Epizod maniakalny
Objawy manii
Mania w rozumieniu potocznym kojarzy się często z urojeniami prześladowczymi. Mówi się o manii prześladowczej, chociaż w terminologii medycznej takie określenie nie występuje. Mania znaczy także „mieć bzika na punkcie czegoś” lub „posiadać jakąś pasję”, która zajmuje wiele czasu. W psychopatologii, nastrój maniakalny uznaje się za chorobę psychiczną z grupy zaburzeń afektywnych. Zazwyczaj stany maniakalne są subiektywnie przyjemne dla chorych, bowiem odczuwają oni permanentne uczucie szczęścia, radości i zadowolenia z siebie. Niestety, mania wiąże się także z przykrymi doświadczeniami, jak: drażliwość, irytacja, dysforia, agresywność, gniew, uczucie frustracji, chwiejność emocjonalna, obniżony nastrój.
Jak zazwyczaj przejawia się epizod maniakalny? Najbardziej charakterystyczne objawy manii, to:
- przyspieszony tok myślenia, aż do natłoku i gonitwy myśli,
- brak świadomości choroby,
- pobudzenie ruchowe, hiperbulia,
- podwyższony nastrój, aż do euforii,
- zawyżona samoocena lub urojenia wielkościowe,
- obniżona potrzeba snu (poczucie bycia wypoczętym nawet po trzech godzinach snu),
- przymus mówienia, słowotok,
- niemożność skupienia uwagi,
- spadek samokrytycyzmu, lekkomyślność działań,
- poczucie mocy i wzrostu energii,
- permisywność seksualna,
- zachowania ryzykowne, np. robienie nieprzemyślanych zakupów, seks z różnymi partnerami,
- poczucie beztroski,
- brak reakcji na przykre wydarzenia,
- gniewliwość, agresja słowna i/lub fizyczna.
Aby postawić diagnozę epizodu maniakalnego, okres ekspansji i nadmiernie podniesiony nastrój lub irytacja muszą trwać co najmniej tydzień lub/i wymagać hospitalizacji chorego. Ponadto zaburzenia nastroju powinny być na tyle nasilone, by powodować znaczące zakłócenia funkcjonowania zawodowego, społecznego lub w kontaktach międzyludzkich. Osoba w manii może być groźna dla siebie lub innych także ze względu na obecność objawów psychotycznych (omamów i urojeń). Objawy maniakalne nie mogą być skutkiem zażycia substancji psychoaktywnych (np. narkotyków lub leków) ani wynikiem innej choroby somatycznej (np. niedoczynności tarczycy) – to wyklucza możliwość diagnozy epizodu maniakalnego.
Rodzaje manii
Ze względu na stopień nasilenia wzmożonego nastroju wyodrębniono trzy główne rodzaje manii:
- hipomania – mania o mniejszym nasileniu, bez urojeń i omamów. Zmiany nastroju są zbyt długotrwałe, by uznać je za przejaw cyklotymii. Przez co najmniej kilka dni utrzymuje się łagodnie podniesiony nastrój, zwiększona energia i aktywność oraz wyraźnie dobre samopoczucie. Pojawia się też zwiększona liczba kontaktów z otoczeniem, gadatliwość, spoufalanie się, dobroduszna towarzyskość, zmniejszona potrzeba snu, a czasem zachowania prostackie, ale funkcjonowanie jednostki nie zaburza w sposób poważny pracy ani relacji społecznych;
- mania bez objawów psychotycznych – epizod utrzymuje się co najmniej tydzień, uniemożliwiając wykonywanie codziennej pracy i zaburzając aktywność w środowisku. Tok myśli jest porozrywany, nastrój nieadekwatny do sytuacji. Pojawiają się: jowialność, niekontrolowane podniecenie, wzmożona energia, nadmierna aktywność, słowotok, brak snu (hiposomnia), zniesienie zahamowań, znaczne roztargnienie, zaburzenia koncentracji uwagi, zawyżona samoocena, oceny wielkościowe, zaburzenia percepcji, bezkrytyczny optymizm, ekstrawaganckie wyczyny, zalotność, krotochwilność, drażliwość i podejrzliwość;
- mania z objawami psychotycznymi – epizod należy różnicować ze schizofrenią. Pojawiają się: drażliwość, podejrzliwość, urojenia wielkościowe lub posłannictwa religijnego, urojenia prześladowcze, gonitwa myśli i słowotok, zachowania agresywne, a nawet przemoc, samozaniedbanie, słyszenie głosów.
Do dzisiaj nie ma zgodności co do etiologii manii. Uznaje się, że epizod maniakalny pojawia się wskutek wzrostu produkcji serotoniny i noradrenaliny. Czasami nastrój euforyczny mogą indukować narkotyki (np. amfetamina, kokaina, psychodeliki) albo niektóre leki (np. leki cholinolityczne). Ponadto, wzmożony nastrój towarzyszy wielu stanom organicznym, np. w otępieniu, zatruciu alkoholowym, guzach mózgu. Do rozwoju manii mogą przyczynić się także niektóre choroby somatyczne, jak: nadczynność tarczycy, pelagra, padaczka skroniowa czy zespół Cushinga.
Pierwszy napad manii pojawia się najczęściej pomiędzy 15. a 30. rokiem życia, ale może również wystąpić w każdym okresie życia, począwszy od późnego dzieciństwa, a skończywszy na siódmej lub ósmej dekadzie. Epizody maniakalne leczy się lekami przeciwpsychotycznymi, lekami stabilizującymi nastrój (solami litu), lekami przeciwpadaczkowymi i pochodnymi benzodiazepiny, np. diazepamem.
Artykuły Depresja i mania
Jak rozróżnić gorszy dzień od rzeczywistej depresji? Otóż istnieją objawy, których wystąpienie może być zapowiedzią tego problemu emocjonalnego. Jeśli zauważysz je u siebie, udaj się do specjalisty!

