Insuliny naśladujące podstawowe wydzielanie

Insuliny naśladujące podstawowe wydzielanie to insuliny charakteryzujące się późnym początkiem działania i długim czasem uwalniania z tkanki podskórnej do krwiobiegu. Dzięki temu pozwalają na względnie długie zapewnienie stałego, niskiego poziomu insuliny we krwi. Insuliny te zapewniają prawidłowe stężenie poziomu cukru we krwi między posiłkami u osób, u których trzustka tego hormonu już nie wydziela.

Zapotrzebowanie na insulinę i pojęcie "bazy"

U większości pacjentów z cukrzycą typu 1 stosuje się metodę intensywnej insulinoterapii czynnościowej. Opiera się ona na przyjmowaniu przez pacjenta zasadniczo dwóch rodzajów insulin – pierwszy, zapewnia stały, niski poziom insuliny we krwi (są to insuliny średnio-długodziałające lub analogi insulin – o zmodyfikowanej budowie, o przedłużonym czasie działania, a przy wykorzystaniu osobistych pomp insulinowych – analog szybkodziałający w ciągłym wlewie podskórnym) – jest to tzw. „baza”. „Baza” podawana zwykle w dwóch wstrzyknięciach na dobę stanowi ok. 40-50% zapotrzebowania dobowego na insulinę (zapotrzebowanie dobowe wynosi od 0,5 do 1 jednostki międzynarodowej / kg masy ciała). Drugi rodzaj stanowią insuliny krótkodziałające lub analogi szybkodziałające, pokrywają one resztę zapotrzebowania na insulinę i podawane są okołoposiłkowo.

Zobacz film: "Polacy żyją aż 7 lat krócej niż Szwedzi"

Zapotrzebowanie dobowe na insulinę, przy całkowitym braku jej wydzielania przez trzustkę wynosi najczęściej 0,5 1,0 j.m./kg masy ciała. Może się ono zmieniać, okresowo malejąc lub wzrastając w zależności od wielu różnych czynników i tak w przybliżeniu zapotrzebowanie to wynosi:

  • chorobie Addisona, czy w niedoczynności tarczycy),
  • 0,5 j.m./kg masy ciała/dobę – u chorych szczupłych, z krótkim czasem trwania choroby
  • 0,5 j.m./kg masy ciała/dobę – u pacjentów z nadwagą, z długim czasem trwania choroby, leczonych wcześniej insuliną zwierzęcą,

  • 1 j.m./kg masy ciała/dobę – w stresie, w trakcie trwania infekcji, procesów zapalnych, w chorobach wątroby, w czasie przyjmowania sterydów, u kobiet – w trakcie trwania II fazy cyklu miesiączkowego, u dzieci i młodzieży w okresie dojrzewania i wzrostu.

Insuliny średnio-długodziałające

Insuliny średnio-długodziałające, inaczej insuliny o pośrednim czasie działania typu NPH, to zawiesiny kryształów insuliny w połączeniu z protaminą i cynkiem o przedłużonym okresie wchłaniania z tkanki podskórnej do krwi. Zaczynają one działać po ok. 1-2 godzinach od podania podskórnego, szczyt działania (a więc najwyższe stężenie we krwi występuje w czasie 4-12 godzin od podania, a całkowity czas działania wynosi od 18-24 godzin.

Analogi insuliny o przedłużonym czasie działania

Analogiem insuliny nazywamy insulinę, której budowa została genetycznie zmodyfikowana, w tym wypadku aby wydłużyć jej czas działania (poprzez spowolnienie uwalniania z miejsca podania) bez wpływu na jakość insuliny. Podobnie jak poprzednie tak i te insuliny wchłaniają się powoli do krwiobiegu naśladując w tym fizjologiczne wydzielanie insuliny przez trzustkę i zapewniając stałe, podstawowe stężenie insuliny we krwi. Do analogów insuliny o przedłużonym czasie działania zaliczamy: insulinę glargine i insulinę detemir. Początek działania występuje po 4-5 godzinach od podania, a pełny okres działania wynosi 24-30 godzin. Co ważne insuliny te charakteryzują działaniem niemal „bezszczytowym” tzn., że jej stężenie we krwi pozostaje na stałym, przewidywalnym poziomie bez występowania istotnych wahań.

Rola insulin naśladujących podstawowe wydzielanie

Jak już wspomniano wcześniej insuliny omawiane w niniejszym artykule stanowią tzw. „bazę” w leczeniu cukrzycy metodą intensywnej, czynnościowej insulinoterapii. „Baza” pozwala na zapewnienie stałego, niskiego stężenia insuliny we krwi między posiłkami, podobnie, jak ma to miejsce u osób z prawidłowo funkcjonującą trzustką. W zależności od rodzaju insuliny podaje się ją w jednym lub dwóch wstrzyknięciach na dobę. Najlepszym miejscem do podawania tego rodzaju insulin jest tkanka podskórna uda – z tego miejsca najwolniej się ona wchłania. „Bazę” najczęściej dzieli się i podaje w dwóch osobnych wstrzyknięciach – pierwszą dawkę rano, po przebudzeniu (ok. godz. 6:00-7:00) i stanowi ona ok. 40-50% „bazy” i wieczorem, przed zaśnięciem (między godz. 22:00 a 23:00) resztę czyli ok. 50-60% dawki. Przykładowo jeśli całkowite dobowe zapotrzebowanie na insulinę wynosi 60 j.m., na „bazę” przypadać będzie ok. 30 j.m., to we wstrzyknięciu porannym podamy ok. 13 j.m., w wieczornym zaś ok. 17 j.m.. Rozłożenie dawki „bazy” na dwa wstrzyknięcia ma na celu:

  • zmniejszenie ryzyka wystąpienia hipoglikemii w nocy, kiedy nie przyjmujemy posiłków,
  • zapewnienie wystarczającego poziomu insuliny przez całą dobę (niektóre insuliny średnio-długo działające wystarczają na jedynie 16-18 godzin).

Nowocześniejsze insuliny podaje się jeden raz na dobę. W badaniach są obecnie insuliny, których jedno wstrzyknięcie wystarczać powinno na kilka dni a nawet dłużej.

Marcin Makowski, ponad rok temu

Bibliografia

  • Grzeszczak W. Farmakoterapia w cukrzycy, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 978-83-60073-99-8
  • Tatoń J. Intensywne leczenie cukrzycy typu 1 - rekomendacje dla lekarzy praktyków, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 83-200-2920-1
  • Koblik T. Insulinoterapia w cukrzycy typu 2, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-214-0
  • Howorka K. Funkcjonalna insulinoterapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 1997, ISBN 83-86019-26-3

Insulina

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Insulina - rodzaje, podawanie, przechowywanie
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Insulina - rodzaje, podawanie, przechowywanie
Metody podawania insuliny

Peny

naśladujące podstawowe wydzielanie (analog o przedłużonym czasie działania i insulinę średnio-długodziałającą) najlepiej podawać w okolice ud i pośladków - z tego miejsca wchłaniają...

Cukrzyca typu 2 - charakterystyka, leczenie

Co ma wpływ na cukrzycę typu 2? (WIDEO)

Co ma wpływ na cukrzycę typu 2? (WIDEO) Odtwórz wideo

Cukrzycę typu 2 nie powoduje jedynie jeden czynnik. Może bowiem ich być nawet kilka naraz, aby doszło do rozwoju choroby. Warto wiedzieć jednak, że nie są one równoważne. Chorobę może powodować interakcja między czynnikami genetycznymi (najprawdopodobniej...

Leczenie cukrzycy

Leki doustne stosowane w cukrzycy (WIDEO)

Leki doustne stosowane w cukrzycy (WIDEO) Odtwórz wideo

Cukrzyca typu II to choroba cywilizacyjna, o której decyduje m.in.: styl życia człowieka i nawyki żywieniowe. Dodatkowo, osoby z nadwagą i otyłością znacznie częściej chorują na cukrzycę niż szczupłe. Cukrzyca jest rozpoznawalna u dzieci oraz u osób...

Samokontrola okołoposiłkowa

Co się dzieje gdy zjadamy posiłek? (WIDEO)

Co się dzieje gdy zjadamy posiłek? (WIDEO) Odtwórz wideo

? Wydzielanie insuliny przez komórki B wysp Langerhansa oraz jej wpływ na komórki docelowe mają znaczenie dla prawidłowej regulacji stężenia glukozy we krwi (...) i tłuszczowych jest potrzebna insulina,...

Insulina - rodzaje, podawanie, przechowywanie

Wszystko o insulinie

naśladują wydzielanie insuliny podstawowe między posiłkami, czyli utrzymują ją na względnie stabilnym poziomie. Niezależnie od powyższego, leczenie (...) Insulina to hormon wydzielany...

Leczenie cukrzycy

Jak wygląda leczenie cukrzycy? (WIDEO)

Jak wygląda leczenie cukrzycy? (WIDEO) Odtwórz wideo

, co w przypadku chorych na cukrzycę jest bardzo niewskazane. Pochodne sulfonylomocznika z kolei działają w ten sposób, że pobudzają wydzielanie insuliny (...) . ubiegłego wieku); pochodnych sulfonylomocznika; metforminie...

Żywienie

Produkty, które zmniejszają ochotę na słodycze

Produkty, które zmniejszają ochotę na słodycze

pochodzenia zwierzęcego ogranicza wydzielanie do krwi insuliny pochodzącej z wysokocukrowych produktów. Przeczytaj także: Oto najlepszy sposób, aby zadbać o serce i obniżyć cholesterol (...) Te produkty sprawdzą się...

Właściwości ziół

Traganek błoniasty - źródło zdrowia

Traganek błoniasty - źródło zdrowia

wyczula tkanki na działanie insuliny. Jest pomocny podczas leczenia cukrzycy. Zwiększa odporność Zawarte w korzeniu polisacharydy oraz saponiny (...) najlepiej sprawdza się w profilaktyce lub zmniejszeniu skutków zakażenia. Dzięki temu,...

Problemy z włosami

Choroby powodujące nadmierne wypadanie włosów

Choroby powodujące nadmierne wypadanie włosów

nasila się wydzielanie prolaktyny w organizmie, a jej nadmiar sprzyja wypadaniu włosów. Ponadto kiedy się denerwujemy, możemy nieświadomie drapać (...) lat przed jej rozpoznaniem. Najczęściej włosy wchodzą w stan zaniku lub spoczynku...

Metody podawania insuliny

Pompa insulinowa u chorego na cukrzycę

Pompa insulinowa u chorego na cukrzycę

To dyskretne urządzenie pozwoli cukrzykowi zachować ciągłość podawania dawek insuliny. Glukometr to urządzenie pozwalające na dokonywanie samodzielnego pomiaru poziomu cukru we krwi.