Kolostomia - rodzaje, pielęgnacja

Ze względu na lokalizację anatomiczną wyróżnia się następujące rodzaje kolostomii:

• coecostomia – kolostomia na kątnicy;
• transversostomia – kolostomia na poprzecznicy;
• sigmostomia – kolostomia na esicy.

• czasowa – wykonywana tylko na pewien okres (np. jako zabezpieczenie wykonanego zespolenia jelitowego), kiedy jelito grube i odbyt zostają zachowane; występuje wtedy uczucie parcia na stolec i wydzielanie śluzu przez naturalny odbyt; istnieje możliwość odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego;
• definitywna – wykonywana na stałe, kiedy zachodzi konieczność usunięcia odbytu i odbytnicy łącznie ze zwieraczami; nie ma możliwości odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego.

Przed planowym założeniem kolostomii pacjent powinien wyrazić na nią pisemną zgodę oraz powinien być poinformowany o wszystkich czynnościach związanych z założeniem worka stomijnego. Przed operacją jest wyznaczane miejsce umieszczenia worka stomijnego, aby ułatwić dostęp do jego pielęgnacji. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym, najczęściej w połączeniu z innym zabiegiem w obrębie jamy brzusznej, jako jeden z etapów postępowania leczniczego.

Prawidłowa stomia powinna być nieco wypukła (od 0,5 do 1,5 cm powyżej skóry). Najważniejszą rzeczą jest pielęgnacja skóry wokół stomii. Jeżeli płytka lub przylepiec są odpowiednio dopasowane do wielkości i do kształtu stomii, wtedy mamy pewność, że skóra jest dobrze zabezpieczona. Stomię i skórę przy zmianie sprzętu stomijnego należy uważnie obserwować. Niepokojące zmiany, takie jak obrzęk, wysypka, zaczerwienie, obecność krwi lub zmiana zabarwienia śluzówki stomii, które nie znikają przy kolejnej zmianie worka, należy skonsultować z pielęgniarką stomijną.

Jeśli chodzi o wymianę sprzętu stomijnego, należy ustanowić pewną rutynę. Przy kolostomii łatwo jest uzyskać regularność wypróżnień. Do wymiany sprzętu stomijnego potrzebne są: ciepła woda, gąbka lub myjka do zmywania skóry, ręcznik papierowy lub toaletowy do osuszania skóry, mydło, nożyczki, worek na odpadki, akcesoria potrzebne do pielęgnacji skóry, nowy worek. Płytkę lub przylepiec odkleja się powoli i delikatnie, od góry ku dołowi.

Stomia i skóra wokół niej wymaga dokładnego umycia ciepłą wodą, ściereczką lub gąbką. Po całkowitym zdjęciu sprzętu można umyć się pod prysznicem lub wykąpać w wannie. Przed założeniem sprzętu stomijnego należy delikatnie osuszyć stomię i skórę. Następnie należy przykleić pewny i wcześniej sprawdzony sprzęt. Zużyty sprzęt trzeba zawinąć w worek na odpadki i wyrzucić do kosza. Sprzęt stomijny jest refundowany przez NFZ.

Źródła

1. Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
2. Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
3. Noszczyk W., Chirurgia: repetytorium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3843-9