Cysta

Cysta (torbiel) to zamknięta jama wypełniona płynem, gazem lub półstałym materiałem. Jej zewnętrzna część zwana jest kapsułą. Może pojawić się w każdym miejscu organizmu. Cysty mogą różnić się wielkością – niektóre są tak małe, że wykrywalne są jedynie pod mikroskopem, inne tak duże, że uciskają na sąsiadujące narządy czy tkanki. Torbiele, w zależności od ich wielkości i lokalizacji, mogą powodować występowanie pewnych objawów lub też rozwijać się bezobjawowo.

Przyczyny powstawania cyst

Cysta może pojawić się w wyniku wielu procesów zachodzących w organizmie.

Najważniejsze czynniki to:
  • infekcje,
  • zaburzenie przepływu płynu międzytkankowego,
  • urazy,
  • nowotwory,
  • przewlekłe stany zapalne,
  • predyspozycje genetyczne,
  • wady w rozwoju narządów płodu.

Torbiel rzadko jednak powiązana jest z chorobą nowotworową czy ciężkim zakażeniem. Cysty przeważnie nie powodują poważnych czy długoterminowych powikłań.

Rodzaje torbieli

Istnieje wiele różnych rodzajów cyst. Najczęściej występujące to:

  • torbiel piersi, będąca wynikiem łagodnych rozrostowych chorób piersi;
  • torbiel jajnika, która powstaje najczęściej z powodu zahamowania pęknięcia pęcherzyka Graafa. Ma to miejsce wtedy, gdy pęcherzyk nie zawiera żadnej komórki jajowej lub gdy obumarła. Nie następuje jajeczkowanie, natomiast pęcherzyk nadal rośnie, a w jego środku gromadzi się płyn. Po pewnym czasie przekształca się on w torbiel. Przyczyną tego stanu mogą być zaburzenia hormonalne;
  • torbiel tarczycy;
  • torbiel występująca pod kolanem;
  • torbiele stawów i ścięgien;
  • torbiel tkanki podskórnej, często występująca na twarzy, głowie, szyi czy tułowiu;
  • torbiel Bartholina (powiększenie małych gruczołów znajdujących się w pobliżu wejścia do pochwy);
  • policystyczne nerki – jest to choroba dziedziczna, objawiająca się występowaniem dużej ilości torbieli w nerkach;
  • inne.

Diagnostyka i leczenie cyst

W zależności od miejsca występowania cysty, można ją samemu wykryć. Tak np. torbiele skóry i tkanek podskórnych zwykle są zauważalne gołym okiem przez chorego. Cysty gruczołu piersiowego (piersi) mogą być wyczuwalne pod palcami. Kobieta może je wykryć przy profilaktycznym badaniu piersi czy też mogą być zdiagnozowane podczas wizyty u lekarza. Trudne do wykrycia bywają torbiele narządów wewnętrznych, takich jak nerki lub wątroby, ponieważ mogą nie dawać żadnych objawów. Cysty te często zostają odkryte po raz pierwszy w wyniku badania obrazowego (RTG, USG, tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego).

Leczenie torbieli zależy od jej umiejscowienia i wielkości. Cysty o dużej wielkości i dające objawy mogą być usunięte chirurgicznie. Czasami płyn z wnętrza torbieli może być osuszony lub odciągnięty przez nakłucie lub cewnikowanie jamy torbieli. Do nakłucia cyst znajdujących się w ciężko dostępnych miejscach, pomocniczo można wykorzystać obraz radiologiczny. Drenaż i usuwanie cysty są bezwzględnie zakazane w warunkach domowych. W niektórych przypadkach konieczne jest zastosowanie zabiegu chirurgicznego – przede wszystkim, gdy jest podejrzenie występowania zmian nowotworowych. Wykonuje się wtedy biopsję cysty lub też pobiera płyn z wnętrza kapsuły torbieli i bada pod mikroskopem na obecność komórek nowotworowych.

 

Przypisy
Hanson, Linda J., and Nathalie C. Zeitouni. "Epidermal Inclusion Cysts." eMedicine.com. May 6, 2010
Kumar, Vinay, Abul K. Abbas, Nelson Fausto, and Jon Aster. Robbins & Cotran Pathologic Basis of Disease. 8th ed. Philadelphia: Saunders, 2009.
Słomko Z. Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3153-9

Artykuły Cysta

Ból towarzyszący oparzeniu słonecznemu wydaje się trwać wieczność, powodując, że większość dotkniętych nim osób rezygnuje z pobytu na wakacjach. Okazuje się jednak, że można uniknąć takiej ...

Ból towarzyszący oparzeniom słonecznym wydaje się trwać wieczność, powodując, że większość dotkniętych nim osób rezygnuje z dalszego pobytu na wakacjach. Ważny jest zatem umiar w kąpielach słonecznych.

Fascjoloza (inaczej choroba motylicza, przywrzyca) to choroba pasożytnicza wywoływana przez przywrę, zwaną motylicą wątrobową, pasożyta z rodziny płazińców. Choroba rozpowszechniona jest na całym ...

Forma dojrzała pasożytuje w przewodach żółciowych wątroby.

Torbiel jajnika to wypełniona płynem cysta, przypominająca nieco pęcherz. Schorzenie to jest powszechne u kobiet w wieku rozrodczym. Torbiele są w większości niegroźne i znikają samoistnie bez ...

Torbiele mogą przyjąć charakter złośliwy – wtedy mówi się o raku jajnika.

Cysta naskórkowa (łojowa lub zastoinowa) nazywana jest często kaszakiem. Jest to powoli rosnący w obrębie skóry łagodny guz o charakterze torbieli. Pojawia się najczęściej na twarzy, karku czy ...

Guz o barwie cielistej lub zółtej. Kaszak ma zazwyczaj  kilka milimetrów lub centymetrów.

Pytania do eksperta

Brunatne plamienie przez 4 tygodnie od usunięcia polipa na szyjce macicy

Trafiłam do szpitala 12.02 z małym plamieniem z dróg rodnych, ze stwierdzeniem obecności polipa na szyjce macicy. Ciąża podczas badania USG trwała prawidłowo 11,6 tygodnia. Lekarz uspokoił mnie, że plamienie nie zagraża ciąży, a jego przyczyną jest ów polip. Po 2-dniowym pobycie na oddziale patologii ciąży zostałam wypisana. Tydzień później na rutynowym badaniu kontrolnym lekarz stwierdził ...
Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz

Zabieg łyżeczkowania macicy przy znieczuleniu miejscowym

Odpowiada: lek. med. Aneta Zwierzchowska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »