Jak walczyć z grypą?

Grypa jest chorobą zakaźną przenoszoną drogą kropelkową, dlatego szybko się rozprzestrzenia. Kaszel, katar, gorączka, bóle mięśni, osłabienie - to jej najczęstsze objawy. Jak z nią walczyć? Jest wiele sposobów. Od babcinych, czyli miodu z cytryną, po leki przeciwgrypowe. Jednak najprostszym sposobem jest zapobieganie tej chorobie. Aby wzmocnić swoją odporność, należy odpowiednio się odżywiać i ubierać stosownie do pogody. Szczepienie przeciw grypie, wykonane w odpowiednim czasie, zapobiega zachorowaniu na nią.

Wirus grypy

Do tej pory wyizolowano trzy typy grypy: A, B i C. Wirus grypy typu A odpowiada za powstawanie epidemii i pandemii grypy oraz ciężki przebieg choroby. Charakteryzuje się dużą zmiennością antygenową, co objawia się brakiem odporności po przebytej chorobie i koniecznością szczepienia co roku. Wirus grypy A wywołał kilka epidemii: w 1918 r. hiszpankę, w 1957 grypę azjatycką, w 1968 grypę Hong Kong, w 1977 grypę rosyjską. Wirus grypy typu B powoduje łagodniejszy przebieg choroby i małe epidemie w niewielkich grupach osób. Wirus typu C jest rzadko wykrywany i najłagodniejszy wśród wirusów.

Ludzie zakażają się od ludzi. W nabłonku układu oddechowego dochodzi zwykle do zmian w trakcie infekcji. Dlatego wydzielina z dróg oddechowych zawiera dużo wirusa. Najłatwiej zakazić się drogą kropelkową, chociaż istnieje także możliwość zakażenia poprzez zakażone przedmioty. Zakażona osoba przez 1-6 dni (zwykle 2-3) przed objawami grypy zakaża otoczenie. Robi to także kilka dni po grypie. W ten sposób w bardzo krótkim czasie może dojść do zakażenia wielu osób.

Objawy i leczenie grypy

W zależności od typu wirusa, grypa może mieć różny przebieg. Bywa bezobjawowa lub kończy się śmiercią – 0,01% chorych. Najciężej grypę przechodzą dzieci i osoby starsze oraz osoby z chorobami przewlekłymi: serca czy układu oddechowego.

Objawy grypy to:

• bóle głowy,
• bóle mięśni,
• złe samopoczucie,
• dreszcze,
• gorączka,
• zawroty głowy,
• wymioty,
• potliwość,
• powiększone węzły chłonne.

Współistnieją również objawy miejscowe: katar, kaszel, łzawienie i pieczenie spojówek, ból gardła, zatkany nos. Grypa u dzieci przebiega trochę inaczej. Występuje wyższa gorączka, osłabienie, dreszcze, potliwość, często zapalenie tchawicy, gardła, krtani, płuc lub oskrzeli. Na początku choroby często pojawiają się drgawki. Obserwuje się również biegunkę, zapalenie ucha środkowego, zaczerwienienie skóry, wysypkę.

Powikłania po grypie występują dość rzadko. Najczęściej występują: zapalenie płuc i oskrzeli, zaburzenia oddychania, zapalenie mięśnia sercowego, ropnie płuc, schorzenia neurologiczne, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Są one częste wśród dzieci poniżej 4. roku życia, u starszych osób i u chorych cierpiących na choroby przewlekłe nerek, krwi, układu oddechowego. Nowotwory lub terapia sterydowa mogą także przyczyniać się do powikłań pogrypowych.

Grypa wymaga leżenia w łóżku. Należy unikać dużego wysiłku, dużo pić, a w przypadku gorączki obniżać ją za pomocą leków przeciwgorączkowych. Na ból gardła najlepsze jest jego płukanie kilka razy dziennie ziołowymi preparatami, sodą oczyszczoną lub roztworem z soli. Pomogą także tabletki do ssania i aerozole. W przypadku powikłań stosuje się antybiotykoterapię.

Szczepienie przeciw grypie

Nie zawsze udaje nam się uniknąć kontaktu z chorym. Dlatego najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zachorowaniu na grypę jest szczepionka przeciw grypie. Niestety, szybko zmieniający się antygen wirusa grypy powoduje konieczność corocznego szczepienia i zmiany szczepionki. Światowa Organizacja Zdrowia co roku aktualizuje skład szczepionki na grypę. Obecnie stosowane są szczepionki z fragmentami wirusa. Dzięki temu udaje się uniknąć ubocznych objawów.

Szczepienie przeciw grypie dzieci, dokonywane po raz pierwszy lub gdy ostatnia szczepionka była podana ponad 4 lata temu, odbywa się w dwóch dawkach w odstępie 4-6 tygodni. Przed szczepieniem przeprowadzany jest wywiad lekarski. Jeśli kupuje się szczepionkę dużo wcześniej przed podaniem, to należy pamiętać, by przechowywać ją w temperaturze 2-4°C. Szczepionkę przeciw grypie podaje się w mięsień naramienny, czasami w bok uda. Epidemia grypy występuje w Polsce najczęściej na przełomie stycznia i lutego. Aby uzyskać pełną odporność na ten okres, należy się zaszczepić najpóźniej 2 tygodnie przed styczniem, ale nie wcześniej niż pół roku przed.

Po szczepieniu przeciw grypie mogą pojawić się powikłania. Są one rzadkie i niegroźne: gorączka, objawy grypopodobne. Istnieją również przeciwwskazania do szczepienia: skurcz oskrzeli, uczulenie na białko jaja kurzego lub neomycynę, obrzęk naczynioruchowy. Szczepienie przeciw grypie to szczepienie zalecane przez Amerykański Komitet Doradczy ds. Szczepień niemowlętom i małym dzieciom, osobom z grupy ryzyka, po 50. roku życia. Należy pamiętać, że szczepienie przeciw grypie nie jest obowiązkowe, co oznacza, że jego koszt musimy pokryć sami.

W Stanach Zjednoczonych stosuje się donosowe szczepienie przeciw grypie. Jednak nie wiadomo, czy nie powoduje to ryzyka zarażenia się w ten sposób od szczepionej osoby.