Depresja i mania to zaburzenia nastroju. Wiele osób traktuje depresję jako wymysł, wymówkę, która pozwoli na nieproduktywną pracę, lenistwo. Głęboki, uporczywy smutek, który nie pozwala na ...

Depresja maskowana przybiera „maski” innych dolegliwości chorobowych, np. zaburzeń snu, anoreksji, myśli natrętnych albo zaburzeń lękowych. Jak rozpoznać depresją atypową?
Aleksytymia oznacza dosłownie „brak słów dla emocji”. Inaczej bywa określana jako analfabetyzm emocjonalny albo ślepota uczuciowa. Aleksytymik myli stany uczuciowe z pobudzeniem fizjologicznym.
Według ostatnich badań naukowych, depresja w połączeniu z zażywaniem antydepresantów może przyczynić się do zwiększenia ryzyka udaru mózgu. Stwierdzenie to dotyczy w szczególności kobiet.

Antydepresanty wydawane są wyłącznie na receptę. Do głównych leków przeciwdepresyjnych należą związki trójpierścieniowe, SSRI, inhibitory monoaminooksydazy oraz stabilizatory nastroju, np. sole litu.
Wyuczona bezradność przypomina bardzo depresję. Osoby bezradne i depresyjne wierzą w swoją bezwartościowość, nieskuteczność działań, roztaczają wizję samych porażek, są bierne i apatyczne.
Depresja wśród dzieci i młodzieży to coraz częstszy problem. Niestety, brak apetytu, drażliwość, dąsy, złe wyniki w nauce odczytuje się częściej jako problem wychowawczy niż zaburzenia nastroju.
Depresja anaklityczna to rodzaj depresji u niemowląt w wyniku długotrwałego rozstania z matką. Maluch odseparowany od matki jest apatyczny, drażliwy, nie chce jeść i wykazuje zahamowania rozwoju.

Depresję endogenną nazywa się zamiennie depresją ciężką albo depresją dużą. Powstaje ona w wyniku zaburzeń biologicznych. Objawy osiowe to melancholia i utrata radości życia.

Depresja jednobiegunowa objawia się m.in. smutkiem, niską samooceną i lękiem. Przeciwieństwo depresji jednobiegunowej to depresja dwubiegunowa, inaczej zaburzenie maniakalno-depresyjne.

Cyklotymia to utrwalone zaburzenie nastroju, które charakteryzuje się niestabilnością samopoczucia. Cyklotymik doświadcza wahań nastroju od lekkiej postaci depresji do stanów hipomanii.
Kto jest najbardziej narażony na depresję ? Bez wątpienia kobiety. Ryzyko depresji u kobiet jest dwukrotnie większe niż u mężczyzn. Dodatkowo bardziej narażone na depresję są kobiety rozwiedzione ...

Depresja postrzegana jest w społeczeństwie jako wstydliwa przypadłość. Znanych jest jednak wiele osób ze świata show-biznesu czy polityki, które otwarcie mówią o swojej chorobie. Wśród nich należy ...

Dzięki postępowi medycznemu rozwinęły się również metody leczenia depresji . Sposoby, które stosowano wcześniej – odpowiednia dieta, upuszczanie krwi, elektrowstrząsy i lobotomia – dziś stopniowo ...

Depresja pogarsza jakość życia chorego, ogranicza jego zdolność do pracy i nauki, wpływa na kontakty z bliskimi. Co zrobić, gdy praca przestaje być możliwa? Czy wrócić do pracy po epizodzie ...

Depresję bardzo trudno jest zdiagnozować, dopóki nie manifestują się nasilone objawy. Niestety nie ma nadal opracowanych testów laboratoryjnych czy też badań obrazowych, które pomogłyby w ...

Depresja to ciężka choroba – można ją jednak pokonać. By tak się stało, trzeba przede wszystkim zacząć się leczyć. Ten krok jest dla chorego zwykle bardzo trudny. Często, mimo coraz gorszego ...

Szacuje się, że kobiety chorują na depresję aż dwa razy częściej niż mężczyźni. Jaki jest dokładny związek depresji z płcią i czy rzeczywiście kobiety są bardziej podatne na zaburzenia nastroju? Z ...
Rozpoczęcie leczenia depresji to dla chorego może być bardzo trudny moment, wiążący się ze zgodą na wizytę u lekarza psychiatry lub lekarza pierwszego kontaktu, zrozumieniem diagnozy i akceptacją ...

Wiele osób traktuje depresję jak wyrok i poddaje się jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Tymczasem, chociaż choroba jest ciężka, można ją pokonać. Jednym z rodzajów depresji jest dystymia. ...
Osobowość człowieka kształtuje się przez całe jego życie pod wpływem życiowych doświadczeń. Ludzie różnią się między sobą pod względem nasilenia cech osobowości, a niektóre z nich sprzyjają ...

Samobójstwo to tragedia, która zdarza się coraz częściej. Czasem nie da się jej zapobiec, ale są również takie sytuacje, kiedy człowiek daje otoczeniu znać, że dzieje się z nim coś złego, że życie ...

Depresja to najczęściej występujące zaburzenie nastroju. Należy pamiętać, że tylko lekarz może w pełni zdiagnozować i orzec, że dany pacjent cierpi na zaburzenia nastroju. Testy psychologiczne ...
Jesteś zmęczony, nie możesz spać, boli cię głowa, serce albo żołądek, nie masz apetytu? Uważaj, to może być depresja . Ta podstępna choroba objawia się nie tylko złym nastrojem. Spadek ...

Rodzina i przyjaciele osób chorych na depresję często nie wiedzą, jak zachowywać się w ich towarzystwie, co robić, co mówić, czego unikać. Nie wiedzą, jak dana osoba zareaguje i czy nie zrobią jej ...

Depresja dotyka i kobiety, i mężczyzn. Panom trudniej jednak zdecydować się na leczenie. Bo przecież facet to twardziel, a chłopaki nie płaczą. Jak więc mogliby się przyznać do słabości? Gdyby ...

Sport to zdrowie . Czy może być panaceum na wszystkie choroby? Czy w przypadku depresji sport może poprawić samopoczucie ? Większość twierdzi, że sport gwarantuje zadowolenie z życia. Lekarze i ...

Depresja duża, depresja lękowa, depresja poporodowa, depresja sezonowa, depresja maskowana – to tylko niektóre rodzaje depresji. Klasyfikacja zaburzeń depresyjnych jest trudna i niejednoznaczna. ...

„Jest taki dzień i każdy tak ma, że czasem jest źle i jakoś nie tak, a potem jest noc i znowu jest dzień i uwierz mi, że uśmiechniesz znów się”. Tak mówią słowa piosenki i jej autor ma rację, ...

Trudno wskazać konkretne przyczyny depresji, ponieważ jest to schorzenie o wielopłaszczyznowym podłożu, stąd też istnieje kilka hipotez, które przybliżają złożoność patomechanizmu choroby. ...

Według najnowszych badań przeprowadzonych przez amerykańskich naukowców, psychoterapia kognitywna (poznawcza) jest skuteczną metodą zwalczania objawów depresji . Co więcej, okazuje się, że ...
Neurofeedback to nowoczesna metoda terapii, która według badaczy z Uniwersytetu w Montrealu może okazać się skuteczna w leczeniu depresji . Jest to terapia pokrewna do biofeedbacku, która pozwala ...

Szaro, ponuro, dzień coraz krótszy – jesień to moment, kiedy najczęściej atakuje nas depresja sezonowa. SAD (ang. Seasonal Affective Disorder) powoduje obniżenie nastroju, rozdrażnienie, senność , ...

W zależności od rodzaju depresji , nasilenie i rodzaj objawów u chorych może mieć inny charakter. Ze względu na czas trwania zaburzenia nastroju depresję dzieli się na epizod depresyjny, ...

Depresja (ang. depression ) to poważna choroba afektywna, która skutecznie obniża jakość życia. Dlatego dobrze jest zrobić wszystko, by jej zapobiec. W tym celu należy poznać, jakie są pierwsze ...

Choroba afektywna dwubiegunowa to zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje się naprzemiennym występowaniem depresji i manii. Są to dwa zupełnie odmienne stany, które łączy jedna rzecz, a ...

Smutek , zniechęcenie, niewytłumaczalne poczucie przygnębienia i brak zrozumienia ze strony najbliższych. To tylko niektóre trudności, które towarzyszą każdego dnia osobie z dystymią. Jeszcze nie ...


