Toksyczny związek - przyczyny, czynniki ryzyka, zerwanie

Toksyczny związek niszczy pozytywne uczucia, które były jego podstawą. Partnerzy zaczynają być wobec siebie podejrzliwi i nieufni. Chorobliwa zazdrość, kłamstwo, manipulacja uczuciami i uzależnienie to wrogowie miłości. Paradoksalnie, niełatwo wyrwać się z toksycznego związku. Jeżeli osoba prześladowana kocha swojego prześladowcę, ciągle ma nadzieję, że ich związek ma jeszcze szansę. Tymczasem ze związku toksycznego warto zrezygnować. Wykańcza on obojga partnerów, czasami rozstanie jest jedynym wyjściem. Uzależnienie emocjonalne od partnera, współuzależnienie, zespół Otella czy związek z psychopatą to tylko niektóre przykłady patologii relacji na linii partner-partner.

Zobacz film: "Plotkarnia: Toksyczne związki"

Toksyczny związek - przyczyny

Popraw relacje z małżonkiem w 7 prostych krokach

Podobnie jak roślina, związek wymaga codziennej pielęgnacji i uwagi, aby być zdrowym. Szczęśliwe małżeństwo to dwoje ludzi, którzy bardzo się kochają i...

Gdy dwoje ludzi zakochuje się w sobie, decydują się na utworzenie związku. Początkowo jest pięknie, uczucie się rozwija, a para nie może żyć bez siebie. Czasami jednak związek rozwija się w złym kierunku i zaczyna być toksyczny. Psychologia takiego związku jest prosta. Jedna osoba tak mocno pragnie być z drugą, że ucieka się do manipulacji i kłamstwa. A ponieważ nie jest pewna uczuć partnera, staje się chorobliwie zazdrosna.

Ponieważ jesteśmy uzależnieni od bycia z kimś, panicznie boimy się samotności i nawet w ten sposób chcemy być w związku. To zaspokaja naszą potrzebę bycia kochanym. Tymczasem warto zakończyć toksyczny związek. Im wcześniej, tym lepiej. Jeżeli sami nie umiemy podjąć decyzji, może pomóc terapia psychologiczna. Toksyczny związek ma destrukcyjny wpływ na partnerów.

Toksyczny związek - zazdrość i nieszczerość

Zazdrość nie zawsze jest negatywnym uczuciem. Każda pani lubi, gdy jej partner jest odrobinę o nią zazdrosny. To podtrzymuje temperaturę związku i czyni go pikantniejszym. Problemy zaczynają się, gdy zazdrość przybiera formę patologiczną i zmienia związek w toksyczny. Nagle kończy się zaufanie, a na jej miejsce wchodzą zaborczość, podejrzenia i wyrzuty. Relacje między partnerami zaczynają być przepełnione chorobliwą zazdrością.

Toksyczny związek funkcjonuje napędzany podejrzliwością. Partner lub partnerka (nie tylko mężczyźni bywają zazdrośni) po kryjomu kontrolują komórkę drugiej osoby, czytają jej SMS-y, sprawdzają połączenia. Posuwają się też do naruszania prywatności i włamują się na konta e-mailowe. Osoby chorobliwie zazdrosne żądają cały czas dowodów miłości, nie przepadają za znajomymi partnera i chcą go zatrzymać cały czas przy sobie.

Jeszcze nasze babcie mówiły, że kłamstwo ma krótkie nogi. Tej starej mądrości powinni bać się kłamcy. Podstawą związku jest zaufanie. Jedna osoba przyjmuje, że słowa drugiej są prawdą. Jeżeli partner lub partnerka kłamią, muszą liczyć się z tym, że prędzej czy później prawda wyjdzie na jaw. Kłamstwo w związku, dotyczące rzeczy błahej lub poważnej, pociąga za sobą konsekwencje. Partnerzy przestają sobie ufać, zaczynają sprawdzać prawdomówność, zaczynają kontrolować drugą osobę.

