Pierwsza pomoc przy zawale serca

Ból, ucisk, pieczenie czy ściskanie w klatce piersiowej mogą być objawami zawału serca. Zawał serca jest jedną z najczęstszych przyczyn przedwczesnej śmierci. Do zawału może dojść niespodziewanie w pracy, w domu lub na ulicy. Dla zdrowia i życia chorego najważniejsza jest wtedy pierwsza pomoc. Warto wiedzieć, jak się zachować w takiej sytuacji, by móc pomóc poszkodowanemu, zanim dotrze do szpitala lub innej placówki, gdzie zajmie się nim doświadczony personel medyczny.

Czym jest zawał serca i jak można stwierdzić, że doszło do zawału serca?

Zawał serca jest spowodowany zamknięciem jednej z tętnic, która doprowadza krew do serca. W momencie jej zamknięcia dochodzi do niedokrwienia części serca, co może spowodować jego martwicę oraz obumieranie komórek mięśnia sercowego. Stąd ważna jest pierwsza pomoc przy zawale. Statystyki pokazują, że do zawału najczęściej dochodzi pomiędzy godziną 4 rano a 12 w południe. Zawał serca może wystąpić u osób, które cierpią na chorobę wieńcową, jak i u osób, które wcześniej nie miały objawów choroby.

 

Najczęstszym i najbardziej charakterystycznym objawem zawału serca jest ból w klatce piersiowej. Pojawia się on u około 80% pacjentów. Ból ten jest opisywany jako uczucie pieczenia, ucisku, dławienia, ściskania, gniecenia, rozpierania za mostkiem. Czasami promieniuje on w kierunku nadbrzusza, rąk lub żuchwy. Chorzy zaznaczają, że ten ból nie ma jednego konkretnego miejsca pochodzenia – jest jakby rozlany. Inne objawy zawału serca to:

• duszność,
• bladość,
• zawroty i ból głowy,
• nieregularny puls,
• pot,
• wzrost albo spadek ciśnienia tętniczego,
• osłabienie,
• zaburzenia rytmu serca,
• kaszel,
• strach przed śmiercią.

Zawał serca może mieć również nietypowe objawy – ból brzucha, nudności, wymioty, dyskomfort w nadbrzuszu – lub nie mieć ich wcale. Wtedy ma miejsce tzw. niemy zawał. Pojawia się on głównie wśród osób chorujących na cukrzycę. Najgorszym w skutkach objawem zawału serca jest zatrzymanie krążenia, które prowadzi do śmierci.

Jak wygląda pierwsza pomoc przy zawale serca?

W przypadku podejrzenia zawału serca należy wezwać pogotowie ratunkowe. Niestety, często jest ono wzywane za późno, gdyż chory ma nadzieję, że samo mu przejdzie. Warto pamiętać, że szybka reakcja na zawał rokuje lepsze nadzieje na późniejszy stan zdrowia chorego. Jeżeli osoba, która dostała zawału, cierpi na chorobę wieńcową i ma przepisaną nitroglicerynę, to powinna przyjąć jedną jej dawkę w sprayu lub tabletkę pod język. Należy zwrócić uwagę na ciśnienie chorego. Jeśli jest poniżej 90 mmHg i widoczne są objawy wstrząsu, to nie wolno brać nitrogliceryny, gdyż może ona obniżyć ciśnienie jeszcze bardziej. Jeśli w ciągu 5 minut od przyjęcia leku ból nie minie, należy wezwać karetkę.

Przy braku przeciwwskazań należy choremu podać kwas acetylosalicylowy do rozgryzienia. Należy otworzyć okno i minimalizować ruchy chorego. Odpowiednia pozycja to pozycja półleżąca ze stabilnym oparciem. Ważne jest, by organizm chorego nie wychłodził się. Należy również pamiętać, by nie kłaść chorego z nogami uniesionymi do góry, gdyż może dojść do wstrząsu kardiogennego. Jeśli dojdzie do zatrzymania krążenia, należy wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca w schemacie 30 uciśnięć na 2 wdechy.

Na zawał mięśnia sercowego zapada w Polsce co roku kilkadziesiąt tysięcy ludzi. To, jak wygląda ich życie po zawale, zależy od szybkości i prawidłowego działania osoby pomagającej. Dlatego tak ważne jest, aby znać objawy zawału i zasady udzielania pierwszej pomocy.