Fitoestrogeny. Naturalne hormony

Fitoestrogeny to związki naturalne, pochodzenia roślinnego, które wykazują właściwości antyutleniające, grzybobójcze oraz wiele działań estrogenopodobnych. W ostatnich latach zwrócono uwagę na zdolność fitoestrogenów do łagodzenia objawów przekwitania lub nawet zapobiegania im.

Przekwitanie jest procesem fizjologicznym, sygnalizującym koniec okresu rozrodczego, wpisanym w życie każdej kobiety. Temu stopniowemu wygasaniu czynności jajnika towarzyszą zaburzenia miesiączkowania oraz tzw. objawy wypadowe.

Zobacz film: "Sól w diecie - ile można spożywać?"

Wśród najczęstszych symptomów zespołu okołomenopauzalnego wymieniane są: uderzenia gorąca, nadmierne pocenie się, wahania nastroju, stany depresyjne, zaburzenia koncentracji oraz snu. Powyższe dolegliwości są następstwem zmian w stężeniach neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym. W okresie przekwitania dochodzi do niedoboru estrogenów, co pociąga za sobą spadek stężenia serotoniny, dopaminy, beta-endorfiny i wzmożoną syntezę noradrenaliny. Okres okołomenopauzalny to także czas zwiększonego ryzyka zachorowania na osteoporozę, schorzenia układu krążenia czy nowotwory.

Działanie fitoestrogenów

W ostatnich latach zwrócono uwagę na zdolność fitoestrogenów do łagodzenia objawów przekwitania lub nawet zapobiegania im. Zainteresowanie to wyniknęło z obserwacji, że kobiety z krajów azjatyckich znacznie łagodniej przechodzą klimakterium w porównaniu z Europejkami. Okazało się, że przyczyn tego zjawiska należy upatrywać w sposobie żywienia badanych kobiet.

5 znaków, które świadczą o tym, że twoje hormony nie pracują prawidłowo

Praca hormonów wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. To właśnie one są odpowiedzialne za wahania nastroju u dorastających dziewcząt oraz za niepożądane...

Azjatki, których dzienne spożycie fitoestrogenów wynosi około 200 mg, tylko w 10-20 proc. skarżą się na dolegliwości związane z okresem przekwitania, natomiast aż 80 proc. Europejek spożywających dziennie tylko 5 mg estrogenów roślinnych cierpi z powodu przykrych objawów klimakterium. Szacuje się, że dobowe zapotrzebowanie na izoflawony dla kobiet w okresie okołomenopauzalnym mieści się w granicach 40-45 mg, co odpowiada około 40 g ziaren soi lub 100 g tofu czy 500 g mleka sojowego.

Fitoestrogeny to związki naturalne, pochodzenia roślinnego, które wykazują właściwości antyutleniające, grzybobójcze oraz wiele działań estrogenopodobnych. Wyróżnia się trzy klasy fitoestrogenów:

  • izoflawony - obecne głównie w roślinach strączkowych, zwłaszcza soi,
  • kumestany - występujące w czerwonej koniczynie, nasionach słonecznika i kiełkach fasoli oraz
  • lignany, których bogatym źródłem są oleje z nasion, głównie lniany z siemienia lnianego.

Zarówno izoflawony, jak i kumestany wykazują działanie estrogenne, jednakże w porównaniu z żeńskimi hormonami płciowymi ich aktywność jest znacznie słabsza. Fitoestrogeny wykazują podobieństwo do estronu i 17-beta-estradiolu (żeńskiego hormonu płciowego), i to właśnie dzięki swej budowie oraz powinowactwu do receptorów estrogenowych alfa i beta obserwuje się ich korzystne działanie w łagodzeniu objawów okresu przekwitania.

Fitoestrogeny na uderzenia gorąca i raka piersi

Najpowszechniej występującą dolegliwością u kobiet w okresie menopauzy są uderzenia gorąca pojawiające się nawet u 70-80 proc. Europejek. Zdolność fitoestrogenów do łagodzenia tych nieprzyjemnych symptomów nie jest jasno potwierdzona. Wyniki niektórych badań wskazują, że dieta bogata w estrogeny roślinne jest w stanie zminimalizować ten objaw nawet w 40-55 proc., z kolei inne doniesienia nie potwierdzają tych obserwacji. Przyczyn rozbieżności najprawdopodobniej należy dopatrywać się w odmiennym sposobie żywienia kobiet, ze szczególnym uwzględnieniem czasu stosowania diety sojowej oraz dawek fitoestrogenów.

Wiele wyników badań naukowych wskazuje na związek pomiędzy stosowaniem diety bogatej w fitohormony a zapadalnością na nowotwory piersi. Według danych epidemiologicznych kobiety z krajów azjatyckich czterokrotnie rzadziej zapadają na raka sutka w porównaniu z Europejkami czy obywatelkami USA. Interesujący jest fakt, że w przypadku Azjatek, które wyemigrowały do Stanów Zjednoczonych, niebezpieczeństwo zachorowania na nowotwór wzrastało z pokolenia na pokolenie. Wskazuje to w sposób jednoznaczny, że ryzyko to uwarunkowane jest nie tyle predyspozycjami genetycznymi, co stylem życia kobiet, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju stosowanej diety.

Dieta Azjatek obfitująca w produkty sojowe w znacznym stopniu zabezpiecza je przed zachorowaniem na nowotwór piersi. Wyniki analiz sugerują, że okres życia, w którym kobiety spożywają fitoestrogeny, może odgrywać znaczącą rolę w modyfikacji ryzyka wystąpienia nowotworu piersi. Okazuje się, że długotrwałe stosowanie diety bogatej w produkty o dużej zawartości fitoestrogenów, zwłaszcza we wczesnym okresie życia (13-15 rok życia), może minimalizować ryzyko wystąpienia raka gruczołu sutkowego u kobiet.

Fitoestrogeny na osteoporozę i miażdżycę

Okres okołomenopauzalny charakteryzuje się spadkiem stężenia żeńskich hormonów płciowych w organizmie. Jedną z poważniejszych konsekwencji tego zjawiska jest postępujący ubytek masy kostnej, co może skutkować osteoporozą. Okazało się, że dieta bogata w fitoestrogeny może zapobiec rozwojowi osteoporozy. Zaobserwowano, że Azjatki, których dieta bogata jest w fitoestrogeny, znacznie rzadziej doświadczają złamań w obrębie kości udowej niż kobiety rasy białej.

Estrogeny pochodzenia roślinnego, a w szczególności izoflawony wykazują zdolność hamowania tworzenia komórek kościogubnych (osteoklastów) i pobudzania czynności komórek kościotwórczych (osteoblastów). Wyniki badań wskazują, że dieta bogata w soję powoduje remineralizację oraz wzrost gęstości mineralnej kośćca, dodatkowo zapobiegając zmianom wydzielania wapnia w moczu u kobiet po menopauzie i pośrednicząc w działaniach parathormonu, który zwiększa ilość wapnia we krwi.

Zmniejszenie produkcji estrogenów w okresie przekwitania wiąże się również ze wzrostem ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej oraz miażdżycy. Wykazano, że soja i produkty sojowe bogate w izoflawony wykazują wiele właściwości zabezpieczających przed zapadnięciem na choroby układu krążenia. Do ważniejszych należy zdolność do obniżania we krwi cholesterolu całkowitego, złego cholesterolu - LDL i trójglicerydów oraz jednoczesnego wzrostu stężenia dobrego cholesterolu - HDL. Powodują ponadto redukcję aktywności płytek krwi oraz zmniejszenie ich agregacji, w wyniku czego dochodzi do zahamowania powstawania blaszek miażdżycowych.

Fitoestrogeny a skóra

Proces starzenia jest procesem postępującym i ciągłym, szczególnie nasilonym w okresie menopauzy. Niedobór estrogenów w organizmie kobiet przyczynia się wówczas do utraty sprężystości, narastającej suchości oraz spadku elastyczności i gęstości skóry. Dochodzi również do zaniku włókien kolagenowych i elastylowych, czego dostrzegalnym symptomem są zmarszczki. Niektóre badania wykazały, że uzupełnianie poziomu estrogenów zarówno drogą doustną, jak i przez skórę w znacznym stopniu hamuje ubytek kolagenu, wpływając na poprawę kondycji skóry i spłycenie zmarszczek. Część naukowców pozostaje jednak sceptyczna i podkreśla, że skuteczność stosowania łagodniejszych w działaniu fitoestrogenów w walce z oznakami starzenia się skóry nie jest do końca udokumentowana.

Okres okołomenopauzalny charakteryzujący się spadkiem poziomu endogennych estrogenów jest dla wielu kobiet czasem trudnym, obfitującym w wiele uporczywych dolegliwości i związanym ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na osteoporozę, nowotwory czy schorzenia układu krążenia.

Złagodzenie przykrych objawów jest możliwe dzięki zastosowaniu hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), co jednak wymaga uwzględnienia przeciwwskazań i może wiązać się z niebezpieczeństwem wystąpienia skutków ubocznych. Bardziej bezpieczną alternatywą dla HRT okazują się estrogeny pochodzenia roślinnego o słabszym działaniu, niewykazującym działań ubocznych, charakterystycznych dla hormonów syntetycznych.

Zaprezentowane wyniki badań naukowych uświadamiają ogrom potencjału terapeutycznego drzemiącego w fitoestrogenach. Potrafią one nie tylko załagodzić dolegliwości okresu menopauzalnego czy nawet przeciwdziałać ich wystąpieniu, lecz także zapobiec w znacznym stopniu schorzeniom mogącym towarzyszyć klimakterium, takim jak: osteoporoza, nowotwór piersi, miażdżyca czy choroba wieńcowa.