Toksyczny związek - manipulacja

Podstawową formą manipulacji w związku jest szantaż emocjonalny. Gdy jeden z partnerów zastanawia się, jak zakończyć toksyczny związek, drugi ucieka się do argumentów, takich jak:

  • nie umiem żyć bez ciebie;
  • zrobię sobie krzywdę, jeśli mnie zostawisz;
  • pożałujesz, jeżeli ode mnie odejdziesz.

Manipulacja powoduje, że partner staje się uległy. Pozwala decydować o swoim życiu, zarówno o sprawach fundamentalnych, jak i błahych. Pamiętajmy, że każda forma manipulacji w związku to rodzaj przemocy psychicznej. Warto zastanowić się, czy rzeczywiście partner kocha, skoro zaczyna krzywdzić w imię źle pojętej miłości.

Toksyczny związek - czynniki wpływające na związek

Niektóre osoby przeżywają tak silnie uczucia (np. wstyd, lęk, ból i gniew), że prawie nigdy nie opuszcza ich niepokój, że „coś z nimi jest nie tak”. Uważają często, że powinny uszczęśliwiać ludzi wokół siebie, a kiedy okazuje się, że nie jest to możliwe, czują się mniej wartościowe. Tacy ludzie przesadnie angażują się w codzienne wydarzenia, troskę o innych, spełnianie życzeń innych, aby w konsekwencji „zasłużyć” na miłość. Osoby takie mają większy potencjał do wchodzenia w toksyczne związki, przez co stają się ofiarami szeroko rozumianego nadużycia. Osoby tkwiące w toksycznych związkach dźwigają bagaż problemów określanych jako uzależnienie od drugiej osoby. Toksyczna miłość to wielki ból.

Na budowanie związku i nasze zachowania w związkach miłosnych wpływa wiele czynników, z których najważniejsze, to:

  • zdeterminowane genetycznie skłonności charakterologiczne,
  • poziom równowagi biochemicznej wpływający na nastrój i temperament,
  • relacje z rodzeństwem,
  • relacje z rówieśnikami z okresu dzieciństwa,
  • młodzieńcze doświadczenia miłosne.

Każdy z tych czynników może mieć wpływ na kształtowanie naszych związków uczuciowych. Badania wykazały, że uwarunkowania genetyczne mogą silnie wpływać na nasze podstawowe rysy osobowości. Brak równowagi biochemicznej w naszym ciele może powodować przygnębienie lub nadmierną zmienność nastrojów. Rezultatem wadliwych relacji z rodzeństwem lub rówieśnikami bywa agresywność, skłonność do zazdrości lub zamykania się w sobie. Zaś nieudane młodzieńcze romanse mogą nas zranić akurat w czasie, kiedy nasze wyobrażenie o sobie jest podatne na ciosy. To z kolei może wpływać na nasz sposób myślenia o sobie, nasze poczucie własnej wartości, brak akceptacji siebie.

Jednakże dla większości z nas to zachowanie rodziców jest pierwszą lekcją na drodze, która prowadzi do przyszłych związków miłosnych. Od rodziców uczymy się, jak mężczyźni i kobiety powinni odnosić się do siebie. Sposób, w jaki nasi rodzice traktują się wzajemnie, jest dla nas wzorem. Sami zazwyczaj podobnie traktujemy naszych partnerów oraz takiego traktowania oczekujemy od nich. Sposób, w jaki nasi rodzice traktują nas, stanowi podstawę dla naszego rozumienia miłości.

