Stężenie wapnia

Badanie krwi jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej wykonywanych badań. Krew można badać jednak nie tylko pod kątem składników morfologicznych takich, jak erytrocyty, leukocyty czy płytki krwi. W niektórych przypadkach lekarz zleca wykonanie badania biochemicznego osocza. Dzięki badaniom osocza można dowiedzieć się, m.in.: jaki jest poziom enzymów, białek, elektrolitów i pierwiastków śladowych w organizmie. Biochemia krwi daje obraz funkcji prawie wszystkich narządów ciała.

Polecane wideo:

1. Na czym polega badanie biochemiczne krwi?

Po odwirowaniu krwi pełnej, czyli takiej, która zawiera wszystkie prawidłowo występujące elementy komórkowe, otrzymuje się słomkowojasny płyn – osocze. Po oczyszczeniu go z włóknika zostaje surowica. W uproszczeniu można napisać, że składnikami osocza są:

  • enzymy;
  • hormony;
  • białka;
  • elektrolity i pierwiastki śladowe – tu zalicza się wapń;
  • inne substancje.

Wyniki badania biochemicznego krwi dają obraz funkcji prawie wszystkich narządów, gruczołów, stanu nawodnienia i odżywienia lub postępu choroby. Schorzenia nie mogłyby być diagnozowane i leczone, gdyby nie ocena zmian składu w osoczu krwi. Opracowano grupy oznaczeń, które mają ułatwić ocenę funkcjonowania określonych narządów. Są to, tzw. profile oznaczeń. Wyróżnia się:

Każdy składnik osocza podczas badania biochemicznego krwi ma ustalone wartości referencyjne, czyli granice normy. Mogą się one różnić w zależności od przyjętych ustaleń danego laboratorium. Każdy składnik osocza jest oznaczany skrótem. Bywa i tak, że ten sam związek ma kilka obowiązujących skrótów.

2. Wapń i jego rola w organizmie

Wapń (Ca) stanowi 1,4-1,6% ogólnej masy człowieka. Jest pierwiastkiem, który w organizmie bierze udział w neurotransmisji bodźców w mięśniach szkieletowych i w mięśniu sercowym oraz w procesach krzepnięcia krwi. Ponad 99% procent wapnia znajduje się w kościach, a pozostała część w płynach zewnątrz- i wewnątrzkomórkowych. Około 40% wapnia w osoczu jest związana z białkami, głównie z albuminą. Wapń we krwi w 10% występuje w postaci cytrynianów, mleczanów, fosforanów, a pozostałe 50% stanowi wapń zjonizowany, wolny. Wapń zjonizowany ma decydujące znaczenie kliniczne i diagnostyczne.

3. Od czego zależy stężenie wapnia?

Stężenie wapnia zależy od jego podaży z pokarmem, stopnia wchłaniania z jelit, mobilizacji z kości i jego stopnia wydalania wraz z moczem. Witamina D oraz hormon przytarczyc – parathormon – zwiększają wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego, pobudzają jego mobilizację z kości oraz hamują jego wydalanie z moczem.

4. Wapń – normy i wyniki poza normą

Prawidłowe stężenie wapnia we krwi u dorosłego, zdrowego człowieka to 2,1-2,6 mmol/l (8,5-10,5 mg/dl). Zwiększony poziom wapnia występuje w:

  • nadmiernym wchłanianiu wapnia z przewodu pokarmowego;
  • nadmiernym uwalnianiu wapnia z kości spowodowanym zwiększonym wydzielaniem hormonów tarczycy, niektórymi nowotworami czy przedawkowaniem witaminy A;
  • zbyt małym wydalaniu wapnia z moczem, spowodowanym stosowaniem leków tiazydowych (zatrucie glinem).
Zmniejszony poziom wapnia w surowicy krwi – hipokalcemia – występuje w:
  • zaburzeniach syntezy parathormonu;
  • niedoczynności przytarczyc;
  • ostrym zapaleniu trzustki;
  • przypadku przerzutów raka piersi i raka prostaty;
  • niedoborze witaminy D i jej aktywnych metabolitów;
  • upośledzeniu wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego;
  • nadmiernym odkładaniu się wapnia w tkankach;
  • nadmiernej utracie wapnia z moczem;
  • niedoborze magnezu;
  • nadmiernym wytwarzaniu kalcytoniny.

