Rozdwojenie jaźni

Rozdwojenie jaźni zalicza się do zaburzeń dysocjacyjnych tożsamości (ang. Dissociative Identity Disorder, w skrócie DID). Inne nazwy dla tego zaburzenia to: osobowość mnoga, osobowość naprzemienna, osobowość wieloraka lub rozdwojenie osobowości. Często rozdwojenie jaźni mylnie utożsamiane jest ze schizofrenią. Na czym polega zjawisko występowania przynajmniej dwóch osobowości u jednej osoby i czym różni się od schizofrenii?

Spis treści:
  1. 1. Co to jest rozdwojenie jaźni?
  2. 2. Przyczyny osobowości wielorakiej
  3. 3. Schizofrenia a rozdwojenie jaźni
  4. 4. Psychoterapia w leczeniu osobowości wielorakiej

1. Co to jest rozdwojenie jaźni?

Rozdwojenie jaźni to jedno z najbardziej tajemniczych zaburzeń, które znajduje się w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 pod kodem F44, a więc uznaje się je za zaburzenia konwersyjne, inaczej określane jako dysocjacyjne. Rozdwojenie jaźni albo osobowość mnoga (ang. Multiple Personality) to wciąż niedostatecznie zbadane zaburzenie przez psychiatrów. Występuje bardzo rzadko, częściej u kobiet niż mężczyzn.

Osobowość wieloraka cechuje się pojawieniem u jednej osoby dwóch lub więcej odrębnych osobowości, przy czym w danej chwili ujawnia się tylko jedna z nich. Każda z osobowości ma charakter pełny, z własnymi odrębnymi wspomnieniami, tożsamością, zachowaniem, przekonaniami i preferencjami. Poszczególne osobowości mogą różnić się wiekiem, płcią, orientacją seksualną, talentami, wiedzą, umiejętnościami, ilorazem inteligencji, ostrością wzroku czy ciśnieniem krwi.

Zazwyczaj osobowości wyraźnie kontrastują z pojedynczą osobowością przedchorobową. Poszczególne osobowości mogą wiedzieć o swoim istnieniu, choć osobowość podstawowa najczęściej nie wie nic o swoich towarzyszach. W pospolitej postaci osobowości podwójnej zwykle dominuje jedna osobowość, ale żadna z nich nie ma dostępu do wspomnień drugiej. Pierwsze przejście od jednej do drugiej osobowości jest zazwyczaj nagłe i ściśle związane z wydarzeniami urazowymi.

Późniejsze przejścia często ograniczają się do wydarzeń urazowych, stresowych albo występują w czasie sesji terapeutycznych, obejmujących relaksację, hipnozę lub odreagowanie. Zaburzenia dysocjacyjne tożsamości występują w okresie młodzieńczym i dzieciństwie. Osoba zaburzona najsilniej identyfikuje się z tzw. osobowością gospodarza. Tylko ta osobowość ma świadomość istnienia pozostałych i terapeucie zazwyczaj najlepiej „współpracuje się” właśnie z tą osobowością.

2. Przyczyny osobowości wielorakiej

Mechanizm powstawania zaburzeń dysocjacyjnych nie jest do końca znany. Zakłada się, że rozszczepienie osobowości wynika z traumatycznych przeżyć, kryzysów i głębokich urazów w okresie wczesnego dzieciństwa, np. molestowania seksualnego lub permanentnie doświadczanej przemocy domowej. Sposobem radzenia sobie dziecka może być zepchnięcie do nieświadomości uczuć i zachowań, z których z czasem rozwijają się alternatywne osobowości.

Osobowość mnoga charakteryzuje się dezintegracją ego. Co to oznacza? Ego zapewnia możliwość włączania zdarzeń zewnętrznych i doświadczeń społecznych w obręb percepcji. Natomiast osoba niezdolna do zinternalizowania tych zdarzeń może doświadczać poczucia emocjonalnego rozregulowania. W ekstremalnych przypadkach poczucie obcości doświadczeń jest tak intensywne, że prowadzi do dysocjacji własnej osobowości (łac. dissociatio – rozdzielenie).