Toksyczny związek - czynniki ryzyka

Istnieje wiele czynników, które mogą nas predysponować do zbudowania toksycznego związku. Pośród nich można wskazać następujące:

  • poczucie bycia niekochanym, odrzuconym (jako doświadczenie w relacjach rodzinnych),
  • doświadczanie agresji i przemocy w środowisku rodzinnym,
  • przekonanie o konieczności zasługiwania na miłość,
  • niska samoocena, brak wiary w siebie,
  • obsesyjna kontrola partnera bądź bycie ofiarą takiej kontroli,
  • trudności z wytyczaniem właściwych granic w relacjach z partnerem,
  • trudności z doświadczaniem i wyrażaniem swoich uczuć, emocji, myśli, oczekiwań, marzeń, pragnień itp.,
  • trudności z zaspokajaniem swoich potrzeb bądź rezygnacja z nich na rzecz partnera,
  • trudności z doświadczaniem i wyrażaniem swojej rzeczywistości w sposób umiarkowany (tzn. bez nadmiaru emocji, ale też bez nadmiernej bladości emocji),
  • mylenie zazdrości z miłością bądź przekonanie, że zazdrość jest wyznacznikiem miłości,
  • szantaż emocjonalny,
  • doświadczanie przemocy (psychicznej, fizycznej) ze strony partnera.

Toksyczny związek - sprzeczność uczuć

Można wskazać na sprzeczne tendencje powszechnie doświadczane w związku. Należą do nich:

  • wahanie pomiędzy doświadczaniem namiętności a poczuciem przytłoczenia,
  • poczucie, że w jednej chwili kochamy swojego partnera, by w następnej wściekać się na niego,
  • poczucie, że intensywność troski naszego partnera pochlebia nam i jednocześnie powoduje poczucie inwazji w nasze sprawy,
  • ekscytacja nieprzewidywalnością naszego związku,
  • poczucie winy wskutek obrony naszych spraw w związku.

Funkcjonowanie w toksycznej relacji powoduje trudności w ocenie, które z naszych zachowań – aktywnych lub pasywnych – powodują obsesyjne zachowanie partnera. Jednakże do czasu uzyskania pełnej jasności co do naszej roli w związku wszelka jego zmiana na lepsze może okazać się trudna do osiągnięcia. Z czasem możemy doświadczać uczuć stłamszenia.

Toksyczny związek - zerwanie

Wiele osób nie dostrzega niszczycielskiego charakteru swoich związków i przez lata pozostaje w relacji, która unieszczęśliwia. Zerwanie takiego związku nie jest łatwe. Często partner odmawia zgody na odejście, a z drugiej strony – brakuje nam odwagi na podjęcie takiego kroku.

  • Pierwszy krok to dostrzeżenie symptomów destrukcyjnego funkcjonowania naszego związku. Kiedy zaczniemy rozpoznawać te symptomy i próbować zmieniać nasze wieloletnie zachowania, może obudzić się w nas opór i ogarną nas irracjonalne emocje. Jest to jednak nieuniknione. Trudno jest bowiem zmienić nawyki z dnia na dzień. Warto jednak nad tym pracować. Konieczna wydaje się także zmiana sposobu myślenia o sobie, szczególnie jeśli te myśli oscylowały wokół przekonania, że jest się kimś złym, bezwartościowym, niezasługującym na miłość, niegodnym partnera itp. Taki sposób myślenia o sobie może powodować przekonanie, że nie zasługujemy na kogoś lepszego, że nikt nas nie chce, że powinniśmy być wdzięczni partnerowi, że jest z nami. Nic bardziej błędnego! Zmiana sposobu myślenia o sobie może skutkować przekonaniem, że możemy wybierać i wydobywać swoje zachowanie spod kontroli systemu błędnych przekonań.
  • Drugi krok to praca nad zachowaniem – należy rozpocząć od określenia własnych frustracji, ograniczeń i oczekiwań.
  • Trzeci krok to przekształcanie impulsów w wybory – samo myślenie o tym, co zamierzamy zrobić, przekształca impuls w świadomy wybór.
  • Czwarty krok to „wyszukiwanie kotwicy emocjonalnej” – jeśli mamy bliskiego przyjaciela lub krewnego, z którym czujemy się na tyle bezpiecznie, by powierzyć mu szczegóły swojej sytuacji, to warto zwrócić się do niego po pomoc. Poczucie wsparcia dodaje siły i woli do działania. Możemy mieć opory przed proszeniem przyjaciela o tak głębokie zaangażowanie w nasze sprawy. Może to się wydawać zbyt dużym obciążeniem. Jednak zaskakująco wielu przyjaciół i krewnych chętnie się godzi.
  • Piąty krok to wychodzenie z izolacji – toksyczny związek jest stanem samotności i wyizolowania. Warto pomyśleć jednak o sobie. Powrócić być może do dawnych pasji, zainteresowań, przyjemności, które zostały zaniedbane w czasie trwania destrukcyjnego związku. Jest szansa, że to spowoduje, że poczujemy się lepiej. Warto spróbować przywołać wspomnienia i uczucia, które sprawiały nam przyjemność, zanim związek opanował nasze życie.
  • Szósty krok to zmiana kierunku – warto pomyśleć o zmianie trybu życia, wzbogacając go, np.o większą aktywność fizyczną. Kiedy podejmujemy wysiłek fizyczny, nasz mózg produkuje substancje chemiczne zwane endorfinami. Stanowią one część naturalnego systemu ochrony przed bólem i podobnie jak wiele farmaceutycznych środków przeciwbólowych w rezultacie podnoszą nas na duchu. W przeciwieństwie jednak do tabletek endorfiny nie mają efektów ubocznych, a po ustaniu ich działania nie doznajemy obniżonego nastroju.