Zmniejszenie stężenia wapnia powoduje powstanie tężyczki, w wyniku nadmiernej pobudliwości mięśni do skurczu, jak również zaburza procesy krzepnięcia i przewodzenia. Hiperkalcemia (zbyt wysokie stężenie wapnia we krwi) z kolei charakteryzuje się zaburzeniami czynności nerek (zaburzenie zagęszczania moczu, wielomocz), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zaparcia), serca (tachykardia, dodatkowe skurcze), obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego (depresja, senność, osłabienie odruchów ścięgnistych).

Redakcja abcZdrowie.pl, ponad rok temu

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Stężenie wapnia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Stężenie wapnia
Składniki mineralne

Hiperkalcemia - przyczyny, objawy, zaburzenia hormonalne

Hiperkalcemia - przyczyny, objawy, zaburzenia hormonalne

Hiperkalcemia, czyli nadmiar wapnia w organizmie jest stanem niekorzystnie wpływającym na zdrowie. Hiperkalcemia to podwyższenie stężenia wapnia (...) mineralnych, niedobór szkodzi, ale nadmiar także. Hiperkalcemia...

Składniki mineralne

Wapń (Ca)

to z kolei wywołuje wzrost stężenia wapnia we krwi, aby utrzymany był właściwy stosunek Ca:P. Te dodatkowe ilości wapnia i fosforu pochodzą z tkanek miękkich (...) ciężkiej formy schorzeń nerek stężenie...

Składniki mineralne

Wypróbuj 11 przepisów na dania bogate w wapń

Wypróbuj 11 przepisów na dania bogate w wapń

czosnku.Sardynki (85 mg): 325 mg wapniaSos aioli (2 łyżki): 21 mg wapnia Sałatka z rukoli Jeśli chodzi o liściaste warzywa, rukola to świetne źródło witamin (...) i wapnia, który jest budulcem kości. Do rukoli wrzuć...

Magnez - przyczyny i skutki niedoboru, rola magnezu, dieta

Stężenie magnezu

doustnymi lub dożylnymi preparatami. Razem z oznaczeniami stężenia wapnia i fosforanu, może służyć do monitorowania suplementacji wapnia. Hyla-Klekot L (...) immunologicznego. Poza tym działa uspokajająco....

Interakcje międzylekowe

Produkty, które zaburzają działanie leków

Produkty, które zaburzają działanie leków

, przez co ich działanie jest mocno osłabione. To z kolei znacząco naraża zdrowie i życie.Antybiotyk Produkty obfitujące w jony wapnia, takie jak mleko, śmietana, białe (...) sery czy jogurty, w połączeniu z niektórymi lekami tworzą...

Owoce

10 powodów, dla których warto jeść jabłko każdego dnia

10 powodów, dla których warto jeść jabłko każdego dnia

Korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy W jabłku znajduje się duże stężenie błonnika, który może obniżyć poziom złego cholesterolu we krwi (...) może się przyczynić do redukcji osadu w obrębie zębów. Poza tym, mają one pozytywny...

Choroby genetyczne - klasyfikacja

Pseudohypoparatyroidyzm

. Są zlokalizowane na tylnej powierzchni bocznych płatów tarczycy. Prawidłowe stężenie wapnia w surowicy mieści się w granicach od 2,2 mmol/l do 2,6 (...) kliniczny choroby jest zróżnicowany. Mogą występować: hipokalcemia...

Bilansowanie zdrowej diety

Dieta bogata w wapń

do organizmu czy stopnia jego wydalania z moczem. Na stężenie wapnia w surowicy krwi wpływają: witamina D, kalcytonina i parathormon. Wapń w diecie (...) Dieta bogata w wapń jest szczególnie ważna u dzieci i osób...

Zbilansowana dieta - charakterystyka, zasady, zdrowe produkty żywieniowe

5 produktów, których nie powinno się łączyć

5 produktów, których nie powinno się łączyć

w herbacie kofeina przeszkadza we wchłanianiu wapnia znajdującego się w mleku. Dżem i białe pieczywo Węglowodany proste powodują szybki i gwałtowny (...) skok cukru we krwi. Białe pieczywo posmarowane słodką konfiturą będzie przyczyną...