3. Schizofrenia a rozdwojenie jaźni

Czasami schizofrenię mylnie określa się jako „rozszczepienie jaźni”. Skąd to wynika? Termin „schizofrenia” wymyślił Eugen Bleuler w 1911 roku. Pojęcie „schizofrenia” z języka greckiego oznacza schizo – rozszczepiam, rozłupuję, rozdzieram i fren – przepona, serce, wola, umysł. Stąd czasami błędnie utożsamia się schizofrenię z rozszczepieniem osobowości. Schizofrenia dosłownie oznacza „rozszczepienie umysłu”, ale nie w sensie posiadania więcej niż jednej osobowości.

Schizofrenia polega bardziej na rozszczepieniu między myśleniem a czuciem, tak jakby te dwa procesy przebiegały niezależnie, a chory miał trudności w ich łączeniu. Jest to najbardziej rozpowszechnione i prawdopodobnie najlepiej poznane zaburzenie psychotyczne. Schizofrenia to zaburzenie myślenia, w którym umiejętność rozpoznawania rzeczywistości, reakcje emocjonalne, procesy myślenia, formułowania sądów oraz umiejętność porozumiewania się pogarszają się tak bardzo, że funkcjonowanie chorej osoby jest poważnie utrudnione.

Sztandarowe objawy schizofrenii to: omamy słuchowe, doświadczenia owładnięcia, urojenia, zaburzenia myślenia, zmiany emocjonalne i wolicjonalne, apatia, skłonność do wycofywania się, spłycenie emocjonalne, zdezorganizowana mowa, tzw. „sałata słowna” – częste gubienie wątku lub brak powiązania myśli, zachowanie zdezorganizowane lub katatoniczne, anhedonia, aspołeczność i bierność.

4. Psychoterapia w leczeniu osobowości wielorakiej

Zaburzenia dysocjacyjne tożsamości bywają bardzo oporne na terapię. Psychoterapia osobowości wielorakiej dąży do zintegrowania poszczególnych osobowości tak, by zlały się one w jedną tożsamość. Zazwyczaj leczenie jest wspomagane farmakologicznie. Pacjent uczy się akceptować własną chorobę i rozumieć jej istotę.

Psychoterapia polega również na przepracowaniu urazu oraz zburzeniu dysocjacyjnej obrony. Pacjent musi skonfrontować się z urazowymi, rozszczepieniowymi wspomnieniami i włączyć je do wydarzeń z prawdziwego życia, do obrazu „Ja”, a w konsekwencji – odnaleźć powiązania pomiędzy oddzielnymi, pozornie samodzielnymi stanami tożsamości.

Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
14

Komentarze (5)

~AAA
~AAA

"Świadomy sen" - czy coś takiego istnieje?
Tak świadomy sen jest potwierdzony sam miewam nieraz świadome sny
poczytaj sobie jeszcze o OBEE to jest jeszcze bardziej interesujące

Odpowiedz
~Mina
~Mina

Często mam świadome sny.
A czy druga osobowość może pojawić się z czasem??

Odpowiedz
~Anonim
~Anonim

mam takie poczucie, jak to czytałem jakbym miał te wszystkie podpunkty na raz... ;/

Odpowiedz

Pytania do specjalistów

Rozdwojenie jaźni u nastolatka

Witam. Moje pytania brzmią. Czy jest kilka poziomów rozdwojenia jaźni? Jeśli jest kilka poziomów/stopni tej choroby, czy na każdym stopniu leczy się to schorzenie? Czy przez rozdwojenie jaźni można trafić do psychiatryka na stałe lub ubezwłasnowolnić...

Rozdwojenie jaźni - czy to jest depresja?