Warto też skorzystać z pomocy specjalisty, jeśli trudno jest nam podjąć samodzielne działanie. Rozmowa z psychologiem pomoże nam spojrzeć na problem i siebie samych z innej perspektywy. Czasami pomocą służą także grupy wsparcia.

Beata Kłoczko, psycholog Izabela Gieryszewska, 3 miesiące temu

Bibliografia

  • Augustynek A., Wstęp do psychologii, Difin, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7251-992-4.
  • Forward S., Toksyczne namiętności, Wydawnictwo Jacek Santorski & CO, Warszawa 2006, ISBN 978-83-6020-783-3.
  • Myers D., Psychologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7150-695-3.
  • Wojciszke B., Psychologia miłości, GWP, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7489-254-4.

Relacje z partnerem

Komentarze (106)
~Nina
~Nina 2 miesiące temu

Dziewczyny, polecam Wam terapię przez czytanie. Mnie bardzo pomogło. Jest wiele książek np. "Toksyczni mężczyźni", "Moje dwie głowy", "Dlaczego on nie kocha, a ona za nim szaleje", "Kobiety, które kochają zbyt mocno". To takie podstawowe pozycje. Nie musicie inwestować w nowe książki, bo nie są zbyt tanie. Znajdziecie je używane np. na Olx. Wyjście z toksycznego związku jest bardzo trudne. Musicie znaleźć w SOBIE moc. Mnie naprawdę pomogło czytanie. 3mam za Was kciuki.

Odpowiedz
~Aihpos
~Aihpos 2 miesiące temu

Witam mam 16 lat i 3 dni temu zakończyłam swój toksyczny związek trwający prawie 3 lata. X zakazywał spotykać mi się ze znajomymi, nie lubił ze mną wychodzić do ludzi, mówił ,,wolę jak siedzimy u mnie bo żaden chłopak na ciebie nie patrzy''. 3 dni temu powiedziałam sobie dość tego. X jednego dnia dzwonił do mnie ponad 160 razy, najpierw wyzywał mnie od najgorszych potem przepraszał i tak w kółko. Razem z moją mamą postanowiłyśmy porozmawiać z nim i jego mamą. Przyjechałyśmy do niego do domu a on zaczął płakać jak dziecko, któremu zabrało się zabawkę. Błagał żebym go nie zostawiała, mówił, że się zabije... Ale ja już nie chciałam tego związku. Kiedy szłam do wyjścia X złapał mnie w tali tak mocno, że musiałam mu się wyrwać... Byłam przez niego kłębkiem nerwów. Nie kochałam X już od pół roku ale bałam się jego zachowania po zerwaniu... Bałam się tego co działo się przez te ostanie dni.. W końcu się uwolniłam i jestem szczęśliwa.

Odpowiedz
~paulina124
~paulina124 4 miesiące temu

@~bella: no właśnie ja się zastanawiam czy aby mój związek nie jest toksyczny. Mój mąż nie jest typem osoby wylewnej raczej trzyma wszystko w sobie i trudno z nim porozmawiać normalnie, jak ma dobry humor to zaraz obraza wszystko w żart a jak zły to coś odburknie. Generalnie męczą mnie jego huśtawki nastroju, mam takie wrażenie że ja jestem stała a on ciągle waha się od skrajności w skrajność. Najgorzej ma zły humor wtedy nie przebiera w słowach, często mi umniejsza, ostatnio gdy mu wykrzyczałam że dlaczego mnie nie szanuje powiedział że "widocznie sobie nie zasłużyłam na szacunek" jak go zapytam to co takiego zrobiłam to już nie odpowiada nic tylko wychodzi. Nie wiem co robić ale mam tego dość, nie jestem cierpiętniczką która będzie to znosiła całe życie bo miałam podobne obrazy w domu i nie chce tak żyć.

Odpowiedz
~bella
~bella 4 miesiące temu

Witam was. Też byłam w takim związku dopiero co rozstaliśmy się. Tzn ja usiłuje bo On ciągle mówi, że kocha że się zmieni - Mówi bo traktuje tak samo o ile nie gorzej. Ja też mam ponad 30 lat. Najgorsze w tym wszystkim chyba jest, to że boimy się zostać same. Każda z nas myśli, "ja już mam tyle i tyle lat" I kogo ja w tym wieku znajdę. Znam to, sama tak mam. Ale nawet jabyśmy miały nie znaleźć to chyba lepiej być samej niż ciągle u boku toksyka? :( Który raz mówi kocham a za drugim razem, grozi.

Odpowiedz
~Arachian
~Arachian 4 miesiące temu

Syndrom Sztokholmski, poczytajcie a zrozumiecie dlaczego tak ciężko wam rzucić swojego ,,Tyrana/Tyrankę". Chce wam dać sentencje i niech zadziała na was jak bączek w ,,Incepcji" wyrywający was z koszmaru: Jeżeli ktoś was naprawdę kocha nigdy was nie będzie karać. Jestem z wami...

Odpowiedz
~Student
~Student 5 miesięcy temu

Jeśli mogę wtrącić się do tematu i prosić chętnych z Państwa do wypowiedzenia się w ankiecie. Wiem, że temat jest bardzo delikatny, ale może moja ankieta niektórym uświadomi ich sytuację. Przeprowadzam badania na temat "Przemoc psychiczna w związkach partnerskich a dalsze życie ofiar". Jeśli jesteś osobą pełnoletnią i kiedykolwiek doświadczałeś/łaś przemocy psychicznej ze strony partnera, dziewczyny/chłopaka, żony/męża to wypełnij tą ankietę! Jeśli znasz osobę która doświadczyła przemocy psychicznej udostępnij jej ankietę! Pamiętaj, że przemoc psychiczna to również krytykowanie, szantażowanie czy agresja słowna. Potrwa to chwilę a bardzo mi pomożesz http://profitest.pl/s/9273/uIdEuPmC3Y0y5ZYk

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Toksyczny związek - przyczyny, czynniki ryzyka, zerwanie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Toksyczny związek - przyczyny, czynniki ryzyka, zerwanie
Toksyczny związek - przyczyny, czynniki ryzyka, zerwanie

Jak zakończyć związek? (WIDEO)

Jak zakończyć związek? (WIDEO) Odtwórz wideo

decyzji jest niezwykle trudna, a oszukiwanie i tajenie prawdy może być bardzo bolesne dla drugiej strony. Wszystko to powoduje, że po zerwaniu (...) znajomości pozostaje złe wrażenie i niesmak, który trwa przez długi czas. Wyżej wymienione...