Kobiety wkraczające w okres przekwitania powinny wzbogacić swoją dietę w produkty sojowe nie tylko ze względu na ich dobroczynny wpływ w walce z symptomami menopauzy, lecz także z powodu wysokiej wartości odżywczej nasion roślin strączkowych, ze szczególnym uwzględnieniem obecności wysokiej jakości białka, błonnika, niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz witamin z grupy B.

mgr Anna Krakowska, 7 miesięcy temu

Bibliografia

  • Kleine-Gunk B., FITOESTROGENY - łagodny suplement na okres przekwitania Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4037-1
  • Jackson N., Okres menopauzalny. Równowaga hormonalna naturalnie, KDC, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7404-904-7
  • Pertyński T., Diagnostyka i terapia wieku menopauzalnego, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-41-8
  • Posner T., Bez hormonów i bez strachu - naturalne przejście przez menopauzę, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2003, ISBN 83-7384-016-8

Dieta na menopauzę

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Dieta na menopauzę
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Dieta na menopauzę
Dieta na menopauzę

Zioła na menopauzę

Zioła na menopauzę to dobry sposób na objawy klimakterium, takie jak uderzenia gorąca, wahania nastroju, zaburzenia snu, suchość pochwy i uczucie (...) objawy menopauzy, kobiety powinny wybierać przede wszystkim preparaty...

Dieta na menopauzę

Dieta i dermokosmetyki na młody wygląd

Dieta i dermokosmetyki na młody wygląd

menopauzy zmniejsza się produkcja estrogenów w jajnikach. Te żeńskie hormony płciowe odpowiedzialne są m.in. za obecność w skórze typów kolagenu (...) , które zaprocentują zachowaniem zdrowia i promiennego wyglądu na dłużej. Co jeść,...

Dieta na menopauzę

Dieta przeciwzmarszczkowa

być to mineralna woda niegazowana. Aby skóra jak najdłużej zachowała młody wygląd twoja dieta musi być bogata w owoce, warzywa i niezbędne nienasycone (...) kwasy tłuszczowe. Jedz je co najmniej 5 razy dziennie. Stanway P. Zdrowa dieta...

Dieta na menopauzę

Dieta po 50

Zdrowa dieta po 50 roku życia powinna składać się przede wszystkim z naturalnych produktów. W tym wieku pojawiają się już pewne choroby przewlekłe (...) wysoko przetworzonych produktów, tym lepiej. Dieta dla kobiet...

Dieta na menopauzę

Soja a menopauza

Soja a menopauza

Soja łagodzi dolegliwości związane z menopauzą, ponieważ zawiera fitoestrogeny, które mają działanie zbliżone do żeńskich hormonów płciowych (...) - estrogenów. Preparaty zawierające te naturalne związki w znacznym stopniu łagodzą objawy...

Dieta na menopauzę

Rola soi w okresie menopauzy

Menopauza jest procesem fizjologicznym występującym w życiu każdej kobiety. Liczne badania wykazały, że spożywanie soi oraz fitoestrogenów sojowych (...) przypominające funkcje estrogenów. Dlatego też, jeśli są spożywane w odpowiednich...

Składniki odżywcze

Lignany - naturalne hormony

Lignany - naturalne hormony

Określa się je mianem fitoestrogenów. Po przedostaniu się do układu pokarmowego działają niemal jak żeńskie hormony płciowe, estrogeny. Lignany (...) także:                                                          ...

Medycyna naturalna

10 babcinych lekarstw, które naprawdę działają

10 babcinych lekarstw, które naprawdę działają

w sobie fitoestrogeny, czyli substancję, która w organizmie działa podobnie jak hormony żeńskie. Zobacz także: Które suplementy diety na menopauzę wybierać? Zobacz (...) przyrządzić wiele pysznych potraw, ale też...

Objawy menopauzy - typowe symptomy, zmiany w organizmie, dolegliwości

Naturalne sposoby na łagodzenie objawów menopauzy

Naturalne sposoby na łagodzenie objawów menopauzy

to ma wiele zalet - zawiera fitoestrogeny i łagodzi objawy menopauzy, takie jak uderzenia gorąca i nieprzyjemne symptomy ZNP. Witamina E Okazuje

Niehormonalna terapia menopauzy

Suplementy diety w menopauzie (WIDEO)

Suplementy diety w menopauzie (WIDEO) Odtwórz wideo

. Największe naturalne źródło fitoestrogenów w diecie stanowią produkty sojowe. Suplementy diety w okresie menopauzy powinny również uzupełniać (...) liczbą kalorii. Kobiety w fazie menopauzy powinny przede wszystkim...