościowy.

  • Na szczególną uwagę zasługuje postępowanie prowadzone w neutropenii, która występuje u ponad połowy chorych leczonych chemioterapeutykami. Leży ona u podstaw dużego stopnia upośledzenia odporności u dużej liczby chorych. U takich chorych, u których jednocześnie stwierdza się duże ryzyko infekcji stosuje się profilaktycznie antybiotyki o szerokim spektrum dziania – działającym jednocześnie na wiele organizmów oraz stosowanie leków przeciwgrzybiczych. W niektórych sytuacjach zaleca się także podawanie czynnika wzrostu neutrofili: G-CSF.

  • Pacjenci z niedoborami odporności są także poddawani leczeniu substytucyjnemu. W przypadku wtórnych niedoborów dokonuje się tego oczywiście w przypadkach, w których nie jest możliwe usunięcie przyczyny. Do tego sposobu leczenia zalicza się: podawanie preparatów immunoglobulin, czyli przeciwciał, czy stosowanie interferonów alfa i gamma biorących udział m.in. w walce z wirusami.

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Chorzy z obniżoną odpornością
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Chorzy z obniżoną odpornością
Chorzy z obniżoną odpornością

Cukrzyca a stan ludzkiej odporności

. Dlatego też chory staje się zależny od dostarczania insuliny. Natomiast cukrzyca typu 2 (insulinoniezależna) polega na obecności pierwotnej oporności (...) , takie jak otyłość brzuszna oraz mała aktywność fizyczna. Mechanizmy spadku...

Chorzy z obniżoną odpornością

Profilaktyka zakażeń szpitalnych

Zakażenia szpitalne, zwane też nozokomialnymi, to takie do których doszło w związku z pobytem chorego w szpitalu i które ujawniło się po przynajmniej (...) drobnoustrojów opornych na jego działanie. Bakterie nabywają odporność...

Chorzy z obniżoną odpornością

Gronkowiec - rodzaje, kuracja

decyduje się na włączenie do leczenia antybiotyk. Niestety bardzo ważne jest właściwe dobranie leków, ponieważ gronkowiec może wykazać dużą odporność (...) jest także wspieranie organizmu, zwiększanie odporności organizmu...

Chorzy z obniżoną odpornością

Ryzyko chorób zakaźnych u pacjentów po przeszczepie

chorego przed reakcją odrzucenia pobranych obcych tkanek. W związku z celowo obniżoną reaktywnością układu immunologicznego, oprócz ryzyka infekcji, należy (...) z nich są zakażenia. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest...

Chorzy z obniżoną odpornością

Leczenie neutropenii

Ciało ludzkie posiada układ odpornościowy, którego zadaniem jest ochrona przed mikroorganizmami, obcymi substancjami czy zmutowanymi własnymi komórkami. Składa się na niego szereg elementów, od skóry czy błon śluzowych, poprzez narządy limfatyczne, po...

Chorzy z obniżoną odpornością

Wrodzone niedobory odporności

pozornie błahej funkcji może spowodować, że cały system odpornościowy przestaje działać bądź jest mniej skuteczny. Mówimy wtedy o niedoborach odporności (...) . Niedobory odporności dzielimy na pierwotne i wtórne. U...

Chorzy z obniżoną odpornością

Neutropenia

rąk (zarówno przez osoby z neutropenią jak i te z najbliższego otoczenia), unikanie kontaktu z osobami chorymi, a w przypadku zachorowania osób (...) i dokładny nadzór tego ostatniego nad przyjmowanymi przez chorego...

Sprawdź ryzyko chorób

Na co powinni szczepić się dorośli?

Na co powinni szczepić się dorośli?

). W przypadku osób z obniżoną odpornością może on wywołać poważne i niezwykle bolesne powikłania, tj. nerwoból poherpetyczny (dotyczy najczęściej osób (...) wieloletnią odporność, w niektórych sytuacjach...