Stężenie wapnia

Badanie krwi jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej wykonywanych badań. Krew można badać jednak nie tylko pod kątem składników morfologicznych takich, jak erytrocyty, leukocyty czy płytki krwi. W niektórych przypadkach lekarz zleca wykonanie badania biochemicznego osocza. Dzięki badaniom osocza można dowiedzieć się, m.in.: jaki jest poziom enzymów, białek, elektrolitów i pierwiastków śladowych w organizmie. Biochemia krwi daje obraz funkcji prawie wszystkich narządów ciała.

Polecane wideo:

Na czym polega badanie biochemiczne krwi?

Po odwirowaniu krwi pełnej, czyli takiej, która zawiera wszystkie prawidłowo występujące elementy komórkowe, otrzymuje się słomkowojasny płyn – osocze. Po oczyszczeniu go z włóknika zostaje surowica. W uproszczeniu można napisać, że składnikami osocza są:

  • enzymy;
  • hormony;
  • białka;
  • elektrolity i pierwiastki śladowe – tu zalicza się wapń;
  • inne substancje.

Wyniki badania biochemicznego krwi dają obraz funkcji prawie wszystkich narządów, gruczołów, stanu nawodnienia i odżywienia lub postępu choroby. Schorzenia nie mogłyby być diagnozowane i leczone, gdyby nie ocena zmian składu w osoczu krwi. Opracowano grupy oznaczeń, które mają ułatwić ocenę funkcjonowania określonych narządów. Są to, tzw. profile oznaczeń. Wyróżnia się:

Każdy składnik osocza podczas badania biochemicznego krwi ma ustalone wartości referencyjne, czyli granice normy. Mogą się one różnić w zależności od przyjętych ustaleń danego laboratorium. Każdy składnik osocza jest oznaczany skrótem. Bywa i tak, że ten sam związek ma kilka obowiązujących skrótów.

Wapń i jego rola w organizmie

Wapń (Ca) stanowi 1,4-1,6% ogólnej masy człowieka. Jest pierwiastkiem, który w organizmie bierze udział w neurotransmisji bodźców w mięśniach szkieletowych i w mięśniu sercowym oraz w procesach krzepnięcia krwi. Ponad 99% procent wapnia znajduje się w kościach, a pozostała część w płynach zewnątrz- i wewnątrzkomórkowych. Około 40% wapnia w osoczu jest związana z białkami, głównie z albuminą. Wapń we krwi w 10% występuje w postaci cytrynianów, mleczanów, fosforanów, a pozostałe 50% stanowi wapń zjonizowany, wolny. Wapń zjonizowany ma decydujące znaczenie kliniczne i diagnostyczne.

Od czego zależy stężenie wapnia?

Stężenie wapnia zależy od jego podaży z pokarmem, stopnia wchłaniania z jelit, mobilizacji z kości i jego stopnia wydalania wraz z moczem. Witamina D oraz hormon przytarczyc – parathormon – zwiększają wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego, pobudzają jego mobilizację z kości oraz hamują jego wydalanie z moczem.

Wapń – normy i wyniki poza normą

Prawidłowe stężenie wapnia we krwi u dorosłego, zdrowego człowieka to 2,1-2,6 mmol/l (8,5-10,5 mg/dl). Zwiększony poziom wapnia występuje w:

  • nadmiernym wchłanianiu wapnia z przewodu pokarmowego;
  • nadmiernym uwalnianiu wapnia z kości spowodowanym zwiększonym wydzielaniem hormonów tarczycy, niektórymi nowotworami czy przedawkowaniem witaminy A;
  • zbyt małym wydalaniu wapnia z moczem, spowodowanym stosowaniem leków tiazydowych (zatrucie glinem).

Zmniejszony poziom wapnia w surowicy krwi – hipokalcemia – występuje w:

  • zaburzeniach syntezy parathormonu;
  • niedoczynności przytarczyc;
  • ostrym zapaleniu trzustki;
  • przypadku przerzutów raka piersi i raka prostaty;
  • niedoborze witaminy D i jej aktywnych metabolitów;
  • upośledzeniu wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego;
  • nadmiernym odkładaniu się wapnia w tkankach;
  • nadmiernej utracie wapnia z moczem;
  • niedoborze magnezu;
  • nadmiernym wytwarzaniu kalcytoniny.

Zmniejszenie stężenia wapnia powoduje powstanie tężyczki, w wyniku nadmiernej pobudliwości mięśni do skurczu, jak również zaburza procesy krzepnięcia i przewodzenia. Hiperkalcemia (zbyt wysokie stężenie wapnia we krwi) z kolei charakteryzuje się zaburzeniami czynności nerek (zaburzenie zagęszczania moczu, wielomocz), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zaparcia), serca (tachykardia, dodatkowe skurcze), obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego (depresja, senność, osłabienie odruchów ścięgnistych).

Redakcja abcZdrowie.pl, ponad rok temu

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Stężenie wapnia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Stężenie wapnia
Składniki mineralne

Hiperkalcemia - przyczyny, objawy, zaburzenia hormonalne

Hiperkalcemia - przyczyny, objawy, zaburzenia hormonalne

Hiperkalcemia, czyli nadmiar wapnia w organizmie jest stanem niekorzystnie wpływającym na zdrowie. Hiperkalcemia to podwyższenie stężenia wapnia (...) mineralnych, niedobór szkodzi, ale nadmiar także. Hiperkalcemia...

Składniki mineralne

Wypróbuj 11 przepisów na dania bogate w wapń

Wypróbuj 11 przepisów na dania bogate w wapń

czosnku.Sardynki (85 mg): 325 mg wapniaSos aioli (2 łyżki): 21 mg wapnia Sałatka z rukoli Jeśli chodzi o liściaste warzywa, rukola to świetne źródło witamin (...) i wapnia, który jest budulcem kości. Do rukoli wrzuć...

Składniki mineralne

Wapń (Ca)

to z kolei wywołuje wzrost stężenia wapnia we krwi, aby utrzymany był właściwy stosunek Ca:P. Te dodatkowe ilości wapnia i fosforu pochodzą z tkanek miękkich (...) ciężkiej formy schorzeń nerek stężenie...

Owoce

10 powodów, dla których warto jeść jabłko każdego dnia

10 powodów, dla których warto jeść jabłko każdego dnia

Korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy W jabłku znajduje się duże stężenie błonnika, który może obniżyć poziom złego cholesterolu we krwi (...) może się przyczynić do redukcji osadu w obrębie zębów. Poza tym, mają one pozytywny...

Magnez - przyczyny i skutki niedoboru, rola magnezu, dieta

Stężenie magnezu

doustnymi lub dożylnymi preparatami. Razem z oznaczeniami stężenia wapnia i fosforanu, może służyć do monitorowania suplementacji wapnia. Hyla-Klekot L (...) immunologicznego. Poza tym działa uspokajająco....

Zbilansowana dieta - charakterystyka, zasady, zdrowe produkty żywieniowe

Poznaj jedzenie najlepsze dla zdrowych kości

Poznaj jedzenie najlepsze dla zdrowych kości

i wspomoże ich gęstość w każdym wieku. Mleko Wapń to podstawa zdrowych, mocnych kości. Dorośli do 50 roku życia potrzebują 1000 miligramów wapnia (...) tego białego napoju to 300 miligramów wapnia. Jogurt lub ser Nie...

Interakcje międzylekowe

Produkty, które zaburzają działanie leków

Produkty, które zaburzają działanie leków

, przez co ich działanie jest mocno osłabione. To z kolei znacząco naraża zdrowie i życie. Antybiotyk Produkty obfitujące w jony wapnia, takie jak mleko, śmietana, białe (...) sery czy jogurty, w połączeniu z niektórymi lekami tworzą...

Zbilansowana dieta - charakterystyka, zasady, zdrowe produkty żywieniowe

5 produktów, których nie powinno się łączyć

5 produktów, których nie powinno się łączyć

w herbacie kofeina przeszkadza we wchłanianiu wapnia znajdującego się w mleku. Dżem i białe pieczywo Węglowodany proste powodują szybki i gwałtowny (...) skok cukru we krwi. Białe pieczywo posmarowane słodką konfiturą będzie przyczyną...