Ból oka - najczęstsze przyczyny, diagnozowanie i leczenie

Ból oka powoduje ogromny dyskomfort. Towarzyszą mu bardzo często:

• zaczerwienienie oka,
• obrzęk oka,
• łzawienie,
• świąd oka.

Oczy są jednymi z najważniejszych narządów zmysłu. Narządy te, mimo iż ogromnie skomplikowane, są odpowiedzialne za odbieranie wrażeń wzrokowych w bardzo różnych warunkach. Narząd wzroku składa się z gałki ocznej i aparatu ochronnego.

Ból oka najczęściej pojawia się samoistnie, bez żadnej przyczyny. Wyklucza się tutaj oczywiście ból spowodowany urazem oka, oparzeniem itd. U niektórych pacjentów spowodowany jest on strukturami, które sąsiadują z narządem wzroku (np. zatokami).

Ból oka może pojawić się także w wyniku noszenia przez długi czas soczewek kontaktowych, przebytej operacji oka, alergii.

Do chorób, na które może wskazywać ból oka, zaliczamy:

• atak jaskry,
• zapalenie spojówek,
• zapalenie błony naczyniowej,
• zapalenie nerwu wzrokowego,
• zespół suchego oka.

W zapaleniu spojówek ból oka jest niewielki i towarzyszy mu silne zaczerwienienie oka i pieczenie. Niekiedy oko jest nadwrażliwe na światło, pojawia się łzawienie oraz ropna wydzielina w kąciku oka.

Natomiast zespół suchego oka powoduje niewielki ból oka z widocznym przekrwieniem spojówki. Jest on spowodowany niedostatecznym wydzielaniem łez lub złym ich składem.

Wśród innych przyczyn bólu oka wymienia się:

• zapalenie zatok, przy którym pojawia się ból nad lub za okiem, a także ból po jednej stronie głowy, katar i gorączka;
• infkecję wirusową, która wowołuje grypę;
• jęczmień;
• nieżyt górnych dróg oddechowych.

Ból oka obserwuje się w przebiegu wielu chorób oczu, nie jest to jednak reguła. Jeśli dolegliwość ta utrzymuje się przez długi czas, warto udać się do lekarza okulisty. Specjalista wykluczy lub zdiagnozuje odpowiednią chorobę oczu.

Zapalenie brzegów powiek i błony naczyniowej

Zapalenie brzegów powiek, zapalenie woreczka łzowego przebiega z bólem oka o charakterze pieczenia, z wydzieliną pienistą na brzegach powiek lub wydzieliną ropną w okolicy kata kąta wewnętrznego, wydobywająca wydobywającą się po jego uciśnięciu palcem.

Zapalenie błony naczyniowej objawia się bólem oka, pogorszeniem widzenia, czasami ze wzrostem ciśnienia wewnątrzgałkowego czemu może towarzyszyć ból głowy.

Zapalenie błony naczyniowej może rozwinąć się na różnym tle, w przebiegu innych stanów zapalnym zlokalizowanych w pobliżu oka, jak np. zapalenie zatok,stany zapalne w obrębie jamy ustnej, zębów. Może towarzyszyć stanom zapalnym stawów i innym chorobom reumatologicznym.

Ciało obce w oku

Ciała obce mogą być zlokalizowane w rogówce, spojówce. Obecność ciała obcego wywołuje silny ból oka, szczególnie nasilający się przy mruganiu. Głębiej zlokalizowane ciała obce wywołują ból ze względu na obecność rany wlotowej ciała obcego (np. rana rogówki).

Urazom oka zawsze towarzyszy ból. Czasami może się dołączać krwawienie z oka, pogorszenie widzenia. Jest to zależne od typu urazu oraz rodzaju uszkodzenia struktur w oku. W tym przypadku należy się jak najszybciej skontaktować się z okulistą.

Atak jaskry

Ból oka w napadzie jaskry pojawia się nagle, jest silny i promieniuje do kości twarzy, a czasami nawet do tyłu głowy. Oko jest silnie zaczerwienione. Pojawiają się objawy jaskry, jak zaburzenia ostrości widzenia i postrzeganie tęczowych kół wokół źródeł światła.

Atak jaskry charakteryzuje się także wystąpieniem nudności i wymiotów, silnym poceniem się oraz zwolnieniem akcji serca. Napad jaskry wywołany jest niekontrolowanym wzrostem ciśnienia w gałce ocznej.

Ból oka w przebiegu zapalenia nerwu wzrokowego

Ból oka w przebiegu zapalenia nerwu wzrokowego występuje przy poruszaniu okiem. Dołączają się do tego osłabienie ostrości wzroku, osłabienie rozpoznawania barw.

W przypadku zapalenia nerwu wzrokowego, oprócz badania okulistycznego, konieczne jest również badanie neurologiczne. Zapalenie nerwu wzrokowego jest często pierwszym objawem stwardnienia rozsianego.

Ból oka może się tez też pojawić w przebiegu schorzeń umiejscowionych poza gałką oczną.Źródłem bólu oka może być zapalenie zatok czołowych i szczękowych. Bóle nad- lub podoczodołowe są częstym objawem nerwobólów gałęzi nerwu trójdzielnego.

Ból oka towarzyszy niejednokrotnie bólom głowy w przebiegu migreny, zapalenia naczyń (zapalenie tętnicy skroniowej). Należy podkreślić, że ból oka zawsze towarzyszy występuje z procesami patologicznymi w oku, nigdy nie jest objawem fizjologicznym. W przypadku bólu oka zawsze należy zaczerpnąć porady specjalisty, aby wyjaśnić przyczynę i rozpocząć właściwe leczenie.

Przede wszystkim, gdy pojawia się ból oka, należy zgłosić się do lekarza w celu wykonania badań oka. Należy obserwować, czy pojawiają się jakieś inne objawy towarzyszące. Jeżeli ból oka wywołany jest zanieczyszczeniem, niewielkim ciałem obcym, które dostało się pod powiekę, oko samo będzie dążyć do usunięcia i wypłynięcia wraz z łzami tego ciała obcego. Ból oka w takim przypadku ustanie po pewnym czasie. Jeżeli natomiast ból będzie długotrwały, nie należy zwlekać z wizytą u okulisty.

Gdy ciało obce znajdzie się w oku, należy dokładnie obejrzeć worek spojówkowy, miejsce bólu, przemywać delikatnie letnią wodą przegotowaną lub destylowaną. Po usunięciu ciała obcego, gdy chory odczuwa światłowstręt i patrzenie lub mruganie sprawiają mu ból – wskazane jest użycie suchego opatrunku osłaniającego.

W przypadku pourazowego stłuczenia gałki ocznej, krwiaka około- lub śródgałkowego czy też wybroczyn do spojówkowych – zastosowanie chłodnego okładu wysychającego. Gdy tworzy się jęczmień – przykładanie okładów rozgrzewających, 2-4 razy dziennie, przez 15-30 minut (suchych, z letniej wody, najlepiej z naparu herbaty lub rumianku). Są to najskuteczniejsze domowe metody.

Gdy ból wynika z zapalenia spojówek, można zastosować krople do oczu dostępne w aptece. Jeżeli jednak nie ustąpi w przeciągu 3 dni, należy udać się do lekarza. W przypadku, gdy pojawi się atak jaskry, należy zażyć lek przeciwbólowy, trzymać wysoko głowę i nie opuszczać jej.

Następnie najlepiej jest udać się do szpitala na izbę przyjęć, w celu leczenia jaskry. Jeżeli u chorego występuje zespół suchego oka, aby zapobiec pojawieniu się bólu, należy przestrzegać kilku zasad.

Przede wszystkim należy dbać o odpowiednią higienę oka, tzn. nie przemęczać oczu, nie przebywać zbyt długo w klimatyzowanych pomieszczeniach. Do pracy przy komputerze zakładać okulary ochronne i stosować krople typu sztuczne łzy. Przy tym schorzeniu możliwe jest także założenie specjalnych zatyczek do kanalików łzowych.