Witam, Mam pewien problem. Czuję się jakbym miała rozdwojenie jaźni. W towarzystwie czuję się szczęśliwa, wesoła i generalnie rzecz biorąc taką osobą jestem, pełną optymizmu i chęci do życia. Jednakże ostatnimi czasy, gdy jestem sama odczuwam silną chęć...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Rozdwojenie jaźni u nastolatka ~:

Witam. Moje pytania brzmią. Czy jest kilka poziomów rozdwojenia jaźni? Jeśli jest kilka poziomów/stopni tej choroby, czy na każdym stopniu leczy się to schorzenie? Czy przez rozdwojenie jaźni można trafić do psychiatryka na stałe lub ubezwłasnowolnić...

pokaż 5 następnych

Artykuły Parapsychologia

Medytacja zen
Parapsychologia Medytacja zen

Medytacja zen to przede wszystkim zazen, czyli podstawowa forma medytacji stosowana w tej religii lub filozofii (nie ma co do tego zgodności, nawet wśród osób praktykujących zen). Techniki relaksu, które powstały na Dalekim Wschodzie,...

Parapsychologia Śmierć mózgowa

Termin „śmierć mózgu” definiuje się jako nieodwracalną i całkowitą utratę funkcji mózgu, w tym także śmierć pnia mózgu, chociaż tętno może być wyczuwalne. Wykazanie śmierci mózgu jest przyjętym kryterium ustalenia...

Parapsychologia Śpiączka

Słowo „śpiączka” pochodzi od greckiego słowa „koma” – głęboki sen. Śpiączka jest to brak świadomości siebie samego oraz otoczenia i objawia się niemożnością reagowania na bodźce zewnętrzne. Śpiączka może mieć różne...

Przepowiadanie przyszłości
Parapsychologia Przepowiadanie przyszłości

Karty tarota są narzędziem przepowiadania przyszłości i odkrywania tajników przeznaczenia. Dla niektórych są sposobem rozwiązywania niektórych życiowych problemów. Obecne, znane karty pochodzą z XV wieku. Wróżenie z kart...

Parapsychologia Porażenie przysenne

Porażenie przysenne jest naturalnym stanem fizjologicznym, pojawiającym się podczas zasypiania, który zapobiega wykonywaniu przypadkowych ruchów ciała, np. człowiek nie biegnie za uciekającym mu we śnie królikiem. Polega na...

Parapsychologia Świadomy sen

Świadomy sen (ang. Lucid Dream, w skrócie LD) inaczej określa się jako sen jasny, sen wiedzy albo sen przejrzysty. Jest to po prostu sen, w którym człowiek ma świadomość, że śni. Osoba posiada kontrolę nad treścią snu, zachowuje klarowność...

Parapsychologia Zaburzenia dysocjacyjne tożsamości

Zaburzenia dysocjacyjne, inaczej określane jako konwersyjne, są umieszczone w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 pod kodem F44. Wspólną cechą tych zaburzeń jest częściowa lub całkowita utrata prawidłowej integracji między...

Parapsychologia Śmierć kliniczna

Mimo iż czasy współczesne często określa się mianem „cywilizacji śmierci”, tak naprawdę przeciętny człowiek mało wie w dziedzinie wiedzy tanatologicznej, zajmującej się badaniem przyczyn śmierci, jej oznak i związanych z nią zjawisk.

Parapsychologia Jasnowidzenie

Jasnowidzenie i zdolność przepowiadania przyszłości od wieków budziły emocje i podziw wśród wielu ludzi. Wzmianki o osobach obdarzonych przez bogów lub naturę przedziwnym „wzrokiem wewnętrznym”, umożliwiającym dostrzeganie...

Medytacje buddyjskie
Parapsychologia Medytacje buddyjskie

Ćwiczenia mentalne, znane jako medytacje, można odnaleźć we wszystkich systemach religijnych. Modlitwa jest formą medytacji dyskursywnej. W buddyzmie odczytywanie mantr powoduje uspokojenie umysłu. W większości systemów medytacji celem jest...

pokaż 10 następnych