Ich najczęściej dopada udar cieplny. "Zaczynają się gotować od środka"

W przypadku udaru słonecznego bezpośrednie nasłonecznienie głowy może doprowadzić do przekrwienie opon mózgowych i mózgu. Z kolei o udarze cieplnym mówimy, gdy organizm zostaje wystawiony na długotrwałe działanie wysokiej temperatury, najczęściej połączonej z wysoką wilgotnością i małym ruchem powietrza. Obie te sytuacje są groźne.

Może je poprzedzać tzw. wyczerpanie cieplne, do którego dochodzi, gdy organizm traci sole mineralne oraz płyny. Powoduje spadek ciśnienia tętniczego krwi, a także poczucie wyczerpania, osłabienie i senność. Można powiedzieć, że to dzwonek alarmowy, który może nas ostrzec przed niekiedy śmiertelnym zagrożeniem – czyli właśnie udarem.

- Do udaru dochodzi, gdy temperatura ciała wynosi ponad 40 stopni C. To reakcja organizmu na przegrzanie – gdy mechanizm wentylacji przestaje funkcjonować. Ten nadmiar ciepła może doprowadzić do uszkodzeń naszych tkanek, które są strukturami białkowymi – mówi w rozmowie z WP abcZdrowie kardiolog, internista i ordynator Wielospecjalistycznego Szpitala Powiatowego w Tarnowskich Górach, dr n. med. Beata Poprawa.

Może dopaść podczas podróży autem, komunikacją miejską, w czasie zakupów. Dla kilku grup udar cieplny może być szczególnie brzemienny w skutki.

- Oczywiście przede wszystkim czynnikiem zwiększającym ryzyko jest odwodnienie – dotyczy to zwłaszcza osób pracujących fizycznie w wysokiej temperaturze, aktywnych sportowo, np. biegaczy, wtedy gdy jest duża wilgotność powietrza. Ona hamuje proces odpływu nagromadzonego ciepła z organizmu. Chodzi tu o równowagę cieplną, którą organizm musi mieć, by normalnie funkcjonować. W przeciwnym wypadku zaczyna się gotować od środka – ostrzega ekspertka.

Dodaje, że to zwiększone ryzyko dotyczy także dzieci oraz osób starszych, ponieważ one są zarówno bardziej narażone na odwodnienie, jak i na skutki odwodnienia.

- Osoby starsze mają tendencję do odwodnienia, a jednocześnie nie mają poczucia konieczności uzupełniania tych płynów. Dotyczy to też osób, które mogą mieć zaburzenia wodno-elektrolitowe wynikające z chorób takich jak: cukrzyca, niewydolność serca czy nerek – chorzy są bardziej narażeni na udar cieplny – wylicza kardiolog.

- Obserwujmy na SOR osoby, które przebywały długo na słońcu i w dodatku są po spożyciu alkoholu – to jest częste – mówi i dodaje, że pacjentami szpitalnego oddziału ratunkowego są także dzieci, których rodzice sami przebywają dużo na słońcu i nie kontrolują swoich pociech należycie.

Jakie objawy powinny nas zaalarmować? To bardzo ważne, by je poznać, choć niekiedy nawet dla lekarzy są problematyczne.

- Gdy mamy cykl upałów, obserwujemy większą liczbę osób z objawami, które też trudno od razu zweryfikować. Ból głowy i gorączka kojarzą się raczej z infekcją, niż z udarem. Często pacjenci z udarem cieplnym trafiają też do neurologów, bo mają objawy stricte neurologiczne – np. zaburzenia świadomości. Pacjenci bywają bladzi, spoceni, spada im niekiedy ciśnienie, nawet po skórze można ocenić, czy doszło do udaru – jest odwodniona. Charakterystyczna jest ciemna barwa moczu. Niektórzy mają bolesne skurcze, poczucie drętwienia kończyn, czasami są typowe oparzenia słoneczne widoczne na skórze – wylicza ekspertka.

- Czasami obserwujemy te objawy z pewnym opóźnieniem – na pewno należy zachować uwagę, gdy pacjenci tracą przytomność, mają nitkowate tętno, to może być nawet stan bezpośredniego zagrożenia życia – dodaje.

Na jakie jeszcze objawy zwrócić uwagę?

• uczucie niepokoju, rozdrażnienie, splątanie,
• bóle i zawroty głowy,
• zaczerwieniona skóra lub poparzenia słoneczne,
• wysoka temperatura ciała – nawet 39-40 stopni Celsjusza,
• szybkie tętno.

Jeśli zauważysz u siebie te objawy, uwaga - możesz mieć udar. Zarówno udar słoneczny, jak i porażenie cieplne wymagają wezwania pomocy, bo mogą doprowadzić do śpiączki, a nawet śmierci.

Jeśli wskutek przebywania na słońcu, poczujesz się źle, warto zastosować się do kilku wskazówek:

• przenieś się w chłodne, zacienione miejsce,
• napij się wody – powoli, małymi łykami,
• rozluźnij ubranie lub przebierz się w ubrania z naturalnych tkanin.

- Należy stosować chłodne kompresy na duże naczynia krwionośne – okładamy głowę, bo zaburzenia neurologiczne wynikają przede wszystkim z jej przegrzania, szyję, klatkę piersiową, okolice pachwin. W ten sposób staramy się schładzać pacjenta, wymieniając kompresy na wciąż chłodne – ale nie zimne. W następnym kroku należy podawać płyny, by uniknąć zaburzeń wodno-elektrolitowych, lekko schłodzone, z odrobiną soli, by powstał płyn izotoniczny – radzi dr Poprawa.

Jeśli po zastosowaniu się do wskazanych rad, w ciągu 30 minut twoje samopoczucie się nie poprawi, to wyraźny sygnał, by nie zwlekać z wezwaniem pogotowia.

Karolina Rozmus, dziennikarka Wirtualnej Polski

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl