Resweratrol – charakterystyka, możliwe działania, występowanie

Po raz pierwszy związek ten opisano w 1940 r. podczas badania ciemiężycy (Veratrum grandiflorum), byliny występującej na półkuli północnej w strefie umiarkowanej. Okazało się, że resweratrol zapewnia roślinom odporność przeciw chorobotwórczym mikroorganizmom oraz grzybom. Badania wykazały również, że uszkodzone, zainfekowane, a także naświetlane ultrafioletem liście zawierały więcej substancji niż liście zdrowe.

Na czele najczęstszych powodów zgonu Światowa Organizacja Zdrowia wymienia te, które są związane z układem sercowo-naczyniowym. Niemal niewytłumaczalnym był więc fakt, że we Francji, gdzie kuchnia jest bogata w tłuszcze nasycone, wskaźnik zachorowalności na serce był zdumiewająco niski. Taka dieta powinna skutkować licznym występowaniem zaburzeń układu sercowo-naczyniowego. Obserwacje wykazały, że zdrowiu Francuzów przysłużył się ich zwyczaj picia czerwonego wina do obiadu. Kluczowym składnikiem tego trunku jest właśnie resweratrol.

Mimo licznych badań laboratoryjnych i tych przeprowadzonych na zwierzętach naukowcy nie posiadają jeszcze niezbitych dowodów klinicznych na skuteczność działania resweratrolu w leczeniu ludzi. Niemniej jednak obecnie uzyskane wyniki pozwalają przypuszczać, że substancja ta może mieć zastosowanie w leczeniu niektórych typów raka (piersi, prostaty, jelita grubego), zaburzeń neurologicznych (np. choroby Alzheimera), chorób sercowo-naczyniowych (naczyń wieńcowych, miażdżycy tętnic, nadciśnienia, stresu oksydacyjnego), cukrzycy typu 2 i upośledzonej tolerancji glukozy.

Na podstawie wyników badań przedklinicznych przypuszcza się, że nie w każdej terapii resweratrol będzie skutecznym lekarstwem. W odniesieniu do niektórych nowotworów wydaje się pogarszać stan pacjentów, np. w przypadkach raka szpiku. Zakłada się również, że nie przyniesie oczekiwanych rezultatów dla pacjentów ponadprzeciętnie otyłych, a może być wręcz szkodliwy dla chorych na schizofrenię. Z kolei wyniki badań dotyczących stłuszczenia wątroby w części potwierdzają jego lecznicy wpływ, choć są i takie, które dokumentują brak zmian po jego stosowaniu.

Przede wszystkich w ciemnych winogronach i w czerwonym winie. Czerwone wino może zawierać od 0,2 do 5,8 mg/l. Ilość substancji zależy od rodzaju grona użytego w produkcji trunku. W białym winie resweratrol również jest obecny, jednak w dużo mniejszych ilościach. Różnica ta wynika ze sposobu wytwarzania win: czerwone powstaje z fermentowania całych owoców wraz ze skórką, białe – po obraniu gron ze skórki. Już sama otoczka owoców zawiera dużo tej substancji.

Na skalę przemysłową produkuje się preparaty resweratrolu z rdestowca ostrokończystego. Roślina ta pochodzi z Azji i tam znajdują się jej największe uprawy. Rośnie również w Polsce, ale jest uznawana za gatunek zagrażający rodzimej przyrodzie ze względu na swoją ekspansywność. Jej hodowla wymaga specjalnego pozwolenia, które udziela Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

Resweratrol znajdziemy również w mniejszych ilościach w orzeszkach ziemnych oraz owocach jagodowych.

Preparaty resweratrolu dostępne są w aptekach bez recepty. Można je nabyć w formie kapsułek lub kropli. Substancję tę dodaje się również do kosmetyków, m.in. kremów, serum i maseczek do twarzy.