Toksyczny związek - przyczyny, czynniki ryzyka, zerwanie

Seks z eks (WIDEO)

Seks z eks (WIDEO) Odtwórz wideo

się w celu odbycia stosunku, a następnie powrót do życia singla. Taka relacja przypomina zatem wolny związek, pozbawiony poważniejszych zobowiązań

Toksyczny związek - przyczyny, czynniki ryzyka, zerwanie

Przyzwyczajenie a namiętność (WIDEO)

Przyzwyczajenie a namiętność (WIDEO) Odtwórz wideo

W życiu dwojga ludzi bardzo często dochodzi do sytuacji, kiedy to oboje partnerów jest znudzonych swoim życiem seksualnym. Na początku znajomości kochankowie pragną spędzać każdą wolną chwilę razem, a namiętność między nimi wybucha każdej nocy. Z biegiem...

Toksyczny związek - przyczyny, czynniki ryzyka, zerwanie

Oto 5 oznak życia w toksycznym związku. Sprawdź jak jest u ciebie

Oto 5 oznak życia w toksycznym związku. Sprawdź jak jest u ciebie

dla zdrowie niesie ze sobą toksyczny związek? Czy twój partner szanuje twoją tajemnicę korespondencji? Zdarzyło ci się złapać na gorącym uczynku (...) na nie szczególnej uwagi, a powinniśmy. Przedstawiamy kilka oznak,...

Toksyczny związek - przyczyny, czynniki ryzyka, zerwanie

Chorobliwa zazdrość

destrukcyjnie na nasz związek. Jeśli natomiast pozwolimy rozwinąć się temu uczuciu, musimy wziąć pod uwagę konsekwencje, jakimi mogą być agresja (...) w małżeństwie czy brak zaufania. Jakie są przyczyny zazdrości i...

Wrzód dwunastnicy - przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie

Wrzód żołądka - zdjęcia

Wrzód żołądka - zdjęcia

Gastroskopia to badanie, które może pomóc zdiagnozować wrzód żołądka.

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Wczesne rozpoznanie nowotworu żołądka (WIDEO)

Wczesne rozpoznanie nowotworu żołądka (WIDEO) Odtwórz wideo

zwykle we wcześniejszym etapie. Badania przesiewowe są przeprowadzane w Japonii ze względu na większą częstość zachorowań. Czynnikami ryzyka (...) żołądka. Ma to związek z faktem, że w Polsce nie przeprowadza...

Toksyczne związki

Brak komunikacji w związku

Brak komunikacji w związku

Lekceważenie potrzeb drugiej osoby, brak komunikacji i wzajemne oskarżenia niszczą związek. W toksycznym związku cierpią obie strony, częstym problemem w tego typu relacji jest nieumiejętność rozstania.

Czynniki ryzyka raka piersi

Rak piersi - czynniki ryzyka (WIDEO)

Rak piersi - czynniki ryzyka (WIDEO) Odtwórz wideo

Czynniki ryzyka w każdym schorzeniu, jak np. w raku piersi, dzieli się na modyfikowalne i niemodyfikowalnie. Do tych drugich zaliczamy wszystkie (...) jest zależna od rodzaju schorzenia, np. w raku płuca największe...

Nadczynność tarczycy - przyczyny, przebieg, objawy, diagnostyka

Schorzenia tarczycy

Schorzenia tarczycy

Scyntygram gruczołu tarczowego: A - zdrowa tarczyca, B - tarczyca z chorobą Gravesa-Basedowa, C - tarczyca z chorobą Plummera, D - gruczolak toksyczny, E - zapalenie tarczycy.